Văn 8 Soạn bài câu cầu khiến

Soạn bài câu cầu khiến

I. Đặc điểm hình thức và chức năng

1.

a. * Trong những đoạn trích trên, các câu sau là câu cầu khiến :

- Thôi đừng lo lắng. Cứ về đi (đoạn a).

- Đi thôi con (đoạn b).

* Đặc điểm hình thức cho biết đó là câu cầu khiến : những từ cầu khiến : đừng, … đi, thôi.

b. Chức năng của các câu cầu khiến trên :

- Dùng để khuyên bảo : Thôi đừng lo lắng (đoạn a).

- Dùng để yêu cầu : Cứ về đi (đoạn a), Đi thôi con (đoạn b).

2. 

a. Cách đọc câu ‘Mở cửa’ trong đoạn a và trong đoạn b khác nhau.

b. Câu ‘Mở cửa !’ trong (b) dùng để đề nghị, ra lệnh khác với câu ‘Mở cửa.’ trong (a) dùng để trả lời câu hỏi.

II. Luyện tập

1.

a. Đặc điểm hình thức cho biết những câu trên là câu cầu khiến : có từ cầu khiến (hãy, đi, đừng).

c. Chủ ngữ trong 3 câu đều có chỉ người đối thoại ( hay người tiếp nhận) nhưng có đặc điểm khác nhau.

Trong a : vắng chủ ngữ. Chủ ngữ đó chắc chắn chỉ người đối thoại, nhưng phải dựa vào ngữ cảnh của những câu trước đó người đọc mới biết cụ thể người đối thoại đó là ai : Lang Liêu

Trong b : chủ ngữ là ông giáo, ngôi thứ hai số ít.

Trong c : chủ ngữ là chúng ta, ngôi thứ nhất số nhiều (dạng ngôi gộp : có người đối thoại).

Có thể thay đổi hình thức chủ ngữ của các câu trên.

Chẳng hạn : Hãy lấy gạo làm bánh mà lễ Tiên Vương / Con hãy lấy gạo làm bành mà lễ Tiên Vương (không thay đổi ý nghĩa mà chỉ làm cho đối tượng tiếp nhận được thể hiện rõ hơn và lời yêu cầu nhẹ hơn, tình cảm hơn).

Ông già hú trước đi / Hút trước đi (ý nghĩa cầu khiến dường như mạnh hơn, câu nói kém lịch sự hơn).

Nay chúng ta đừng làm gì nữa, thử xem lão Miệng có sống được không / Nay cách anh đừng làm gì nữa, thử xem lão Miệng có sống được không (thay đổi ý nghĩa cơ bản của câu, đối với câu thứ hai, trong số những người tiếp nhận lời đề nghị, không có người nói).

2. Có những câu cầu khiến sau :

a. Thôi, im cái điệu mưa dầm sùi sụt ấy đi.

b. Các em đừng khóc.

c. Đưa tay cho tôi mau ! Cầm lấy tay tôi này !

Câu a có từ ngữ cầu khiến đi. Vắng chủ ngữ.

Câu b có từ ngữ cầu khiến đừng. Có chủ ngữ, ngôi thứ hai số nhiều.

Câu c không có từ ngữ cầu khiến, chỉ có ngữ điệu cầu khiến. Vắng chủ ngữ.

Tình huống được mô tả trong truyện và hình thức vắng chủ gữ trong hai câu cầu khiến này có liên qua tới nhau. Trong những tình huống cấp bách, gấp gáp đòi hỏi những người có liên quan phải có hành động nhanh và kịp thời thì câu cầu khiến phải rất ngắn gọn, vì vậy chủ ngữ chỉ người tiếp nhận thường vắng mặt.

3. Câu trong a vắng chủ ngữ, còn câu trong b có chủ ngữ, ngôi thứ hai số ít. Nhờ có chủ ngữ nên câu b ý cầu khiến nhẹ hơn, thể hiện rõ hơn tình cảm của người nói đối với người nghe.

4. Dế Choắt muốn Dế Mèn đào một cách ngạch từ ‘nhà’ mình sang ‘nhà’ của Dế Mèn (có mục đích cầu khiến).

Dế Choắt là vai dưới so với Dế Mèn (xưng là em và gọi Dế Mèn là anh) và lại là người yếu đuối, nhút nhát, vì vậy ngôn từ của Dế Choắt thường khiêm nhường, có sự rào trước đón sau (Dế Choắt : Song anh có cho phép nói em mới dám nói. Dế Mèn : Được, chú mày cứ nói thẳng thừng ra nào).

Trong lời Dế Choắt yêu cầu Dế Mèn, Tô Hoài không dùng câu cầu khiến (mà dùng câu nghi vấn : có hay là, không thể thay bằng hoặc là) làm cho ý câu cầu khiến nhẹ hơn, ít rõ ràng hơn. Cách dùng lời cầu khiến như thế rất phù hợp với tính cách của Dế Choắt và vị thế của Dế Choắt so với Dế Mèn.

5. Câu ‘Đi đi con !’ trong đoạn trích trên và câu ‘Đi thôi con’ ở mục I.1.b (tr 30) không thay thế cho nhau được. Vì trong ngữ cảnh cụ thể câu ‘Đi đi con !’ có chức năng khuyê bảo, động viên còn câu ‘Đi thôi con’ có chức năng yêu cầu.

Từ Khóa

soạn bài câu cầu khiến tuthienbao,ngữ văn 8 bài câu cầu khiến,soạn câu cầu khiến lớp 8,soạn bài thuyết minh về 1 danh lam thắng cảnh,câu cảm thán,câu cầu khiến là gì,soạn bài câu cảm thán,ví dụ câu cầu khiến,

Tác giả: Lê Văn Toàn
25-09-2016
Note Nếu bạn có bất cứ thắc mắc gì về bài viết này. hãy để lại bình luận. Quan quản trị sẽ trả lời lại bạn ngay lập tức.

Đánh Giá


Cùng Tác Giả.

Văn 7 Soạn bài làm thơ lục bát
Hướng dẫn Soạn bài làm thơ lục bát của chương trình văn học lớp 7. Giúp cho các em học tốt môn ngữ văn của mình cũng như các quý phụ huynh tham khảo để giản dạy cho các em.
Bổ sung cây xanh trong văn phòng tăng hiệu quả làm việc
Việc bổ sung cây xanh trong văn phòng sẽ tăng hiệu quả làm việc và sự thoải mái tinh thần cho các nhân viên.
Văn 8 Soạn bài lựa chọn trật tự từ trong câu (luyện tập)
Hướng dẫn Soạn bài lựa chọn trật tự từ trong câu (luyện tập) của chương trình văn học lớp 8. Giúp cho các em học tốt môn ngữ văn của mình cũng như các quý phụ huynh tham khảo để giản dạy cho các em.
Màu sắc trang phục theo Phong Thủy giúp bạn may mắn hơn
Nếu ngày thuộc hành Hỏa không tốt đối với bạn, hãy mặc màu xanh dương hoặc màu đen (thuộc Thủy) để hóa giải điều xấu.
Chọn hướng ban công mang lại may mắn
Ban công là nơi đón nhận ánh sáng mặt trời, là nơi nạp khí của cả ngôi nhà. Vì vậy, việc lựa chọn hướng khi thiết kế là điều cần được tính toán kỹ.
Nhà khuyết góc Đông Bắc nên thắp đèn đỏ để hóa giải
Cụ thể, trong việc hóa giải cho nhà khuyết góc Đông Bắc thì tại vị trí khuyết ở ngoài vườn có thể bố trí hòn đá cảnh lớn. Hoặc tại cung này trong nhà nên thắp đèn điện.
Những lỗi phong thủy đại kỵ trong nhà
Do không chú ý, nhiều ngôi nhà đang bị sai phạm phong thủy từ cửa ra vào, phòng khách, cho tới nhà bếp, phòng ngủ.
Phòng ngủ lãng mạn hợp phong thủy
Phòng ngủ ngày nay không chỉ đơn thuần là nơi nghỉ ngơi thư giãn sau một ngày làm việc mệt mỏi, mà nó còn là nơi thể hiện gu thẩm mỹ và phong cách sống của người chủ nhân. Một phòng ngủ được trang trí đúng cách và hợp theo phong thủy sẽ góp phần mang lại cho gia chủ cảm giác thư giãn, thoải mái và tình yêu vợ chồng thêm thăng hoa. Những lời khuyên dưới đây sẽ giúp bạn có được phòng ngủ thoải mái và hợp phong thuỷ nhất.
Thiết kế nhà ống theo khoa học phong thủy
Tùy theo chiều dài và chiều cao của nhà mà quyết định số lượng cũng như kích thước giếng trời, tối thiểu cũng phải có một giếng trời giữa và một giếng trời sau.
Cách chọn cây xanh đem lại sinh khí cho nhà ở
Xưa nay, việc trồng cây xanh luôn được xem là một trong những giải pháp quan trọng nhằm tăng cường sinh khí cho nhà ở. Cỏ cây tươi nhuận biểu hiện cho sinh khí thịnh vượng, dồi dào.

Chúng tôiĐiều khoảnHỏi đápKiếm tiền