Văn 8 Soạn bài miêu tả và biểu cảm trong văn bản tự sự

Soạn bài miêu tả và biểu cảm trong văn bản tự sự

I. Sự kết hợp các yếu tố kể, tả và biểu lộ tình cảm trong văn bản tự sự.

- Kể : thường tập trung nêu sự việc, hành động, nhân vật.

- Tả : thường tập trung chỉ ra tính chất, màu sắc, mức độ của sự việc, nhân vật hành động.

- Biểu cảm : thường biểu hiện ở các chi tiết bày tỏ cảm xúc, thái độ của người biết trước sự việc, nhân vật, hành động.

1. Yếu tố miêu tả và các yếu tố biểu cảm trong đoạn văn trong SGK.

Đây là đoạn trích kể lại cuộc gặp gỡ cảm động của nhân vật « tôi » với người mẹ lâu ngày xa cách. Sự việc được diễn ra bằng các chi tiết như sau :

- Mẹ tôi vẫy tôi.

- Mẹ kéo tôi lên xe.

- Tôi òa lên khóc.

- Mẹ tôi cũng sụt sùi theo.

- Tôi ngồi bên mẹ, ngả đầu vào cánh tay mẹ, quan sát gương mặt của mẹ.

Các yếu tố miêu tả có trong những câu :

- Tôi thở hồng hộc, trán đẫm mồ hôi, ríu cả chân lại.

- Mẹ tôi không còm cõi.

- Gương mặt vẫn tươi sáng với đôi mắt trong và nước dan mịn, làm nổi bật màu hồng của hai gò má.

Các yếu tốt biểu cảm có trong đoạn trích là :

- Diễn tả sự suy nghĩ : Hay tại sự sung sướng bỗng được trông nhìn và được ôm ấp cái hình hàu máu mủ của mình mà mẹ tôi lại tươi đẹp như thuở còn sung túc.

- Bộc lộ sự cảm nhận : Những cảm giác ấp áp đã bao lâu mất đi bỗng lại mơn man khắp da thịt. Hơi quần áo và những hơi thở ở khuôn miệng xinh xắn nhai trầu phả ra lúc đó thơm tho lạ thường.

- Phát biểu cảm tượng : Phải bé lại và lăn vào lòng một người mẹ… để bàn tay mẹ vuốt ve từ trán xuống cằm và gãi rôm ở sống lưng cho mới thấy người mẹ có một êm dịu vô cùng.

Các yếu tố trên không tách riêng mà đan xen vào nhau, vừa kể, vừa tả và biểu cảm.

Có thể thấy trong đoạn văn sự đan xen đó :

- Về sự việc : tôi ngồi trên đệm xe.

- Tả : đùi áp đùi mẹ tôi, đầu ngả vào cánh tay mẹ tôi.

- Biểu cảm : Những cảm giác ấm áp đã bao lâu mất đi bỗng lại mơn man khắp da thịt.

2. Bỏ hết các yếu tố miêu tả và biểu cảm, chỉ chép lại câu văn kể người và sự việc thành một đoạn.

« Mẹ tôi vẫy tôi. Tôi chạy theo chiếc xe chở mẹ. Mẹ kéo tôi lên xe. Tôi òa khóc. Mẹ tôi khóc theo. Tôi ngồi bên mẹ, ngả đầu và cánh tay mẹ, quan sát gương mặt mẹ ».

Nhận xét :

- Các yếu tố miêu tả và biểu cảm đã làm cho ý nghĩa truyện thêm sâu sắc.

- Nếu không có yếu tố miêu tả giúp cho việc kể lại cuộc gặp gỡ giữa hai mẹ con thì đoạn văn mất đi sự sinh động về màu sắc, hương vị, hình dáng, diện mạo của sự việc, nhân vậ, hành động. Ở đây ta thấy yếu tố biểu cảm đã giúp người viết thể hiện rõ tình mẫu tử sâu nặng. Đoạn văn buộc người đọc phải xúc động, trăn trở, suy nghĩ trước sự việc và nhân vật.

3. Nếu bỏ các yếu tố kể trong đoạn văn trên, chỉ để lại các câu miêu tả và biểu cảm thì đoạn văn không có « chuyện ».

Ta biết cốt truyện là do sự việc và nhân vật cùng với các hành động tạo nên. Các yếu tố miêu tả và biểu cảm chỉ có thể bám vào sự việc và nhân vật mới phát triển được.

Như vậy yếu tố kể người và sự việc trong văn tự sự là quan trọng.

II. Luyện tập

1. Một số đoạn văn tự sự có sử dụng yếu tố miêu tả và biểu cảm.

Tôi đi học.

+ Hằng năm cứ vào cuối thu, lá ngoài đường rụng nhiều.

+ Tôi quên thế nào được những cảm giác trong sáng ấy nảy nở trong lòng tôi như mấy cánh hoa tươi mỉm cười giữa bầu trời quang đãng…

(Các em tìm thêm)

- Tức nước vỡ bờ.

+ Thằng Dần vục đầu vừa thổi vừa húp xoàn xoạt. Chị Dậu rón rén bưng một bát lớn đến chỗ chồng nằm :

+ Thầy em cố ngồi dậy húp ít cháo cho đỡ xót ruột.

+ Rồi chị đón lấu cải Tỉu ngồi xuống đó như có ý chờ xem chồng chị ăn có ngon miệng không.

- Lão Hạc.

+ Lão hút xong, đặt xe điếu xuống, quay ra ngoài thở khói…

+ Sau một điếu thuốc lào, óc người ta tê dại đi trong nỗi đê mê nhẹ nhõm. Lão Hạc ngồi lặng lẽ, hưởng chút khoái lạc cỏn con ấy.

Các đoạn văn trên có yếu tố miêu tả làm hiện ra trước mắt người đọc cảnh vật, sự việc và có tác động đến những câu văn biểu cảm, làm cho đoạn văn bật ra được ý nghĩa sâu sắc đầy hình tượng.

2. Viết một đoạn văn kể về phút giây đầu tiên khi em gặp lại một người thân sau một thời gian xa cách.

« Khác với mọi ngày, chiều nay em đi học về thấy cánh cửa nhà mở thật rộng. Qua hàng rào hoa dâm bụt em thấy trong nhà có một bóng người cao lớn đang đi lại… Em thắc mắc tự hỏi « ai đây nhỉ ? » và đi vội về…Vừa bước đến cửa thì một gương mặt thương nhớ hơn hai năm nay đối với em hiện ra làm em xúc động lặng người. Em vứt cái cặp xuống, chạy ào đến ôm cái thân hình vạm vỡ đầy sương gió và kêu lên : « Ôi, bố ».

Em hỏi bó trong lời nghẹn ngào, « Bố về bao giờ thế ? » và đôi dòng nước mắt trào ra.

Bố em vừa cốc nhẹ lên đầu em, vừa nói :

- Con gái bố lớn quá rồi.

Em vừa xoa đôi má rám nắng, vừa hôn lên nước da ngăm đen mặn mùi nước biển ấy, thế rồi hai bố con bỗng nhiên cười rất to… » (Vũ Tiến Quỳnh)

Các em hãy tìm các yếu tố miêu tả và biểu cảm trong đoạn văn trên.

Từ Khóa

soạn bài tìm hiểu các yếu tố tự sự và miêu tả trong văn nghị luận,soạn bài luyện nói về quan sát tưởng tượng so sánh và nhận xét trong văn miêu tả,miêu tả và biểu cảm trong văn bản tự sự ngữ văn 8,soạn bài đánh nhau với cối xay gió,ngữ văn 10 miêu tả và biểu cảm trong bài văn tự sự,soạn bài luyện tập viết đoạn văn tự sự kết hợp với miêu tả và biểu cảm,miêu tả là gì biểu cảm là gì,sự khác nhau giữa văn miêu tả và văn biểu cảm,

Tác giả: Lê Văn Toàn
25-09-2016
Note Nếu bạn có bất cứ thắc mắc gì về bài viết này. hãy để lại bình luận. Quan quản trị sẽ trả lời lại bạn ngay lập tức.

Đánh Giá


Cùng Tác Giả.

Cách xác định hướng nhà theo phong thủy
Thường trong phong thủy sử dụng la kinh để phán đoán, nếu không có la kinh, bạn có thể sử dụng la bàn thay thế để xác định phương hướng.
Phòng ngủ vợ chồng không nên bố trí gương
Không nên đặt gương trong phòng ngủ của hai vợ chồng, nếu có thì cần tránh để gương chiếu vào giường ngủ.
Phong thủy cho phòng đọc tại nhà
Nếu bạn có thể tuân theo các nguyên tắc phong thủy cho phòng đọc sẽ tạo nên sự thoải mái, thư giãn lý tưởng cho không gian đọc sách.
Bố trí nhà nên “đóng” hay “mở” ?
Chuyện bố trí nhà “đóng” hay “mở” lâu nay vẫn râm ran nhiều ý kiến trái chiều nhau về quan điểm thiết kế – phong thủy sao cho ưu việt, nhất là đối với căn hộ chung cư và nhà ống theo điều kiện đặc thù Việt Nam.
Văn học 11 Soạn bài từ ngôn ngữ chung đến lời nói cá nhân tiếp theo
Hướng dẫn Soạn bài từ ngôn ngữ chung đến lời nói cá nhân tiếp theo của chương trình văn học lớp 11. Giúp cho các em học tốt môn ngữ văn của mình cũng như các quý phụ huynh tham khảo để giảng dạy cho các em.
Cách sử dụng voi đá để chiêu tài
Khi sử dụng voi để chiêu tài nên chọn những con có dáng đứng thẳng, chuẩn nhất là phải hướng vòi về phía trước
Tranh cá trong phong thủy
Tranh Phong Thủy trước đây ít hoặc chưa từng xuất hiện ở Việt Nam, nhưng ở Trung Hoa, cái nôi của nghệ thuật Phong Thủy thì đã rất thịnh hành.
Tuyệt chiêu phong thủy rước lộc vào nhà
Theo phong thủy, để đón tài lộc vào nhà, chỉ nên dùng hoa tươi để trang trí cho ngôi nhà.
Văn 6 Soạn bài con hổ có nghĩa
Hướng dẫn Soạn bài con hổ có nghĩa của chương trình văn học lớp 6. Giúp cho các em học tốt môn ngữ văn của mình cũng như các quý phụ huynh tham khảo để giản dạy cho các em.
Chọn vị trí kê máy giặt hợp phong thủy
Nhiều người thường không để ý tới việc đặt máy giặt theo phong thủy mà chủ yếu thấy vị trí nào phù hợp thì đặt. Tuy nhiên, theo phong thuỷ, nhiều vị trí trong nhà ở không thích hợp đặt máy giặt, vì có thể ảnh hưởng đến sức khoẻ và vận khí của người cư ngụ.

Chúng tôiĐiều khoảnHỏi đápKiếm tiền