Văn 7 Soạn bài chơi chữ

Soạn bài chơi chữ

I. Hướng dẫn tìm hiểu câu hỏi

1. Thế nào là chơi chữ

Câu 1. Nhận xét về nghĩa của từ lợi trong bài ca dao.

- Từ lợi thứ nhất (lợi chăng) nghĩa là lợi ích, lợi lộc.

- Từ lợi thứ hai + ba (lợi thì có lợi) có nghĩa là : phần thịt bao quanh chân răng = > (răng lợi)

Câu 2. Việc sử dụng từ lợi ở câu cuối của bài ca dao dựa vào hiện tượng đồng âm khác nghĩa của từ ngữ.

Câu 3. Việc sử dụng từ lợi như trên có tác dụng tạo ra sự hài hước dí dỏm.

2. Các lối chơi chữ.

Câu 1.

Sánh với Na Va ’’ranh tướng’’ Pháp

Tiếng tăm nồng nặc ở Đông Dương.

(Tú Mỡ)

Lối chơi chư của hai câu thơ trên là sử dụng lối nói trạn âm (gần âm) : ranh tướng gần với danh tướng nhưng nghĩa hoàn toàn khác nhau. Danh tướng và vị tướng giỏi được lưu danh ; còn ranh tướng là kẻ ranh ma – ý mỉa mai – chế giễu.

Câu 2.

Mênh mông muôn mẫu một màu mưa

Mỏi mắt miên man mãi mịt mờ.

(Tú Mỡ)

Lối chơi chữ của câu thơ trên là dùng cách điệp âm, hai câu thơ điệp âm m tới 14 lần = > Diễn tả sự mịt mờ của không gian đầy mưa.

Câu 3.

Con ’’cá đối’’ bỏ trong ’’cối đá’’,

Con ’’mèo cái’’ nằm trên ’’mái kèo’’ 

Trách cha mẹ em nghèo, anh nỡ phụ duyên em.

Lối chơi chữ của câu ca dao trên là dùng lối nói lái :

- Cá đối nói lái thành cối đá

- Mèo cái nói lái thành mái kèo

Nhằm diễn tả sự trái khoáy, sự hẩm hiu của duyên phận.

Câu 4.

- Lối chơi chữ của đọa thơ trên là dùng từ ngữ đồng âm :

+ Sầu riêng – danh từ - chỉ một loại trái cây ở Nam Bộ

+ Sầu riêng – tính từ - chỉ sự phiền muộn riêng từ của con người.

II. Luyện tập

Câu 1. 

- Ở bài thơ trên tác giả Lê Quý Đôn đã sử dụng hai lối chơi chữ cùng một lúc :

+ Lối chơi chữ thứ nhất dùng từ gần nghĩa :

Tất cả các từ ngữ : liu điu, rắn, thẹn đèn, hổ lửa, mai gầm, ráo, lằn, Trâu Lỗ, hổ mang đều có ý nghĩa chỉ các loại rắn.

- Lối chơi chữ thứ hai dùng từ ngữ đồng âm.

Từ ngữ

Nghĩa 1

Từ loại

Nghĩa 2

Từ loại

Liu điu

Tên một loài rắn nhỏ

Danh từ

Tính chất nhẹ, chậm yếu.

VD : gió thổi liu điu

Tính từ

Rắn

Chỉ chung các loại rắn

Danh từ

Chỉ tính chất cứng, khó tiếp thu.

VD : cứng cổ, cứng đầu

Tính từ

Hổ lửa

Tên một loài rắn

Danh từ

Hổ : tự cảm thấy mình xấu kém cỏi.

VD : hổ lòng, xấu hổi với lửa.

Tính từ

Danh từ

Mai gầm

Tên một loài rắn

Danh từ

Mai : chỉ thời gian.

Gầm : tiếng hét thể hiện sự bực bội.

Tính từ

Danh từ

Ráo

Tên một loại rắn

Danh từ

Ráo : khô, không bị ngập nước, hoặc lấy hết nước ; ráo mép : chỉ người nói nhiều tới khô cả nước.

Tính từ

Lằn

Tên một loại rắn

Danh từ

Vật dài in hoặc nổi trên bề mặt của một vật khác do tác động nào đó.

Danh từ

Trâu Lỗ

Tên một loài rắn

Danh từ

Quê hương của Khổng Tử

Danh từ

Hổ mang

Tên một loài rắn

Danh từ

Hổ : thẹn tự cả thấy mình xấu hổ kém cỏi.

VH : xấu chàng hổ ai mang : lúc nào cũng cùng theo với mình mà di chuyển.

VD : mang giỏ

Tính từ

Câu 2.

- Trời mưa đất thịt trơn tru như mỡ, dò đến hành nem chả muốn ăn.

+ Những tiếng chỉ sự vật gần gũi : thịt, mỡ, dò, nem, chả = > thức ăn làm bằng chất liệt thịt.

+ Cách nói này là dùng lối nói chơi chữ.

+ Thể hiện sự đánh tráo khái niệm dí dỏm.

- Bà đồ nứa, đi võng đòn tre, đến khóm trúc, thở dài hi hóp.

+ Những từ ngữ chỉ sự vật gần gũi : nứa, tre, trúc, hóp = > thuộc nhóm từ chỉ cây cối thuộc họ tre.

+ Chắc chắn ở câu này dùng lối chơi chữ.

+ Mục đích tạo ra sự dí dỏm, hài hước.

Câu 3.

a. Cách chơi chữ trong bài thơ này rất giống với cách chơi chữ trong bài thơ của Lê Quý Đôn : sử dụng từ đồng âm và từ gần nghĩa : cóc, bén, (nhái bén), nòng nọc, chuộc (chẫu chuộc), chàng (chẫu chàng) đều là họ hàng của cóc, ếch, nhái.

b. Cách chơi chữ dùng từ gần âm : tài – tai.

c. Cách chơi chữ dùng từ đồng âm.

d. Cách chơi chữ dùng lối nói lái : cò lửa - > cửa lò.

Câu 4.

- Lối chơi chữ : sử dụng từ đồng âm – Đồng âm giữa từ thuần Việt và từ Hán Việt.

- Phân tích.

Từ thuần Việt

Từ Hán Việt

Cam (trái cam)

Cam (ngọt)

Khổ (khổ đau)

Khổ (đắng)

 

Tận (hết)

 

Lai (đến)

Xuất phát từ :

Thành ngữ : khổ tận cam lai

 Nghĩa là : hết khổ đến sướng.

Từ Khóa

soạn văn bài hai chữ nước nhà,soạn văn lớp 6 bài tập làm thơ 4 chữ,chơi chữ ngữ văn 7,soạn bài chuẩn mực sử dụng từ,chơi chữ là gì,các câu chơi chữ hay,chơi chữ tiếng việt,chơi chữ đồng âm,

Tác giả: Lê Văn Toàn
25-09-2016
Note Nếu bạn có bất cứ thắc mắc gì về bài viết này. hãy để lại bình luận. Quan quản trị sẽ trả lời lại bạn ngay lập tức.

Đánh Giá


Cùng Tác Giả.

Những vị trí xấu không nên đặt bếp
Vị trí phong thủy xấu nhất của phòng bếp chính là nơi ở gần với cửa ra vào và là hình ảnh đầu tiên bạn nhìn thấy khi vừa bước vào nhà. Điều này cần được hiểu một cách rõ ràng và đúng đắn.
Lưu ý khi chọn vị trí đặt bể cá cảnh
Bể cá cảnh chứa nước có quan hệ mật thiết với vận mệnh cũng như sự hưng vong của ngôi nhà, vì vậy bạn cần đặc biệt lưu ý khi chọn vị trí đặt chúng.
Những lưu ý khi thiết kế hành lang tránh phạm phong thủy
Vai trò của hành lang là dẫn khí nên phải đảm bảo hành lang đưa khí tốt, phân bổ đều cho toàn bộ ngôi nhà.
Tính yêu thăng hoa nhờ những thay đổi nhỏ trong phong thủy
Những thay đổi nhỏ trong nhà cũng có thể mang đến cho bạn may mắn và mặn nồng hơn trong tình yêu.
Màu sơn phòng ngủ cho người mệnh Thổ
Những người mệnh Thổ sẽ hợp với các màu sắc có ngũ hành thuộc Thổ là vàng nhạt, nâu đất, hoặc các màu sắc có ngũ hành thuộc Hỏa như đỏ, cam, tím, hồng…kỵ với các tone màu xanh lá cây…
Cách chọn rèm cửa mang lại may mắn
Rèm cửa là vật trang trí cho cửa sổ, cửa ra vào thêm sinh động hay có tác dụng tránh nắng. Nhưng nếu am hiểu phong thủy, bạn có thể tận dụng màu sắc, chất liệu và kiểu dáng để biến vật trang trí này mang lại may mắn cho mình. Dưới đây là một số gợi ý hữu ích cho bạn.
Bài trí đồ đạc mang lại may mắn trong năm Ất Mùi 2015
Trong năm mới 2015, những lưu ý trong bài trí đồ đạc có thể giúp gia đình đón tài lộc, phú quý và may mắn vào nhà. Giữ gìn cửa chính sạch sẽ
Hướng dẫn cách thái thịt hai đầu da
Bạn nào tò mò khi đi ăn bánh tráng cuốn thịt heo mà có thịt thái 2 đầu da không. Hôm nay mình sẽ hướng dẫn các bạn làm thế nào để có được lát thịt như thế nhé.
Treo tranh phong thủy theo ngũ hành
Theo các chuyên gia phong thủy, mỗi phương vị lại nên bày loại tranh khác nhau, tương trợ cho ngũ hành.
Bố trí nhà nên “đóng” hay “mở” ?
Chuyện bố trí nhà “đóng” hay “mở” lâu nay vẫn râm ran nhiều ý kiến trái chiều nhau về quan điểm thiết kế – phong thủy sao cho ưu việt, nhất là đối với căn hộ chung cư và nhà ống theo điều kiện đặc thù Việt Nam.

Chúng tôiĐiều khoảnHỏi đápKiếm tiền