Văn 8 Soạn bài Ngắm Trăng (Vọng Nguyệt)

Hướng dẫn Soạn bài Ngắm Trăng (Vọng Nguyệt) của chương trình văn học lớp 8. Giúp cho các em học tốt môn ngữ văn của mình cũng như các quý phụ huynh tham khảo để giản dạy cho các em.

Soạn bài ngắm trăng (vọng nguyệt)

Đọc – hiểu văn bản

Câu 1. Câu thứ nhất dịch sát với nguyên tác, câu thứ hai của nguyên tác có nghĩa là: “Trước cảnh đẹp đêm nay biết làm thế nào?” Câu thơ được dịch (Cảnh đẹp đêm nay khó hững hờ) đã bỏ đi cái xốn xang, bối rối được thể hiện ở lời tự hỏi “nại nhược hà” (biết làm thế nào?). Dịch là “khó hững hờ” thì lại cho thấy nhân vật trữ tình quá bình thản, có phần… hững hờ, chứ không rung cảm mạnh mẽ như trong câu thơ chữ Hán.

Hai câu sau của bài thơ chữ Hán có kết cấu đăng đối đáng chú ý, đối trong từng câu và đối hai câu với nhau:

Nhân hướng song tiền khan minh nguyệt

Nguyệt tòng song khích khan thi gia.

Ở mỗi câu, chữ chỉ người (nhân, thi gia) và chữ chỉ trăng (nguyệt) đặt ở hai đầu, ở giữa là cửa nhà tù (song), mặt khác, hai câu còn tạo thành một cặp đối, cũng người và trăng, minh nguyệt và thi gia đối với nhau. Với kết cấu đó, bài thơ có một hiệu quả về nghệ thuật đáng kể. Hai câu thơ dịch đã làm mất đi cấu trúc đăng đối, tức cũng giảm đi phần nào sức truyền cảm. Ngoài ra, câu thơ dịch thứ tư có hai từ gần đồng nghĩa (nhòm, ngắm) rõ ràng là chưa cô đúc, đó là chưa kể chữ nhòm ở đây không được nhã (nhất là lại nhòm khe cửa!).

Câu 2. Vọng nguyệt (hay đối nguyệt, khan minh nguyệt) là một thi đề rất phổ biến thuở xưa. Thi nhân xưa, gặp cảnh trăng đẹp, thường đem rượu uống trước hoa để thưởng trăng: có rượu và hoa thì sự thưởng trăng khi thảnh thơi, tâm hồn thư thái. Nhưng ở đây, Hồ Chí Minh đã ngắm trăng trong một hoàn cảnh đặc biệt, trong ngục tù! Bậc tao nhân mặc khách thưởng trăng của cái nhà tù tàn bại dã man mà tù nhân phải sống cuộc sống “khác loài người” làm sao phù hợp với việc thưởng nguyệt! Làm sao có rượu và hoa để thưởng trăng? Không thể cho rằng câu thơ này mang ý nghĩa phê phán (vì chẳng có nhà tù nào là “nhân đạo” đến nỗi mỗi kỳ trăng sáng lại đem rượu và hoa đến cho tù nhân ngắm trăng!). Chỉ có thể hiểu rằng, trước cảnh đêm trăng quá đẹp, Hồ Chí Minh bỗng khao khát được thưởng trăng một cách trọng vẹn và lấy làm tiếc không có rượu và hoa. Việc nhớ đến rượu và hoa trong cảnh tù ngục khắc nghiệt ấy đã cho thấy người tù này không hề vương bận bởi những ách nặng về vật chất, tâm hồn vẫn tự do, vẫn ung dung, vẫn them được tận hưởng cảnh trăng đẹp.

Câu thứ hai, có cái xốn xang, bối rối rất nghẹ sĩ trước cảnh đêm trăng quá đẹp của Bác Hồ. Câu thơ cho thấy rõ tâm hồn nghệ sĩ đích thực của Người. Mà trong tù thì biết làm thế nào để có cuộc ngắm trăng thực sự, và vì vậy mà càng bứt rứt, bối rối. Người chiến sĩ cách mạng vĩ đại, lão luyện ấy vẫn là một con người yêu thiên nhiên một cách say mê và hồn nhiên, đã rung động mãnh liệt trước cảnh trăng đẹp, dù đang là thân tù.

Câu 3. Cấu trúc cả hai câu đều thấy giữa nhân và nguyệt (Ngoài trời) có song sắt nhà tù chắn ở giữa. Tuy nhiên, người đã thả tâm hồn vượt ra ngoài cửa sắt nhà tù để tìm đến ngắm trăng sáng (khan minh nguyệt), tức là để giao hòa với vầng trăng tự do đang tỏa mộng giữa trời.

Đây không phải là cuộc vượt ngục về tinh thần duy nhất của người tù cách mạng Hồ Chí Minh để tìm đến vầng trăng tri kỉ. Trong bài Trung thu, Bác đã viết:

Chẳng được tự do mà thưởng nguyệt

Lòng theo vời vợi mảnh trăng thu

(Bất đắc tự do thưởng thu nguyệt

Tâm tùy thu nguyệt cộng du du).

Và vầng trăng trong bài Ngắm trăng cũng vượt qua song sắt nhà tù để tìm đến ‘ngắm nhà thơ’ (khán thi gia) trong tù. Vậy là cả người và trăng đều chủ động tìm đến giao thoa cùng nhau, ngắm nhau say đắm. Cấu trúc đôi của hai câu chữ Hán đã làm nổi bật ‘tình cảm song phương’ đều mãnh liệt của cả người và trăng. Tất nhiên, đây là biện pháp nhân hoa của nghệ thuật, nhưng đã cho thấy với Bác Hồ, trăng đã hết sức gắn bó, thân thiết, trở thành tri âm tri kỉ từ lâu.

Hai câu thơ còn cho thấy sức mạnh tinh thần kì diệu của người chiến sĩ – thi sĩ ấy. Phía này là nhà tù đen tối, là hiện thực tàn bạo, còn ngoài kia là vầng trăng thơ mộng, là thế giới cái đẹp, bầu trời tự do, là lãng mạn say sưa người, ở giữa hai thế giới đối cực đó là cửa sắt của nhà tù. Nhưng với cuộc ngắm trăn này, song sắt nhà tù đã trở nên bất lực, vô nghĩa trước những tâm hồn tri âm tri kỉ tìm đến nhau.

Câu 4. Bài thơ vừa thể hiện tình cảm thiên nhiên đặc biệt sâu sắc, mạnh mẽ, một biểu hiện nổi bật của tâm hồn nghệ sĩ ở Bác Hồ, vừa cho thấy sức mạnh tinh thần to lớn của người chiến sĩ vĩ đại đó. Vì vậy, có thể nói, đằng sau những câu thơ rất thơ đó lại là một tinh thần thép, mà biểu hiện ở đây là sự tự do nội tại, phong thái ung dung vượt hẳn lên sự đè nặng của ngục tù. Qua bài thơ, người đọc cảm thấy người tù cách mạng ấy dường như không chút bận tâm về những cùm xích, đói rét, mỗi rệp, ghẻ lở… của chế độ nhà tù khủng khiếp, cũng bất chấp song sắt thô bạo của nhà tù, đã để tâm hồn bay bổng tìm đến ‘đối diện đàm tâm’ với vầng trăng tri âm.

Bài thơ là một minh chứng sinh động cho hai câu thơ Hồ Chí Minh viêt ngoài bìa tập Nhật kí trong tù : ‘Thân thể ở trong lao – Tinh thần ở ngoài lao’.

Câu 5.

a. Một số bài thơ Bác viết về trăng :

- Bài ‘Trung thu’ :

Gương trăng vành vạnh giữa trời thu,

Sáng khắp nhân gian bạc một màu,

Sum họp nhà ai ăn Tết đó

Chẳng quên trong ngục kẻ ăn sầu.

                            ***

Trung thu ta cũng Tết trong tù,

Trăn gió đêm thu gợi vẻ sầu

Chẳng được tự do mà thưởng nguyệt.

Lòng theo vời vợi mảnh trăng thu.

(được viết khi Bác bị bắt giam ở nhà tù Tưởng Giới Thạch)

- Bài ‘Cảnh khuya’:

Tiếng suối trong như tiếng hát xa

Trăng lồng cổ thụ bóng lồng hoa

Cảnh khuya như vẻ người chưa ngủ,

Chưa ngủ vì lo nỗi nước nhà.

(1947)

- Bài ‘Rằm tháng giêng” (Nguyên tiêu)

Rằm xuân lồng lộng trăng soi

Sông xuân nước lẫn màu trời thêm xuân

 

Giữa dòng bàn bạc việc quân

Khuya về bát ngát trăng ngân đầy thuyền.

(1948)

- Bài “Đối trăng” (Đối nguyệt):

Ngoài song, trăng rọi cây sân,

Ánh trăng nhích bóng cây gần trước song.

Việc quân, việc nước bàn xong

Gối khuya ngon giấc bên song trăng nhòm.

(được viết trong kháng chiến chống thực dân Pháp)

 

Điều đáng lưu ý là thơ Bác dành một vị trí trang trọng cho trăng. Giữa trăng và thi nhân có một khối giao hòa đồng điệu như tri âm tri kỉ. Vì thế, viết về trăng, các bài thơ của Hồ Chí Minh bộc lộ một tâm hồn nhảy cảm với cái đẹp, tinh tế trước cảnh sắc thiên nhiên. Bên cạnh phẩm chất nghệ sĩ ấy là cốt cách người chiến sĩ với phong thái ung dung, lạc quan, luôn hướng về ánh sáng. Mặc khác, các bài thơ viết về trăng cho thấy một phong cách đặc sắc trong thơ trữ tình của Người, đó là sự hòa quyện giữa chất cổ điện và tinh thần hiện đại.

Từ Khóa

soạn bài đi đường,bài thơ ngắm trăng,soạn bài ngắm trăng tuthienbao,hoàn cảnh sáng tác bài thơ ngắm trăng,soạn bài ngắm trăng lớp 4,ngữ văn 8 bài ngắm trăng violet,hoàn cảnh sáng tác bài đi đường,ngắm trăng ngữ văn 8 giáo án,

Tác giả: Lê Văn Toàn
25-09-2016
Note Nếu bạn có bất cứ thắc mắc gì về bài viết này. hãy để lại bình luận. Quan quản trị sẽ trả lời lại bạn ngay lập tức.

Đánh Giá


Cùng Tác Giả.

Bát quái đồ trong bố trí nhà ở
Cung Tài Lộc (hướng Đông nam): đây là cung mang lại tiền tài, sự sung túc về vật chất. Chính vì vậy, ở hướng đông nam nên treo những xâu tiền cổ, vài bình gốm rỗng, để thu hút tiền tài về cho gia đình bạn.
Văn lớp 9 Soạn bài các thành phần biệt lập tình thái, cảm thán
Hướng dẫn Soạn bài các thành phần biệt lập tình thái, cảm thán của chương trình văn học lớp 9. Giúp cho các em học tốt môn ngữ văn của mình cũng như các quý phụ huynh tham khảo để giản dạy cho các em.
Mua nhà chung cư nên chọn tầng bao nhiêu ?
Với một tòa nhà cao tầng thì thông thường phong thủy sẽ tập trung vào sự hài hòa về ngũ hành. Vì ở tầng cao do cách mặt đất xa nên thường thiếu yếu tố về đất trong ngũ hành.
Văn học 11 Hãy phân tích tác hại của thái độ thiếu trung thực trong thi cử. Theo bạn làm thế nào để khắc phục được thái độ đó?
Hướng dẫn Hãy phân tích tác hại của thái độ thiếu trung thực trong thi cử. Theo bạn làm thế nào để khắc phục được thái độ đó? của chương trình văn học lớp 11. Giúp cho các em học tốt môn ngữ văn của mình cũng như các quý phụ huynh tham khảo để giảng dạy cho các em.
Những lưu ý khi có ý định thay đổi vị trí văn phòng
Gia chủ nên suy nghĩ kỹ trước khi có những quyết định thay đổi về phong thủy nhà ở cũng như văn phòng. Bởi đôi khi, những dịch chuyển không đúng có thể làm bạn mất đi nhiều thứ giá trị.
Những bước đơn giản để xem phong thủy cho nhà ở
Không quá khó khăn để có được một ngôi nhà vừa đẹp vừa hợp lý về phong thuỷ cả, chỉ cần bạn tuân theo 16 chỉ dẫn đơn giản dưới đây là hoàn toàn tự mình có thể xem phong thuỷ cho ngôi nhà
Văn học 12 Soạn bài luyện tập về một số cách diễn đạt có nhiều khả năng hiểu khác nhau
Hướng dẫn Soạn bài luyện tập về một số cách diễn đạt có nhiều khả năng hiểu khác nhau của chương trình văn học lớp 12. Giúp cho các em học tốt môn ngữ văn của mình cũng như các quý phụ huynh tham khảo để giảng dạy cho các em.
Cách hóa giải cho nhà ở bị trực xung
Theo phong thủy trực xung, là cửa chính ngôi nhà ở đối diện với con đường lớn, xưa gọi là “một mũi tên xuyên tim”, giống như một mũi tên xuyên qua nhà, có thể thấy đó là điều không cát lợi.
Văn 8 Soạn bài ôn luyện về dấu câu
Hướng dẫn Soạn bài ôn luyện về dấu câu của chương trình văn học lớp 8. Giúp cho các em học tốt môn ngữ văn của mình cũng như các quý phụ huynh tham khảo để giản dạy cho các em.
Biểu tượng Rồng trong phong thủy
Rồng là linh vật được mọi người tôn sùng. Đặc biệt, Rồng mang lại năng lượng dương, bảo vệ bạn và đem lại may mắn dồi dào. Với sự hiện diện của Rồng trong nhà của bạn, may mắn sẽ đến với bạn.

Chúng tôiĐiều khoảnHỏi đápKiếm tiền