Văn 8 Soạn bài Ngắm Trăng (Vọng Nguyệt)

Soạn bài ngắm trăng (vọng nguyệt)

Đọc – hiểu văn bản

Câu 1. Câu thứ nhất dịch sát với nguyên tác, câu thứ hai của nguyên tác có nghĩa là: “Trước cảnh đẹp đêm nay biết làm thế nào?” Câu thơ được dịch (Cảnh đẹp đêm nay khó hững hờ) đã bỏ đi cái xốn xang, bối rối được thể hiện ở lời tự hỏi “nại nhược hà” (biết làm thế nào?). Dịch là “khó hững hờ” thì lại cho thấy nhân vật trữ tình quá bình thản, có phần… hững hờ, chứ không rung cảm mạnh mẽ như trong câu thơ chữ Hán.

Hai câu sau của bài thơ chữ Hán có kết cấu đăng đối đáng chú ý, đối trong từng câu và đối hai câu với nhau:

Nhân hướng song tiền khan minh nguyệt

Nguyệt tòng song khích khan thi gia.

Ở mỗi câu, chữ chỉ người (nhân, thi gia) và chữ chỉ trăng (nguyệt) đặt ở hai đầu, ở giữa là cửa nhà tù (song), mặt khác, hai câu còn tạo thành một cặp đối, cũng người và trăng, minh nguyệt và thi gia đối với nhau. Với kết cấu đó, bài thơ có một hiệu quả về nghệ thuật đáng kể. Hai câu thơ dịch đã làm mất đi cấu trúc đăng đối, tức cũng giảm đi phần nào sức truyền cảm. Ngoài ra, câu thơ dịch thứ tư có hai từ gần đồng nghĩa (nhòm, ngắm) rõ ràng là chưa cô đúc, đó là chưa kể chữ nhòm ở đây không được nhã (nhất là lại nhòm khe cửa!).

Câu 2. Vọng nguyệt (hay đối nguyệt, khan minh nguyệt) là một thi đề rất phổ biến thuở xưa. Thi nhân xưa, gặp cảnh trăng đẹp, thường đem rượu uống trước hoa để thưởng trăng: có rượu và hoa thì sự thưởng trăng khi thảnh thơi, tâm hồn thư thái. Nhưng ở đây, Hồ Chí Minh đã ngắm trăng trong một hoàn cảnh đặc biệt, trong ngục tù! Bậc tao nhân mặc khách thưởng trăng của cái nhà tù tàn bại dã man mà tù nhân phải sống cuộc sống “khác loài người” làm sao phù hợp với việc thưởng nguyệt! Làm sao có rượu và hoa để thưởng trăng? Không thể cho rằng câu thơ này mang ý nghĩa phê phán (vì chẳng có nhà tù nào là “nhân đạo” đến nỗi mỗi kỳ trăng sáng lại đem rượu và hoa đến cho tù nhân ngắm trăng!). Chỉ có thể hiểu rằng, trước cảnh đêm trăng quá đẹp, Hồ Chí Minh bỗng khao khát được thưởng trăng một cách trọng vẹn và lấy làm tiếc không có rượu và hoa. Việc nhớ đến rượu và hoa trong cảnh tù ngục khắc nghiệt ấy đã cho thấy người tù này không hề vương bận bởi những ách nặng về vật chất, tâm hồn vẫn tự do, vẫn ung dung, vẫn them được tận hưởng cảnh trăng đẹp.

Câu thứ hai, có cái xốn xang, bối rối rất nghẹ sĩ trước cảnh đêm trăng quá đẹp của Bác Hồ. Câu thơ cho thấy rõ tâm hồn nghệ sĩ đích thực của Người. Mà trong tù thì biết làm thế nào để có cuộc ngắm trăng thực sự, và vì vậy mà càng bứt rứt, bối rối. Người chiến sĩ cách mạng vĩ đại, lão luyện ấy vẫn là một con người yêu thiên nhiên một cách say mê và hồn nhiên, đã rung động mãnh liệt trước cảnh trăng đẹp, dù đang là thân tù.

Câu 3. Cấu trúc cả hai câu đều thấy giữa nhân và nguyệt (Ngoài trời) có song sắt nhà tù chắn ở giữa. Tuy nhiên, người đã thả tâm hồn vượt ra ngoài cửa sắt nhà tù để tìm đến ngắm trăng sáng (khan minh nguyệt), tức là để giao hòa với vầng trăng tự do đang tỏa mộng giữa trời.

Đây không phải là cuộc vượt ngục về tinh thần duy nhất của người tù cách mạng Hồ Chí Minh để tìm đến vầng trăng tri kỉ. Trong bài Trung thu, Bác đã viết:

Chẳng được tự do mà thưởng nguyệt

Lòng theo vời vợi mảnh trăng thu

(Bất đắc tự do thưởng thu nguyệt

Tâm tùy thu nguyệt cộng du du).

Và vầng trăng trong bài Ngắm trăng cũng vượt qua song sắt nhà tù để tìm đến ‘ngắm nhà thơ’ (khán thi gia) trong tù. Vậy là cả người và trăng đều chủ động tìm đến giao thoa cùng nhau, ngắm nhau say đắm. Cấu trúc đôi của hai câu chữ Hán đã làm nổi bật ‘tình cảm song phương’ đều mãnh liệt của cả người và trăng. Tất nhiên, đây là biện pháp nhân hoa của nghệ thuật, nhưng đã cho thấy với Bác Hồ, trăng đã hết sức gắn bó, thân thiết, trở thành tri âm tri kỉ từ lâu.

Hai câu thơ còn cho thấy sức mạnh tinh thần kì diệu của người chiến sĩ – thi sĩ ấy. Phía này là nhà tù đen tối, là hiện thực tàn bạo, còn ngoài kia là vầng trăng thơ mộng, là thế giới cái đẹp, bầu trời tự do, là lãng mạn say sưa người, ở giữa hai thế giới đối cực đó là cửa sắt của nhà tù. Nhưng với cuộc ngắm trăn này, song sắt nhà tù đã trở nên bất lực, vô nghĩa trước những tâm hồn tri âm tri kỉ tìm đến nhau.

Câu 4. Bài thơ vừa thể hiện tình cảm thiên nhiên đặc biệt sâu sắc, mạnh mẽ, một biểu hiện nổi bật của tâm hồn nghệ sĩ ở Bác Hồ, vừa cho thấy sức mạnh tinh thần to lớn của người chiến sĩ vĩ đại đó. Vì vậy, có thể nói, đằng sau những câu thơ rất thơ đó lại là một tinh thần thép, mà biểu hiện ở đây là sự tự do nội tại, phong thái ung dung vượt hẳn lên sự đè nặng của ngục tù. Qua bài thơ, người đọc cảm thấy người tù cách mạng ấy dường như không chút bận tâm về những cùm xích, đói rét, mỗi rệp, ghẻ lở… của chế độ nhà tù khủng khiếp, cũng bất chấp song sắt thô bạo của nhà tù, đã để tâm hồn bay bổng tìm đến ‘đối diện đàm tâm’ với vầng trăng tri âm.

Bài thơ là một minh chứng sinh động cho hai câu thơ Hồ Chí Minh viêt ngoài bìa tập Nhật kí trong tù : ‘Thân thể ở trong lao – Tinh thần ở ngoài lao’.

Câu 5.

a. Một số bài thơ Bác viết về trăng :

- Bài ‘Trung thu’ :

Gương trăng vành vạnh giữa trời thu,

Sáng khắp nhân gian bạc một màu,

Sum họp nhà ai ăn Tết đó

Chẳng quên trong ngục kẻ ăn sầu.

                            ***

Trung thu ta cũng Tết trong tù,

Trăn gió đêm thu gợi vẻ sầu

Chẳng được tự do mà thưởng nguyệt.

Lòng theo vời vợi mảnh trăng thu.

(được viết khi Bác bị bắt giam ở nhà tù Tưởng Giới Thạch)

- Bài ‘Cảnh khuya’:

Tiếng suối trong như tiếng hát xa

Trăng lồng cổ thụ bóng lồng hoa

Cảnh khuya như vẻ người chưa ngủ,

Chưa ngủ vì lo nỗi nước nhà.

(1947)

- Bài ‘Rằm tháng giêng” (Nguyên tiêu)

Rằm xuân lồng lộng trăng soi

Sông xuân nước lẫn màu trời thêm xuân

 

Giữa dòng bàn bạc việc quân

Khuya về bát ngát trăng ngân đầy thuyền.

(1948)

- Bài “Đối trăng” (Đối nguyệt):

Ngoài song, trăng rọi cây sân,

Ánh trăng nhích bóng cây gần trước song.

Việc quân, việc nước bàn xong

Gối khuya ngon giấc bên song trăng nhòm.

(được viết trong kháng chiến chống thực dân Pháp)

 

Điều đáng lưu ý là thơ Bác dành một vị trí trang trọng cho trăng. Giữa trăng và thi nhân có một khối giao hòa đồng điệu như tri âm tri kỉ. Vì thế, viết về trăng, các bài thơ của Hồ Chí Minh bộc lộ một tâm hồn nhảy cảm với cái đẹp, tinh tế trước cảnh sắc thiên nhiên. Bên cạnh phẩm chất nghệ sĩ ấy là cốt cách người chiến sĩ với phong thái ung dung, lạc quan, luôn hướng về ánh sáng. Mặc khác, các bài thơ viết về trăng cho thấy một phong cách đặc sắc trong thơ trữ tình của Người, đó là sự hòa quyện giữa chất cổ điện và tinh thần hiện đại.

Từ Khóa

soạn bài đi đường,bài thơ ngắm trăng,soạn bài ngắm trăng tuthienbao,hoàn cảnh sáng tác bài thơ ngắm trăng,soạn bài ngắm trăng lớp 4,ngữ văn 8 bài ngắm trăng violet,hoàn cảnh sáng tác bài đi đường,ngắm trăng ngữ văn 8 giáo án,

Tác giả: Lê Văn Toàn
25-09-2016
Note Nếu bạn có bất cứ thắc mắc gì về bài viết này. hãy để lại bình luận. Quan quản trị sẽ trả lời lại bạn ngay lập tức.

Đánh Giá


Cùng Tác Giả.

Chọn màu sắc hợp phong thủy cho phòng bếp
Những gam màu gần gũi tự nhiên đều có tính chất thư giãn, mang lại cảm xúc cho con người nhiều hơn. Về cơ bản, trong phong thủy, sơn phòng bếp không bắt buộc xem màu theo mệnh, mà chỉ cần chú ý hướng.
Phòng khách đẹp và hợp phong thủy
Phòng khách hợp phong thủy Ngoài việc tiếp đón bạn bè, đồng nghiệp, phòng khách còn là nơi trao đổi công việc, thể hiện sự sang trọng, thịnh vượng của gia đình.
Cách bài trí hoa tươi hút tài vận cho nhà ở
Mọi người đều biết thuộc tính ngũ hành của hoa tươi là Mộc, cây xanh và hoa tươi để bên cạnh những vật dụng dạng nước và những đồ trang trí dạng nước trong nhà như máy nước nóng lạnh, thiết bị làm ẩm, bể cá… hình thành thế lưu thông ngũ hành Thuỷ Mộc tương sinh, điều này có lợi cho việc nâng cao tài vận.
Chọn màu sắc tấm mành đem lại may mắn
Theo phong thủy, mành có gam màu đỏ có lợi cho đào hoa, tình duyên, thích hợp với những người độc thân muốn có nhân duyên tốt. Màu đỏ mang đến may mắn, tượng trưng cho tinh thần.
Trang trí hoa tươi hút tài vận vào nhà
Hoa tươi làm cho môi trường sống trong gia đình trở nên tươi đẹp, vượng tài, mang lại cảm giác tự nhiên, ấm áp và tràn đầy sức sống. Tuy nhiên, cần chú ý những yếu tố phong thủy nhất định để gia đình luôn hạnh phúc và nhiều tài vận.
Bài trí sofa theo thế “tựa lưng vài núi”
Sofa và ghế ngồi nói chung về mặt tạo hình phải thật chắc chắn, nhất là loại sofa và ghế có lưng tựa cao. Như vậy không những có thể ngả lưng tựa dễ chịu mà còn tăng cảm giác an toàn.
Màu sắc cửa chính theo ngũ hành
Cửa chính ngược với hành Kim. Hướng Tây và Tây Bắc thuộc hành Kim, là hướng không tốt cho người thuộc Đông tứ mệnh. Ngũ hành của Đông tứ mệnh lần lượt thuộc các hành Mộc (Chấn, Tốn), Thủy (Khảm) và Hỏa (Ly).
Không nên đặt cây xương rồng trên bàn làm việc
Hỏi: Cây xương rồng có tác dụng gì trong phong thủy không? Bàn làm việc của tôi đối diện cửa ra vào, vậy có thể đặt cây xương rồng trên bàn nhằm ý “trấn yểm” không?
Những lưu ý phong thủy cho mặt tiền nhà phố
Tại các đô thị của Việt Nam, nhà phố vẫn là kiểu nhà được dùng phổ biến. Để có một ngôi nhà phố đạt được sự hài hòa về mặt thẩm mỹ kiến trúc và phong thủy cần có những ứng dụng phù hợp với các nguyên tắc cơ bản.
Bếp thẳng cửa chính gây hao tài
So với tổng thể ngôi nhà, bếp cần phải nằm ở vị trí đón được nhiều năng lượng, không bị đè nén, không bị “thủy hỏa tương xung” tức bếp đối diện bồn rửa, đối diện tủ lạnh, đối diện nhà vệ sinh… Thỏa mãn được cả hai điều kiện này thì dù bếp ở bên trái hay bên phải cửa chính vào nhà đều được.

Chúng tôiĐiều khoảnHỏi đápKiếm tiền