Văn 7 Soạn bài chơi chữ

Soạn bài chơi chữ

I. Hướng dẫn tìm hiểu câu hỏi

1. Thế nào là chơi chữ

Câu 1. Nhận xét về nghĩa của từ lợi trong bài ca dao.

- Từ lợi thứ nhất (lợi chăng) nghĩa là lợi ích, lợi lộc.

- Từ lợi thứ hai + ba (lợi thì có lợi) có nghĩa là : phần thịt bao quanh chân răng = > (răng lợi)

Câu 2. Việc sử dụng từ lợi ở câu cuối của bài ca dao dựa vào hiện tượng đồng âm khác nghĩa của từ ngữ.

Câu 3. Việc sử dụng từ lợi như trên có tác dụng tạo ra sự hài hước dí dỏm.

2. Các lối chơi chữ.

Câu 1.

Sánh với Na Va ’’ranh tướng’’ Pháp

Tiếng tăm nồng nặc ở Đông Dương.

(Tú Mỡ)

Lối chơi chư của hai câu thơ trên là sử dụng lối nói trạn âm (gần âm) : ranh tướng gần với danh tướng nhưng nghĩa hoàn toàn khác nhau. Danh tướng và vị tướng giỏi được lưu danh ; còn ranh tướng là kẻ ranh ma – ý mỉa mai – chế giễu.

Câu 2.

Mênh mông muôn mẫu một màu mưa

Mỏi mắt miên man mãi mịt mờ.

(Tú Mỡ)

Lối chơi chữ của câu thơ trên là dùng cách điệp âm, hai câu thơ điệp âm m tới 14 lần = > Diễn tả sự mịt mờ của không gian đầy mưa.

Câu 3.

Con ’’cá đối’’ bỏ trong ’’cối đá’’,

Con ’’mèo cái’’ nằm trên ’’mái kèo’’ 

Trách cha mẹ em nghèo, anh nỡ phụ duyên em.

Lối chơi chữ của câu ca dao trên là dùng lối nói lái :

- Cá đối nói lái thành cối đá

- Mèo cái nói lái thành mái kèo

Nhằm diễn tả sự trái khoáy, sự hẩm hiu của duyên phận.

Câu 4.

- Lối chơi chữ của đọa thơ trên là dùng từ ngữ đồng âm :

+ Sầu riêng – danh từ - chỉ một loại trái cây ở Nam Bộ

+ Sầu riêng – tính từ - chỉ sự phiền muộn riêng từ của con người.

II. Luyện tập

Câu 1. 

- Ở bài thơ trên tác giả Lê Quý Đôn đã sử dụng hai lối chơi chữ cùng một lúc :

+ Lối chơi chữ thứ nhất dùng từ gần nghĩa :

Tất cả các từ ngữ : liu điu, rắn, thẹn đèn, hổ lửa, mai gầm, ráo, lằn, Trâu Lỗ, hổ mang đều có ý nghĩa chỉ các loại rắn.

- Lối chơi chữ thứ hai dùng từ ngữ đồng âm.

Từ ngữ

Nghĩa 1

Từ loại

Nghĩa 2

Từ loại

Liu điu

Tên một loài rắn nhỏ

Danh từ

Tính chất nhẹ, chậm yếu.

VD : gió thổi liu điu

Tính từ

Rắn

Chỉ chung các loại rắn

Danh từ

Chỉ tính chất cứng, khó tiếp thu.

VD : cứng cổ, cứng đầu

Tính từ

Hổ lửa

Tên một loài rắn

Danh từ

Hổ : tự cảm thấy mình xấu kém cỏi.

VD : hổ lòng, xấu hổi với lửa.

Tính từ

Danh từ

Mai gầm

Tên một loài rắn

Danh từ

Mai : chỉ thời gian.

Gầm : tiếng hét thể hiện sự bực bội.

Tính từ

Danh từ

Ráo

Tên một loại rắn

Danh từ

Ráo : khô, không bị ngập nước, hoặc lấy hết nước ; ráo mép : chỉ người nói nhiều tới khô cả nước.

Tính từ

Lằn

Tên một loại rắn

Danh từ

Vật dài in hoặc nổi trên bề mặt của một vật khác do tác động nào đó.

Danh từ

Trâu Lỗ

Tên một loài rắn

Danh từ

Quê hương của Khổng Tử

Danh từ

Hổ mang

Tên một loài rắn

Danh từ

Hổ : thẹn tự cả thấy mình xấu hổ kém cỏi.

VH : xấu chàng hổ ai mang : lúc nào cũng cùng theo với mình mà di chuyển.

VD : mang giỏ

Tính từ

Câu 2.

- Trời mưa đất thịt trơn tru như mỡ, dò đến hành nem chả muốn ăn.

+ Những tiếng chỉ sự vật gần gũi : thịt, mỡ, dò, nem, chả = > thức ăn làm bằng chất liệt thịt.

+ Cách nói này là dùng lối nói chơi chữ.

+ Thể hiện sự đánh tráo khái niệm dí dỏm.

- Bà đồ nứa, đi võng đòn tre, đến khóm trúc, thở dài hi hóp.

+ Những từ ngữ chỉ sự vật gần gũi : nứa, tre, trúc, hóp = > thuộc nhóm từ chỉ cây cối thuộc họ tre.

+ Chắc chắn ở câu này dùng lối chơi chữ.

+ Mục đích tạo ra sự dí dỏm, hài hước.

Câu 3.

a. Cách chơi chữ trong bài thơ này rất giống với cách chơi chữ trong bài thơ của Lê Quý Đôn : sử dụng từ đồng âm và từ gần nghĩa : cóc, bén, (nhái bén), nòng nọc, chuộc (chẫu chuộc), chàng (chẫu chàng) đều là họ hàng của cóc, ếch, nhái.

b. Cách chơi chữ dùng từ gần âm : tài – tai.

c. Cách chơi chữ dùng từ đồng âm.

d. Cách chơi chữ dùng lối nói lái : cò lửa - > cửa lò.

Câu 4.

- Lối chơi chữ : sử dụng từ đồng âm – Đồng âm giữa từ thuần Việt và từ Hán Việt.

- Phân tích.

Từ thuần Việt

Từ Hán Việt

Cam (trái cam)

Cam (ngọt)

Khổ (khổ đau)

Khổ (đắng)

 

Tận (hết)

 

Lai (đến)

Xuất phát từ :

Thành ngữ : khổ tận cam lai

 Nghĩa là : hết khổ đến sướng.

Từ Khóa

soạn văn bài hai chữ nước nhà,soạn văn lớp 6 bài tập làm thơ 4 chữ,chơi chữ ngữ văn 7,soạn bài chuẩn mực sử dụng từ,chơi chữ là gì,các câu chơi chữ hay,chơi chữ tiếng việt,chơi chữ đồng âm,

Tác giả: Lê Văn Toàn
25-09-2016
Note Nếu bạn có bất cứ thắc mắc gì về bài viết này. hãy để lại bình luận. Quan quản trị sẽ trả lời lại bạn ngay lập tức.

Đánh Giá


Cùng Tác Giả.

Hạn chế những bất lợi trong phòng khách
Nhiều phòng khách cũng như tổng thể ngôi nhà do yếu tố khách quan của hình thể khu đất hoặc do lỗi khi thiết kế đã tạo ra nhiều không gian bất lợi cho việc sinh hoạt, ảnh hưởng nhiều tới tính thẩm mỹ, cách sắp xếp nội thất trong nhà.
Hướng cửa chính và bếp theo phái Bát Trạch
Hướng nhà được chọn là hướng tốt và phù hợp với niên mệnh Đông, Tây của gia chủ.
Những nguyên tắc phong thủy được áp dụng cho ban công
Sân thượng, ban công có lẽ là vị trí tiếp xúc với thiên nhiên nhiều nhất, được hấp thụ ánh sáng mặt trời, là kênh đón khí vào cho ngôi nhà bạn. Do vậy, có một số quy tắc phong thủy đối với ban công mà bạn nên biết.
Ghế sô-pha dựa vào tường, ra ngoài sẽ có “người chống lưng”
Để ghế sô-pha dựa vào tường, trong phong thủy có ngụ ý bạn và gia đình khi ra ngoài sẽ có “người chống lưng”. Có nghĩa là dù bạn đi đâu, làm gì cũng sẽ gặp được quý nhân tương trợ, do đó tất cả mọi việc đều thuận buồm xuôi gió, không gặp quá nhiều trở ngại.
Bố trí bàn trang điểm hợp phong thủy
Gương của bàn trang điểm nên chọn loại gập vào được để tránh sự bất an và những cơn ác mộng.
Những chú ý phong thủy khi kê bàn làm việc
Theo phong thuỷ học bàn làm việc là khu vực sinh khí, khiến con người ta cảm thấy tấm lòng rộng mở. Chính vì vậy, bàn làm việc nên kê xa cửa ra vào một chút, và chếch hẳn cửa ra vào, để tránh người ngoài vừa bước vào đã nhìn thấy làm gì. Sau ghế ngồi nên là một bức tường chắc chắn, cho ta cảm giác vững chải như được dựa vào trái núi.
Những kiêng kỵ cơ bản cho phong thủy nhà ở
Trong khi xây dựng và bố trí ngôi nhà có rất nhiều điều mà bạn cần chú ý để tránh mắc phải những sai sót không đáng có.
Mái nhà theo phong thủy
Theo quan niệm của phong thủy, mái nhà chính là nơi tụ khí của toàn thể căn nhà. Nếu mái nhà bịt kín thì khí bế, mái nhà trống trải thì khí tán. Tính bế khí và tán khí trong nhà sẽ có ảnh hưởng trực tiếp tới tới cuộc sống của các thành viên sống trong ngôi nhà đó.
Lợi ích cuả hồ nước trong sân vườn
Nước không chỉ mang lại sức sống, điều hoà khí hậu, làm tươi mát không gian nhà ở, mà còn có thể tụ tài, sinh tài và kích thích tài trí. Do đó, bạn nên cố gắng tạo ra biểu tượng thủy trong khuôn viên ngôi nhà nhằm tăng thêm yếu tố tích cực.
Bố trí khoảng sân nhỏ trước nhà đẹp và hợp phong thủy
Những sắc màu sáng không chỉ mang lại một bầu không khí tươi vui mà còn giúp kích hoạt tinh thần, làm cho tâm trạng của chủ nhà vui vẻ, phấn chấn hơn. Hãy chọn trồng những loại hoa màu sáng, rực rỡ như đỏ, cam, vàng.

Chúng tôiĐiều khoảnHỏi đápKiếm tiền