Văn 7 Soạn bài chơi chữ

Soạn bài chơi chữ

I. Hướng dẫn tìm hiểu câu hỏi

1. Thế nào là chơi chữ

Câu 1. Nhận xét về nghĩa của từ lợi trong bài ca dao.

- Từ lợi thứ nhất (lợi chăng) nghĩa là lợi ích, lợi lộc.

- Từ lợi thứ hai + ba (lợi thì có lợi) có nghĩa là : phần thịt bao quanh chân răng = > (răng lợi)

Câu 2. Việc sử dụng từ lợi ở câu cuối của bài ca dao dựa vào hiện tượng đồng âm khác nghĩa của từ ngữ.

Câu 3. Việc sử dụng từ lợi như trên có tác dụng tạo ra sự hài hước dí dỏm.

2. Các lối chơi chữ.

Câu 1.

Sánh với Na Va ’’ranh tướng’’ Pháp

Tiếng tăm nồng nặc ở Đông Dương.

(Tú Mỡ)

Lối chơi chư của hai câu thơ trên là sử dụng lối nói trạn âm (gần âm) : ranh tướng gần với danh tướng nhưng nghĩa hoàn toàn khác nhau. Danh tướng và vị tướng giỏi được lưu danh ; còn ranh tướng là kẻ ranh ma – ý mỉa mai – chế giễu.

Câu 2.

Mênh mông muôn mẫu một màu mưa

Mỏi mắt miên man mãi mịt mờ.

(Tú Mỡ)

Lối chơi chữ của câu thơ trên là dùng cách điệp âm, hai câu thơ điệp âm m tới 14 lần = > Diễn tả sự mịt mờ của không gian đầy mưa.

Câu 3.

Con ’’cá đối’’ bỏ trong ’’cối đá’’,

Con ’’mèo cái’’ nằm trên ’’mái kèo’’ 

Trách cha mẹ em nghèo, anh nỡ phụ duyên em.

Lối chơi chữ của câu ca dao trên là dùng lối nói lái :

- Cá đối nói lái thành cối đá

- Mèo cái nói lái thành mái kèo

Nhằm diễn tả sự trái khoáy, sự hẩm hiu của duyên phận.

Câu 4.

- Lối chơi chữ của đọa thơ trên là dùng từ ngữ đồng âm :

+ Sầu riêng – danh từ - chỉ một loại trái cây ở Nam Bộ

+ Sầu riêng – tính từ - chỉ sự phiền muộn riêng từ của con người.

II. Luyện tập

Câu 1. 

- Ở bài thơ trên tác giả Lê Quý Đôn đã sử dụng hai lối chơi chữ cùng một lúc :

+ Lối chơi chữ thứ nhất dùng từ gần nghĩa :

Tất cả các từ ngữ : liu điu, rắn, thẹn đèn, hổ lửa, mai gầm, ráo, lằn, Trâu Lỗ, hổ mang đều có ý nghĩa chỉ các loại rắn.

- Lối chơi chữ thứ hai dùng từ ngữ đồng âm.

Từ ngữ

Nghĩa 1

Từ loại

Nghĩa 2

Từ loại

Liu điu

Tên một loài rắn nhỏ

Danh từ

Tính chất nhẹ, chậm yếu.

VD : gió thổi liu điu

Tính từ

Rắn

Chỉ chung các loại rắn

Danh từ

Chỉ tính chất cứng, khó tiếp thu.

VD : cứng cổ, cứng đầu

Tính từ

Hổ lửa

Tên một loài rắn

Danh từ

Hổ : tự cảm thấy mình xấu kém cỏi.

VD : hổ lòng, xấu hổi với lửa.

Tính từ

Danh từ

Mai gầm

Tên một loài rắn

Danh từ

Mai : chỉ thời gian.

Gầm : tiếng hét thể hiện sự bực bội.

Tính từ

Danh từ

Ráo

Tên một loại rắn

Danh từ

Ráo : khô, không bị ngập nước, hoặc lấy hết nước ; ráo mép : chỉ người nói nhiều tới khô cả nước.

Tính từ

Lằn

Tên một loại rắn

Danh từ

Vật dài in hoặc nổi trên bề mặt của một vật khác do tác động nào đó.

Danh từ

Trâu Lỗ

Tên một loài rắn

Danh từ

Quê hương của Khổng Tử

Danh từ

Hổ mang

Tên một loài rắn

Danh từ

Hổ : thẹn tự cả thấy mình xấu hổ kém cỏi.

VH : xấu chàng hổ ai mang : lúc nào cũng cùng theo với mình mà di chuyển.

VD : mang giỏ

Tính từ

Câu 2.

- Trời mưa đất thịt trơn tru như mỡ, dò đến hành nem chả muốn ăn.

+ Những tiếng chỉ sự vật gần gũi : thịt, mỡ, dò, nem, chả = > thức ăn làm bằng chất liệt thịt.

+ Cách nói này là dùng lối nói chơi chữ.

+ Thể hiện sự đánh tráo khái niệm dí dỏm.

- Bà đồ nứa, đi võng đòn tre, đến khóm trúc, thở dài hi hóp.

+ Những từ ngữ chỉ sự vật gần gũi : nứa, tre, trúc, hóp = > thuộc nhóm từ chỉ cây cối thuộc họ tre.

+ Chắc chắn ở câu này dùng lối chơi chữ.

+ Mục đích tạo ra sự dí dỏm, hài hước.

Câu 3.

a. Cách chơi chữ trong bài thơ này rất giống với cách chơi chữ trong bài thơ của Lê Quý Đôn : sử dụng từ đồng âm và từ gần nghĩa : cóc, bén, (nhái bén), nòng nọc, chuộc (chẫu chuộc), chàng (chẫu chàng) đều là họ hàng của cóc, ếch, nhái.

b. Cách chơi chữ dùng từ gần âm : tài – tai.

c. Cách chơi chữ dùng từ đồng âm.

d. Cách chơi chữ dùng lối nói lái : cò lửa - > cửa lò.

Câu 4.

- Lối chơi chữ : sử dụng từ đồng âm – Đồng âm giữa từ thuần Việt và từ Hán Việt.

- Phân tích.

Từ thuần Việt

Từ Hán Việt

Cam (trái cam)

Cam (ngọt)

Khổ (khổ đau)

Khổ (đắng)

 

Tận (hết)

 

Lai (đến)

Xuất phát từ :

Thành ngữ : khổ tận cam lai

 Nghĩa là : hết khổ đến sướng.

Từ Khóa

soạn văn bài hai chữ nước nhà,soạn văn lớp 6 bài tập làm thơ 4 chữ,chơi chữ ngữ văn 7,soạn bài chuẩn mực sử dụng từ,chơi chữ là gì,các câu chơi chữ hay,chơi chữ tiếng việt,chơi chữ đồng âm,

Tác giả: Lê Văn Toàn
25-09-2016
Note Nếu bạn có bất cứ thắc mắc gì về bài viết này. hãy để lại bình luận. Quan quản trị sẽ trả lời lại bạn ngay lập tức.

Đánh Giá


Cùng Tác Giả.

Cửa ra vào vận hành chuyển đổi khí trong nhà
Theo đúng cách thì các cửa trong nhà, hành lang và cầu thang sẽ dẫn khí vận chuyển khắp nhà. Sự vận hành phải điều hòa, không quá nhanh cũng như đừng quá chậm.
Phong thủy kê bàn làm việc ở nhà và cơ quan
Có nhiều điểm khác biệt giữa kê bàn làm việc ở nhà và cơ quan.
Văn học 12 Phân tích bài thơ đất nước của Nguyễn Đình Thi
Hướng dẫn Phân tích bài thơ đất nước của Nguyễn Đình Thi của chương trình văn học lớp 12. Giúp cho các em học tốt môn ngữ văn của mình cũng như các quý phụ huynh tham khảo để giảng dạy cho các em.
Những lưu ý khi đặt tủ sách cho con giúp học vấn tinh thông
Việc bài trí các vật dụng trong phòng trẻ em như thế nào để tốt cho sự nghiệp học hành của con là điều tất cả các bậc cha mẹ đều lưu tâm. Sau đây là một vài lưu ý cho bạn tham khảo.
Vì sao nên xây nhà hướng Nam ?
Người xưa có câu: “Trăm người hầu không bằng đầu ngọn gió”, “Gió Nam chưa nằm đã ngáy”, “Nhà hướng Nam, không làm cũng có ăn”, “Lấy vợ hiền hòa, làm nhà hướng Nam”…, nói lên nhiều lợi thế của nhà hướng Nam.
Chọn màu sơn cho văn phòng theo hướng
Chọn màu sơn cho văn phòng là điều vô cùng quan trọng vì nó ảnh hưởng trực tiếp đến mỹ quan và tinh thần của mọi người trong công ty. Việc lựa chọn màu sắc không chỉ cần phù hợp với mệnh tuổi của chủ nhân công ty mà còn phải căn cứ vào hướng của văn phòng.
Phong thủy sắp xếp đồ vật trên phòng làm việc
Phòng làm việc liên quan đến sự nghiệp của mỗi người, để tránh những vật cản trên con đường tiến thân của bạn, hãy lưu ý một số những yếu tố về phong thủy dưới đây. Tránh phạm Bạch hổ sát
Thiết kế trần thạch cao hợp phong thủy
Hỏi: Trần phòng ngủ nhà tôi hiện nay đang rất cao, vì vậy tôi muốn làm trần thạch cao vừa để hạ thấp trần vừa để trang trí. Xin hỏi khi làm trần thạch cao có cần phải chú ý gì về mặt Phong thủy không?
Cách bố trí, ánh sáng và màu sắc cho phòng khách
Theo nguyên lý phong thủy, phòng khách nên được đặt ở vị trí trung tâm của ngôi nhà vì đây là căn phòng hội tụ nhiều vượng khí nhất. Phong thủy trong phòng khách đòi hỏi sự kết hợp hài hòa giữa cách bố trí, ánh sáng và màu sắc…
Phong thủy nhà ở cho vợ chồng hiếm muộn
Không chỉ có tác dụng mang lại may mắn, tiền bạc, phong thủy còn tác động đến sức khỏe và đường con cái. Ví dụ nếu cả hai vợ chồng đã kiểm tra sức khỏe và không gặp bất cứ vấn đề gì về thể trạng, nhưng vẫn chưa thể có con thì bạn nên thử cải thiện về mặt phong thủy trong nhà.

Chúng tôiĐiều khoảnHỏi đápKiếm tiền