Văn lớp 9 Soạn bài xưng hô trong hội thoại

Soạn bài xưng hô trong hội thoại

I. Phần bài học

Câu 1. Trong tiếng Việt có nhiều từ ngữ dùng để xưng hô như : tôi, cậu, nó, chúng ta… Song cách dùng những từ xưng hô lại rất đa dạng, phong phú, tùy vào đặc điểm của tình huống giao tiếp. Ví dụ : từ xưng hô « mình » có thể dùng để xưng (chỉ chính mình).  « Mình rất thích bài hát này ». « Mình » cũng có thể dùng chỉ ngôi thứ hai số ít. (Người đối thoại) : « Mình có thể cho tớ mượn truyện này được không ? »…

Câu 2. Các từ xưng hô trong hai đoạn (Dế Mèn phiêu lưu kí) là : em – anh (Dế Choắt nói với Dế Mèn) : tôi – anh (Dế Choắt với Dế Mèn) ; ta – chú mày (Dế Mèn nói với Dế Choắt) ; tôi – anh (Dế Mèn nói với Dế Choắt).

Trong đoạn trích thứ nhất, sự xưng hô của hai nhân vật rất khác nhau, đó là sự xưng hô bất bình đẳng của một kẻ ở vị thế yếu và một kẻ ở vị thế mạnh kiêu căng, hách dịch. Nhưng trong đoạn trích thứ hai, sự xưng hô thay đổi hẳn, đó là sự xưng hô bình đẳng.

Có sự thay đổi đó vì tình huống giao tiếp thay đổi, vị thế của hai nhân vật thay đổi. Dế Choắt và Dế Mèn đã coi nhau như người bạn. Dế Choắt khuyên nhủ bản chân thành. Dế Mèn xúc động, thấm thía, cảm phục bạn.

Như vậy, các từ xưng hô trong tiếng Việt có sắc thái rất tinh tế, giàu sắc thái biểu cảm. Người nói cần căn cứ vào đặc điểm tình huống giao tiếp để xưng hô cho thích hợp.

II. Luyện tập

Câu 1. Lời mời dự đám cưới có dòng chữ « Ngày  mai, chúng ta làm lễ thành hôn, mời thầy đến dự » là có sự nhầm lẫn trong cách dùng từ.

- Chúng ta : chỉ một nhóm ít nhất là hai người, bao gồm cả người mời và người được mời.

- Còn « Chúng em », « Chúng tôi » là cũng chỉ một nhóm người trong đó co người nói, nhưng không bao gồm người được mời.

- Cô học viên đã dùng từ xưng hô « chúng ta » nhầm lẫn – dễ gây hiểu lầm

Câu 2. Việc sử dụng « chúng tôi » thay cho « tôi » trong các văn bản khoa học nhằm tăng thêm tính khách quan cho những luận điểm khoa học trong văn bản. Ngoài ra còn thể hiện thái độ khiêm tốn của tác giả.

Câu 3. Trong truyện Thánh Gióng, đứa bé gọi mẹ mình theo cách gọi thông thường.

Nhưng cách xưng hô với sứ giả thì dùng : ta – ông. Cách xưng hô như vậy cho thấy Thánh Gióng là một đứa bé kì lạ, khác thường.

Câu 4. Câu chuyện về một vi danh tướng trên đường đi kinh lí, ghé vào thăm trường cũ. Vị tướng, tuy đã trở thành một nhân vật nổi tiếng, có quyền cao chức trọng, nhưng khi gặp lại thầy giáo cũ, vẫn gọi thầy cũ của mình là thầy và xưng em. Câu nói và cách xưng hô với thầy « Thưa thầy, với thầy em vẫn là đứa học trò cũ. Em có được những thành công hôm nay là nhờ sự giáo dục của thầy ngày nào… » thể hiện thái độ kính cẩn, lòng biết hơn của vị tướng đối với thầy giáo cũ của mình.

Câu 5. Trước cách mạng tháng tám 1945, đất nước ta còn là một nước phong kiến, người đứng đầu nhà nước là vua, xưng với dân chúng là « Trẫm ».

Việc Bác, người đứng đầu Nhà nước Việt Nam mới, xưng « tôi » và gọi dân chúng là « đồng bào » tạo cho người nghe cảm giác gần gũi, thân thiết, tạo sự thân mật giữa người nói với người nghe.

Câu 6. Nhận xét về các từ ngữ xưng hô trong đoạn trích.

- Cách xưng hô ở lời nói của cai lệ nói với anh Dậu, chị Dậu : thằng kia, ông, mày, chị… là cách xưng hô của một kẻ có vị thế, quyền lực… Cách xưng hô của cai lệ thể hiện sự hống hách, trich thượng.

- Cách xưng hô của chị Dậu là cách xưng hô của một người dân, không có địa vị bằng tên cai lệ, ban đầu thì hạ mình, nhẫn nhục : nhà cháu – ông ; nhưng sau bị áp bức thì thay đổi hoàn toàn : tôi – ông rồi bà  - mày. Sự thay đổi cách xưng hô thể hiện sự thay đổi hành vi ứng xử của nhân vật. Nó bộc lộ sự phản kháng quyết liệt của 1 con người bị dồn đến bước đường cùng.

Từ Khóa

soạn bài cách dẫn trực tiếp và cách dẫn gián tiếp,xưng hô trong hội thoại thư viện bài giảng,xưng hô trong hội thoại luyện tập,giải bài tập xưng hô trong hội thoại,xưng hô trong hội thoại là gì,giáo án xưng hô trong hội thoại,xưng hô trong hội thoại ngữ văn 9 violet,bài tập về xưng hô trong hội thoại,

Tác giả: Lê Văn Toàn
26-09-2016
Note Nếu bạn có bất cứ thắc mắc gì về bài viết này. hãy để lại bình luận. Quan quản trị sẽ trả lời lại bạn ngay lập tức.

Đánh Giá


Cùng Tác Giả.

Bố trí ghế sofa thu hút vượng khí
Thông thường, trong phòng khách của các gia đình không thể thiếu ghế sofa, tuy nhiên việc bài trí sofa sao cho hợp lý vừa mang lại thẩm mỹ cho ngôi nhà vừa hợp phong thủy là điều không phải gia chủ nào cũng hiểu rõ. Bài viết dưới đây cung cấp một số kiến thức phong thủy cơ bản trong việc bố trí sofa tại không gian tiếp khách.
Phong thủy hóa giải nhà bị trực xung
Nhà ở phạm trực xung được ví như một người cả ngày sống trong gió mạnh, về lâu dài sẽ ảnh hưởng xấu tới sức khỏe.
Những hiểu lầm phong thủy dễ dẫn đến tai họa cho nhà ở
Có rất nhiều những hiểu lầm phong thủy trong các gia đình Việt dễ dẫn đến các tai họa.
Chọn vị trí lý tưởng để bố trí bàn làm việc
Cách bố trí góc văn phòng hợp lý sẽ giúp bạn tận dụng tốt không gian, làm việc có hiệu quả hơn. Đặc biệt, việc sắp xếp đúng phong thủy sẽ có lợi cho môi trường lao động, tác động tích cực đến lương bổng, giúp sự nghiệp của bạn phát triển thuận lợi. 1. Lưu ý khi bố trí bàn làm việc
Cách chọn sàn nhà theo phong thủy
Sàn nhà và các vật dụng bố trí trên sàn là những điểm tiếp xúc thường xuyên nhất với mỗi người trong ngôi nhà của mình. Thế nhưng chúng ta lại ít quan tâm xem từng bước chân của mình khi di chuyển từ ngoài vào trong, từ nội thất ra đến sân vườn có gặp trở ngại gì không.
Bài trí bình tài lộc đem của cỉa vào nhà
Bình thuộc hành Thổ phải làm bằng gốm sứ hoặc pha lê. Bình thuộc hành Kim phải làm bằng đồng bạc hoặc vàng.
Ý nghĩa của hướng phòng ngủ trong phong thủy
Không chỉ hướng phòng ngủ có vai trò quan trọng mà hướng nằm ngủ cũng ảnh hưởng đến sức khỏe, đời sống tình cảm và cả tài vận của bạn.
Cách chọn cây xanh đem lại sinh khí cho nhà ở
Xưa nay, việc trồng cây xanh luôn được xem là một trong những giải pháp quan trọng nhằm tăng cường sinh khí cho nhà ở. Cỏ cây tươi nhuận biểu hiện cho sinh khí thịnh vượng, dồi dào.
Chọn thảm sàn nhà đem lại may mắn và tài lộc
Bạn cũng không nên chọn tấm thảm có họa tiết sắc sảo và tinh vi bởi những thiết kế trừu tượng sẽ tạo ra cảm giác bấp bênh, không chắc chắn.
Vị trí đắc địa để làm nhà trên từng thế đất
Trong thuyết dương trạch (chọn đất làm nhà khác với âm trạch là chọn đất đặt phần mộ), phong thủy cũng quan tâm đến việc xem xét hình dạng của lô đất.

Chúng tôiĐiều khoảnHỏi đápKiếm tiền