Văn 7 Soạn bài chơi chữ

Soạn bài chơi chữ

I. Hướng dẫn tìm hiểu câu hỏi

1. Thế nào là chơi chữ

Câu 1. Nhận xét về nghĩa của từ lợi trong bài ca dao.

- Từ lợi thứ nhất (lợi chăng) nghĩa là lợi ích, lợi lộc.

- Từ lợi thứ hai + ba (lợi thì có lợi) có nghĩa là : phần thịt bao quanh chân răng = > (răng lợi)

Câu 2. Việc sử dụng từ lợi ở câu cuối của bài ca dao dựa vào hiện tượng đồng âm khác nghĩa của từ ngữ.

Câu 3. Việc sử dụng từ lợi như trên có tác dụng tạo ra sự hài hước dí dỏm.

2. Các lối chơi chữ.

Câu 1.

Sánh với Na Va ’’ranh tướng’’ Pháp

Tiếng tăm nồng nặc ở Đông Dương.

(Tú Mỡ)

Lối chơi chư của hai câu thơ trên là sử dụng lối nói trạn âm (gần âm) : ranh tướng gần với danh tướng nhưng nghĩa hoàn toàn khác nhau. Danh tướng và vị tướng giỏi được lưu danh ; còn ranh tướng là kẻ ranh ma – ý mỉa mai – chế giễu.

Câu 2.

Mênh mông muôn mẫu một màu mưa

Mỏi mắt miên man mãi mịt mờ.

(Tú Mỡ)

Lối chơi chữ của câu thơ trên là dùng cách điệp âm, hai câu thơ điệp âm m tới 14 lần = > Diễn tả sự mịt mờ của không gian đầy mưa.

Câu 3.

Con ’’cá đối’’ bỏ trong ’’cối đá’’,

Con ’’mèo cái’’ nằm trên ’’mái kèo’’ 

Trách cha mẹ em nghèo, anh nỡ phụ duyên em.

Lối chơi chữ của câu ca dao trên là dùng lối nói lái :

- Cá đối nói lái thành cối đá

- Mèo cái nói lái thành mái kèo

Nhằm diễn tả sự trái khoáy, sự hẩm hiu của duyên phận.

Câu 4.

- Lối chơi chữ của đọa thơ trên là dùng từ ngữ đồng âm :

+ Sầu riêng – danh từ - chỉ một loại trái cây ở Nam Bộ

+ Sầu riêng – tính từ - chỉ sự phiền muộn riêng từ của con người.

II. Luyện tập

Câu 1. 

- Ở bài thơ trên tác giả Lê Quý Đôn đã sử dụng hai lối chơi chữ cùng một lúc :

+ Lối chơi chữ thứ nhất dùng từ gần nghĩa :

Tất cả các từ ngữ : liu điu, rắn, thẹn đèn, hổ lửa, mai gầm, ráo, lằn, Trâu Lỗ, hổ mang đều có ý nghĩa chỉ các loại rắn.

- Lối chơi chữ thứ hai dùng từ ngữ đồng âm.

Từ ngữ

Nghĩa 1

Từ loại

Nghĩa 2

Từ loại

Liu điu

Tên một loài rắn nhỏ

Danh từ

Tính chất nhẹ, chậm yếu.

VD : gió thổi liu điu

Tính từ

Rắn

Chỉ chung các loại rắn

Danh từ

Chỉ tính chất cứng, khó tiếp thu.

VD : cứng cổ, cứng đầu

Tính từ

Hổ lửa

Tên một loài rắn

Danh từ

Hổ : tự cảm thấy mình xấu kém cỏi.

VD : hổ lòng, xấu hổi với lửa.

Tính từ

Danh từ

Mai gầm

Tên một loài rắn

Danh từ

Mai : chỉ thời gian.

Gầm : tiếng hét thể hiện sự bực bội.

Tính từ

Danh từ

Ráo

Tên một loại rắn

Danh từ

Ráo : khô, không bị ngập nước, hoặc lấy hết nước ; ráo mép : chỉ người nói nhiều tới khô cả nước.

Tính từ

Lằn

Tên một loại rắn

Danh từ

Vật dài in hoặc nổi trên bề mặt của một vật khác do tác động nào đó.

Danh từ

Trâu Lỗ

Tên một loài rắn

Danh từ

Quê hương của Khổng Tử

Danh từ

Hổ mang

Tên một loài rắn

Danh từ

Hổ : thẹn tự cả thấy mình xấu hổ kém cỏi.

VH : xấu chàng hổ ai mang : lúc nào cũng cùng theo với mình mà di chuyển.

VD : mang giỏ

Tính từ

Câu 2.

- Trời mưa đất thịt trơn tru như mỡ, dò đến hành nem chả muốn ăn.

+ Những tiếng chỉ sự vật gần gũi : thịt, mỡ, dò, nem, chả = > thức ăn làm bằng chất liệt thịt.

+ Cách nói này là dùng lối nói chơi chữ.

+ Thể hiện sự đánh tráo khái niệm dí dỏm.

- Bà đồ nứa, đi võng đòn tre, đến khóm trúc, thở dài hi hóp.

+ Những từ ngữ chỉ sự vật gần gũi : nứa, tre, trúc, hóp = > thuộc nhóm từ chỉ cây cối thuộc họ tre.

+ Chắc chắn ở câu này dùng lối chơi chữ.

+ Mục đích tạo ra sự dí dỏm, hài hước.

Câu 3.

a. Cách chơi chữ trong bài thơ này rất giống với cách chơi chữ trong bài thơ của Lê Quý Đôn : sử dụng từ đồng âm và từ gần nghĩa : cóc, bén, (nhái bén), nòng nọc, chuộc (chẫu chuộc), chàng (chẫu chàng) đều là họ hàng của cóc, ếch, nhái.

b. Cách chơi chữ dùng từ gần âm : tài – tai.

c. Cách chơi chữ dùng từ đồng âm.

d. Cách chơi chữ dùng lối nói lái : cò lửa - > cửa lò.

Câu 4.

- Lối chơi chữ : sử dụng từ đồng âm – Đồng âm giữa từ thuần Việt và từ Hán Việt.

- Phân tích.

Từ thuần Việt

Từ Hán Việt

Cam (trái cam)

Cam (ngọt)

Khổ (khổ đau)

Khổ (đắng)

 

Tận (hết)

 

Lai (đến)

Xuất phát từ :

Thành ngữ : khổ tận cam lai

 Nghĩa là : hết khổ đến sướng.

Từ Khóa

soạn văn bài hai chữ nước nhà,soạn văn lớp 6 bài tập làm thơ 4 chữ,chơi chữ ngữ văn 7,soạn bài chuẩn mực sử dụng từ,chơi chữ là gì,các câu chơi chữ hay,chơi chữ tiếng việt,chơi chữ đồng âm,

Tác giả: Lê Văn Toàn
25-09-2016
Note Nếu bạn có bất cứ thắc mắc gì về bài viết này. hãy để lại bình luận. Quan quản trị sẽ trả lời lại bạn ngay lập tức.

Đánh Giá


Cùng Tác Giả.

Những mẹo thu hút tiền bạc, vận may vào nhà
Không để nước rò rỉ, giữ bếp sạch hay chọn màu sắc ưa thích… là những mẹo giúp bạn thu hút tiền bạc, niềm vui vào nhà.
Cách xây nhà trên đất méo hợp phong thủy
Những ngôi nhà, miếng đất không đều cạnh, méo mó… phải có những biện pháp điều chỉnh hình thể ngôi nhà tương quan với điều kiện đất lệch sao cho có lợi về mặt sử dụng và đảm bảo cân bằng khí trong ngôi nhà.
Cách trang trí đèn chùm hợp phong thủy
Bên cạnh tác dụng trang trí, mang lại vẻ đẹp sang trọng cho ngôi nhà, đèn chùm còn là loại vật phẩm có thể mang lại năng lượng có ảnh hưởng tốt tới vận may và các mối quan hệ của gia chủ.
Những “điểm nghịch phong thủy” của phòng tắm và cách hóa giải
Đây là không gian góp phần điều hoà khí vượng cho ngôi nhà của bạn.
Chọn lựa hình dáng giường ngủ theo thuyết Ngũ hành Phong Thủy
Lựa chọn hình dáng của giường ngủ theo thuyết Ngũ hành là một trong những yếu tố quan trọng mang đến giấc ngủ ngon cho người sử dụng.
Văn lớp 10 Soạn bài lầu Hoàng Hạc
Hướng dẫn Soạn bài lầu Hoàng Hạc của chương trình văn học lớp 10. Giúp cho các em học tốt môn ngữ văn của mình cũng như các quý phụ huynh tham khảo để giảng dạy cho các em.
Chọn màu sắc phù hợp cho từng hướng nhà
Sử dụng màu sắc phù hợp với từng hướng sẽ mang lại may mắn, tài lộc cho gia đình bạn hay văn phòng, công ty bạn.
Treo ảnh cưới đúng chỗ để vợ chồng mãi yêu nhau như lúc đầu
Nếu treo ảnh cưới tại vị trí đầu giường, tình cảm vợ chồng sẽ luôn tốt đẹp, cuộc sống vợ chồng đươc như ý, mãn nguyện.
Bí quyết phong thủy giúp bạn giã từ cuộc sống độc thân
Bạn đang còn độc thân và muốn thay đổi cuộc sống trong năm mới này. Vậy hãy theo các bí quyết về phong thủy dưới đây.
Chọn vật liệu nội thất theo Phong thủy
Vật liệu xây dựng có khả năng ảnh hưởng đến con người qua các giác quan. Màu sắc tác động lên thị giác, các bề mặt vật liệu tác động lên khứu giác… Bất kỳ một thực thể nào đều có mang trong mình một tính năng Phong thủy nhất định, nếu được bố trí hài hòa. Năng lượng

Chúng tôiĐiều khoảnHỏi đápKiếm tiền