Văn 8 Soạn bài câu cầu khiến

Soạn bài câu cầu khiến

I. Đặc điểm hình thức và chức năng

1.

a. * Trong những đoạn trích trên, các câu sau là câu cầu khiến :

- Thôi đừng lo lắng. Cứ về đi (đoạn a).

- Đi thôi con (đoạn b).

* Đặc điểm hình thức cho biết đó là câu cầu khiến : những từ cầu khiến : đừng, … đi, thôi.

b. Chức năng của các câu cầu khiến trên :

- Dùng để khuyên bảo : Thôi đừng lo lắng (đoạn a).

- Dùng để yêu cầu : Cứ về đi (đoạn a), Đi thôi con (đoạn b).

2. 

a. Cách đọc câu ‘Mở cửa’ trong đoạn a và trong đoạn b khác nhau.

b. Câu ‘Mở cửa !’ trong (b) dùng để đề nghị, ra lệnh khác với câu ‘Mở cửa.’ trong (a) dùng để trả lời câu hỏi.

II. Luyện tập

1.

a. Đặc điểm hình thức cho biết những câu trên là câu cầu khiến : có từ cầu khiến (hãy, đi, đừng).

c. Chủ ngữ trong 3 câu đều có chỉ người đối thoại ( hay người tiếp nhận) nhưng có đặc điểm khác nhau.

Trong a : vắng chủ ngữ. Chủ ngữ đó chắc chắn chỉ người đối thoại, nhưng phải dựa vào ngữ cảnh của những câu trước đó người đọc mới biết cụ thể người đối thoại đó là ai : Lang Liêu

Trong b : chủ ngữ là ông giáo, ngôi thứ hai số ít.

Trong c : chủ ngữ là chúng ta, ngôi thứ nhất số nhiều (dạng ngôi gộp : có người đối thoại).

Có thể thay đổi hình thức chủ ngữ của các câu trên.

Chẳng hạn : Hãy lấy gạo làm bánh mà lễ Tiên Vương / Con hãy lấy gạo làm bành mà lễ Tiên Vương (không thay đổi ý nghĩa mà chỉ làm cho đối tượng tiếp nhận được thể hiện rõ hơn và lời yêu cầu nhẹ hơn, tình cảm hơn).

Ông già hú trước đi / Hút trước đi (ý nghĩa cầu khiến dường như mạnh hơn, câu nói kém lịch sự hơn).

Nay chúng ta đừng làm gì nữa, thử xem lão Miệng có sống được không / Nay cách anh đừng làm gì nữa, thử xem lão Miệng có sống được không (thay đổi ý nghĩa cơ bản của câu, đối với câu thứ hai, trong số những người tiếp nhận lời đề nghị, không có người nói).

2. Có những câu cầu khiến sau :

a. Thôi, im cái điệu mưa dầm sùi sụt ấy đi.

b. Các em đừng khóc.

c. Đưa tay cho tôi mau ! Cầm lấy tay tôi này !

Câu a có từ ngữ cầu khiến đi. Vắng chủ ngữ.

Câu b có từ ngữ cầu khiến đừng. Có chủ ngữ, ngôi thứ hai số nhiều.

Câu c không có từ ngữ cầu khiến, chỉ có ngữ điệu cầu khiến. Vắng chủ ngữ.

Tình huống được mô tả trong truyện và hình thức vắng chủ gữ trong hai câu cầu khiến này có liên qua tới nhau. Trong những tình huống cấp bách, gấp gáp đòi hỏi những người có liên quan phải có hành động nhanh và kịp thời thì câu cầu khiến phải rất ngắn gọn, vì vậy chủ ngữ chỉ người tiếp nhận thường vắng mặt.

3. Câu trong a vắng chủ ngữ, còn câu trong b có chủ ngữ, ngôi thứ hai số ít. Nhờ có chủ ngữ nên câu b ý cầu khiến nhẹ hơn, thể hiện rõ hơn tình cảm của người nói đối với người nghe.

4. Dế Choắt muốn Dế Mèn đào một cách ngạch từ ‘nhà’ mình sang ‘nhà’ của Dế Mèn (có mục đích cầu khiến).

Dế Choắt là vai dưới so với Dế Mèn (xưng là em và gọi Dế Mèn là anh) và lại là người yếu đuối, nhút nhát, vì vậy ngôn từ của Dế Choắt thường khiêm nhường, có sự rào trước đón sau (Dế Choắt : Song anh có cho phép nói em mới dám nói. Dế Mèn : Được, chú mày cứ nói thẳng thừng ra nào).

Trong lời Dế Choắt yêu cầu Dế Mèn, Tô Hoài không dùng câu cầu khiến (mà dùng câu nghi vấn : có hay là, không thể thay bằng hoặc là) làm cho ý câu cầu khiến nhẹ hơn, ít rõ ràng hơn. Cách dùng lời cầu khiến như thế rất phù hợp với tính cách của Dế Choắt và vị thế của Dế Choắt so với Dế Mèn.

5. Câu ‘Đi đi con !’ trong đoạn trích trên và câu ‘Đi thôi con’ ở mục I.1.b (tr 30) không thay thế cho nhau được. Vì trong ngữ cảnh cụ thể câu ‘Đi đi con !’ có chức năng khuyê bảo, động viên còn câu ‘Đi thôi con’ có chức năng yêu cầu.

Từ Khóa

soạn bài câu cầu khiến tuthienbao,ngữ văn 8 bài câu cầu khiến,soạn câu cầu khiến lớp 8,soạn bài thuyết minh về 1 danh lam thắng cảnh,câu cảm thán,câu cầu khiến là gì,soạn bài câu cảm thán,ví dụ câu cầu khiến,

Tác giả: Lê Văn Toàn
25-09-2016
Note Nếu bạn có bất cứ thắc mắc gì về bài viết này. hãy để lại bình luận. Quan quản trị sẽ trả lời lại bạn ngay lập tức.

Đánh Giá


Cùng Tác Giả.

Văn 6 Soạn bài đêm nay bác không ngủ
Hướng dẫn Soạn bài đêm nay bác không ngủ của chương trình văn học lớp 6. Giúp cho các em học tốt môn ngữ văn của mình cũng như các quý phụ huynh tham khảo để giản dạy cho các em.
Mẹo mang sinh khí vào nhà
Những cách làm đơn giản sau sẽ giúp bạn nhanh chóng có được sự thịnh vượng. . . . . .
Làm nhà kéo dài trong hai năm, nên hay không ?
Có ý kiến cho rằng, khi làm nhà chỉ nên hoàn thiện trong năm bởi tuổi làm nhà không phải lúc nào cũng phù hợp với hai năm. Điều đó liệu có đúng?
Vai trò của ban công trong phong thủy
Ban công, hay khu vực hiên nhà, đều là những nơi đặc biệt trong các khu vườn ở thành phố hoặc ở thôn quê. Chúng có thể đơn giản chỉ là một khoảng sân lát gạch phía sau nhà hoặc là những hàng lan can chạm khắc công phu chạy dọc quanh khu nhà tráng lệ ở vùng quê.
Lỗi phong thủy khiến bạn vô tình xua đuổi quý nhân
Bố trí phòng khách hợp phong thủy luôn là ưu tiên hàng đầu nhằm thu hút quý nhân và tài khí. Một phòng khách đẹp không chỉ để lại ấn tượng tốt cho khách mà còn giúp ích cho công việc và các mối quan hệ của gia chủ.
Cách hóa giải phòng vệ sinh nhiễm bẩn sang khu bếp
Rất nhiều người không để ý nhưng phòng vệ sinh cạnh bếp ảnh hưởng mật thiết đến sự giàu có và sức khỏe của cả gia đình.
Bài trí tủ lạnh hợp phong thủy sẽ mang lại tài lộc cho gia chủ
Ngoài tác dụng lưu trữ và quản quản đồ ăn, tủ lạnh có tác dụng phong thủy vô cùng to lớn. Biết cách bài trí tủ lạnh hợp phong thủy sẽ mang lại tài lộc cho gia chủ.
10 Bí quyết phong thủy tốt cho phòng ngủ
Phong thủy phòng ngủ để có sức khỏe tốt và tinh thần thoải mái, làm việc hiệu quả:
Những cấm kỵ đối với phong thủy phòng ăn
Theo phong thủy, gia chủ không nên đặt bàn ăn quá gần bếp ga.
Mặt tiền nhà phố hợp phong thủy
Trong các sách vở về phong thuỷ mà tôi hay tìm hiểu, ít thấy thông tin nào đề cập đến xử lý mặt ngoài (mặt tiền) của ngôi nhà, nhất là nhà phố, mà chủ yếu là các kiêng kỵ kiểu hồi xưa về bố trí mặt bằng, cửa, bếp…

Chúng tôiĐiều khoảnHỏi đápKiếm tiền