Văn 8 Soạn bài câu cầu khiến

Soạn bài câu cầu khiến

I. Đặc điểm hình thức và chức năng

1.

a. * Trong những đoạn trích trên, các câu sau là câu cầu khiến :

- Thôi đừng lo lắng. Cứ về đi (đoạn a).

- Đi thôi con (đoạn b).

* Đặc điểm hình thức cho biết đó là câu cầu khiến : những từ cầu khiến : đừng, … đi, thôi.

b. Chức năng của các câu cầu khiến trên :

- Dùng để khuyên bảo : Thôi đừng lo lắng (đoạn a).

- Dùng để yêu cầu : Cứ về đi (đoạn a), Đi thôi con (đoạn b).

2. 

a. Cách đọc câu ‘Mở cửa’ trong đoạn a và trong đoạn b khác nhau.

b. Câu ‘Mở cửa !’ trong (b) dùng để đề nghị, ra lệnh khác với câu ‘Mở cửa.’ trong (a) dùng để trả lời câu hỏi.

II. Luyện tập

1.

a. Đặc điểm hình thức cho biết những câu trên là câu cầu khiến : có từ cầu khiến (hãy, đi, đừng).

c. Chủ ngữ trong 3 câu đều có chỉ người đối thoại ( hay người tiếp nhận) nhưng có đặc điểm khác nhau.

Trong a : vắng chủ ngữ. Chủ ngữ đó chắc chắn chỉ người đối thoại, nhưng phải dựa vào ngữ cảnh của những câu trước đó người đọc mới biết cụ thể người đối thoại đó là ai : Lang Liêu

Trong b : chủ ngữ là ông giáo, ngôi thứ hai số ít.

Trong c : chủ ngữ là chúng ta, ngôi thứ nhất số nhiều (dạng ngôi gộp : có người đối thoại).

Có thể thay đổi hình thức chủ ngữ của các câu trên.

Chẳng hạn : Hãy lấy gạo làm bánh mà lễ Tiên Vương / Con hãy lấy gạo làm bành mà lễ Tiên Vương (không thay đổi ý nghĩa mà chỉ làm cho đối tượng tiếp nhận được thể hiện rõ hơn và lời yêu cầu nhẹ hơn, tình cảm hơn).

Ông già hú trước đi / Hút trước đi (ý nghĩa cầu khiến dường như mạnh hơn, câu nói kém lịch sự hơn).

Nay chúng ta đừng làm gì nữa, thử xem lão Miệng có sống được không / Nay cách anh đừng làm gì nữa, thử xem lão Miệng có sống được không (thay đổi ý nghĩa cơ bản của câu, đối với câu thứ hai, trong số những người tiếp nhận lời đề nghị, không có người nói).

2. Có những câu cầu khiến sau :

a. Thôi, im cái điệu mưa dầm sùi sụt ấy đi.

b. Các em đừng khóc.

c. Đưa tay cho tôi mau ! Cầm lấy tay tôi này !

Câu a có từ ngữ cầu khiến đi. Vắng chủ ngữ.

Câu b có từ ngữ cầu khiến đừng. Có chủ ngữ, ngôi thứ hai số nhiều.

Câu c không có từ ngữ cầu khiến, chỉ có ngữ điệu cầu khiến. Vắng chủ ngữ.

Tình huống được mô tả trong truyện và hình thức vắng chủ gữ trong hai câu cầu khiến này có liên qua tới nhau. Trong những tình huống cấp bách, gấp gáp đòi hỏi những người có liên quan phải có hành động nhanh và kịp thời thì câu cầu khiến phải rất ngắn gọn, vì vậy chủ ngữ chỉ người tiếp nhận thường vắng mặt.

3. Câu trong a vắng chủ ngữ, còn câu trong b có chủ ngữ, ngôi thứ hai số ít. Nhờ có chủ ngữ nên câu b ý cầu khiến nhẹ hơn, thể hiện rõ hơn tình cảm của người nói đối với người nghe.

4. Dế Choắt muốn Dế Mèn đào một cách ngạch từ ‘nhà’ mình sang ‘nhà’ của Dế Mèn (có mục đích cầu khiến).

Dế Choắt là vai dưới so với Dế Mèn (xưng là em và gọi Dế Mèn là anh) và lại là người yếu đuối, nhút nhát, vì vậy ngôn từ của Dế Choắt thường khiêm nhường, có sự rào trước đón sau (Dế Choắt : Song anh có cho phép nói em mới dám nói. Dế Mèn : Được, chú mày cứ nói thẳng thừng ra nào).

Trong lời Dế Choắt yêu cầu Dế Mèn, Tô Hoài không dùng câu cầu khiến (mà dùng câu nghi vấn : có hay là, không thể thay bằng hoặc là) làm cho ý câu cầu khiến nhẹ hơn, ít rõ ràng hơn. Cách dùng lời cầu khiến như thế rất phù hợp với tính cách của Dế Choắt và vị thế của Dế Choắt so với Dế Mèn.

5. Câu ‘Đi đi con !’ trong đoạn trích trên và câu ‘Đi thôi con’ ở mục I.1.b (tr 30) không thay thế cho nhau được. Vì trong ngữ cảnh cụ thể câu ‘Đi đi con !’ có chức năng khuyê bảo, động viên còn câu ‘Đi thôi con’ có chức năng yêu cầu.

Từ Khóa

soạn bài câu cầu khiến tuthienbao,ngữ văn 8 bài câu cầu khiến,soạn câu cầu khiến lớp 8,soạn bài thuyết minh về 1 danh lam thắng cảnh,câu cảm thán,câu cầu khiến là gì,soạn bài câu cảm thán,ví dụ câu cầu khiến,

Tác giả: Lê Văn Toàn
25-09-2016
Note Nếu bạn có bất cứ thắc mắc gì về bài viết này. hãy để lại bình luận. Quan quản trị sẽ trả lời lại bạn ngay lập tức.

Đánh Giá


Cùng Tác Giả.

Những kiêng kị phong thủy trong bài trí nhà cửa
Khi bày biện nội thất trong nhà, chúng ta nên sắp xếp theo phong thủy để mọi người trong gia đình bình an, vui vẻ, luôn gặp may mắn. Vì thế nên khi sắp xếp đồ đạc trong nhà, gia chủ nên kiêng kị những điều dưới đây.
Phong thuỷ phòng ăn đem lại sự đầm ấm
Phòng ăn là vị trí thể hiện rõ sự hoà thuận của một gia đình dù người ta không trải qua nhiều thời gian ở đây.
Vị trí đặt bàn học giúp bé thông minh, sáng suốt trong mọi vấn đề
Bàn học không được để đối diện trực tiếp với cửa vì nó sẽ bị ảnh hưởng bởi các luồng khí không ổn định. Bé sẽ hay bị giật mình, xao nhãng hay có cảm giác muốn ra ngoài đi chơi thay vì ở nhà học bài.
Phòng ngủ cho bé cũng cần hợp phong thủy
Phòng ngủ của con cần không gian yên bình, ấm áp. Bạn nên tránh đặt tivi, thiết bị điện tử làm ảnh hưởng giấc ngủ của bé.
Nhà vệ sinh kiêng kị đối diện với cửa chính
Cửa phòng vệ sinh kỵ đối diện với cửa chính, cửa nhà bếp và phòng ngủ. Trong trường hợp không thể cải sửa, nên dùng một tấm gương bát quái treo phía sau cửa chính để trấn áp uế khí từ phòng vệ sinh
Không nên treo chuông gió trong phòng ngủ
Chuông gió thích hợp treo ở nơi “dương khí thịnh”, tức là nơi có đầy đủ ánh nắng và thông gió. Treo như vậy, chuông gió sẽ có tác dụng hóa sát.
Phon thủy bài trí bếp tăng vận may
Theo quan niệm phong thủy của người xưa, bếp đóng một vai trò quyết định sự thịnh vượng, nguồn tài lộc của cả gia đình. Việc bày biện bếp ra sao, đặt bếp hướng nào thì hợp theo quan niệm phong thủy là việc không hề xưa cũ…
Bố trí phòng thờ ở tầng lửng – Nên hay không ?
Xu hướng bố trí phòng thờ hiện nay là vừa kế thừa yếu tố truyền thống, vừa linh hoạt theo công năng hiện đại để sao cho phòng thờ tiện dụng, thân thiện với nhiều thế hệ mà vẫn giữ được sự trang nghiêm cần thiết.
Cách chọn rèm cửa hợp phong thủy
Rèm cửa không chỉ mang lại sự kín đáo, có tác dụng trang trí mà nó còn hỗ trợ cho phong thủy, có ảnh hưởng đến vận mệnh chủ nhà.
Những cách gia tăng năng lượng cho khu vườn
Những khu vườn rộng thường có các góc khuất trống trải. Để gia tăng nguồn năng lượng tích cực cho những khu vực này, bạn hãy tham khảo một số cách sau đây.

Chúng tôiĐiều khoảnHỏi đápKiếm tiền