Văn lớp 9 Soạn bài sự phát triển của từ vựng

Soạn bài sự phát triển của từ vựng

I. Phần bài học

Câu 1. Từ « kinh tế » trong bài thơ « Vào nhà ngục Quảng Đông cảm tác » của Phan Bội Châu là từ nói tắt của « Kinh bang tế thế », có nghĩa là trị nước cứu đời. Ngày nay ta không còn dùng từ kinh tế theo nghĩa như vậy mà theo nghĩa chi toàn bộ hoạt động của người lao động sản xuất, trao đổi, phân phối và sử dụng của cải, vật chất làm ra.

Như vậy, nghĩa của từ có thể biến đổi theo thời gian. Có những nghĩa cũ bị mất đi và có những nghĩa mới được hình thành.

Câu 2. 

a. Từ xuân trong câu : « … chị em sắm sửa bộ hành chơi xuân » chỉ mùa xuân, khoảng thời gian chuyển tiếp từ đông sang hè thời tiết ấm dần, mở đầu một năm : nghĩa gốc.

Từ xuân trong câu 2 :… « Ngày xuân em hãy còn dài… » chỉ tuổi tác, ý nói tuổi trẻ : nghĩa chuyển.

b. Từ tay trong câu thứ nhất “… khăn hồng trao tay” chỉ một bộ phận của cơ thể từ vai tới các ngón tay, có khả năng cầm, nắm: nghĩa gốc.

Từ tay trong câu thứ 2 « … cũng phường bán thịt cũng tay buôn người » chỉ người chuyên hoạt động hay giỏi về một nghề, một môn nào đó (nghĩa chuyển) hoán dụ : Nghĩa chuyển.

II. Luyện tập

Câu 1. Tìm nghĩa của từ « chân » trong các câu :

Từ « chân » trong câu a được dùng với nghĩa chuyển theo phương thức hoán dụ.

Từ « chân » trong câu b được dùng với nghĩa chuyển theo phương thức hoán dụ.

Từ « chân » trong câu b được dùng với nghĩa chuyển theo phương thức ẩn dụ.

Từ « chân » trong câu b được dùng với nghĩa chuyển theo phương thức ẩn dụ.

Câu 2. Từ định nghĩa về từ « trà », nhận xét về nghĩa của từ này trong các cách dùng : trà atisô, trà hà thủ ô, trà sâm, trà linh chi, trà tâm sen…

Trong những cách dùng như : trà atisô, trà hà thủ ô, trà sâm, trà linh chi, trà tâm sen… Từ « trà » được dùng với nghĩa chuyển, không phải với nghĩa gốc như trong Từ điển tiếng Việt. « Trà » trong những cách dùng này có nghĩa là sản phẩm từ thực vật, được chế biến thành dạng khô, dùng để pha nước uống.

Câu 3. Trong những cách dùng như : đồng hồ điện, đồng hồ nước… « đồng hồ » được dùng với nghĩa chuyển theo phương thức ẩn dụ, chỉ những dụng cụ để đo có bề ngoài giống đồng hồ.

Câu 4. Tìm thí dụ để chứng minh các từ Hội chứng, Ngân hàng, Sốt, Vua là từ nhiều nghĩa.

a. Hội chứng :

- Nghĩa gốc : tập hợp nhiều triệu chứng cùng xuất hiện của bệnh tật.

VD : Hội chứng viêm đường hô hấp cấp rất phức tạp.

- Nghĩa chuyển : tập hợp nhiều hiện tượng, sự kiện biểu hiện một tình trạng, một vấn đề xã hội cùng xuất hiện ở nhiều nơi.

b. Ngân hàng.

- Nghĩa gốc : tổ chức kinh tế hoạt động trong lĩnh vực kinh doanh và quản lý các nghiệp vụ tiền tệ, tín dụng.

VD : Ngân hàng Ngoại thương.

- Nghĩa chuyển : Kho lưu trữ những thành phần, bô phận cơ thể để sử dụng khi cần thiết như « Ngân hàng máu »… Hay tập hợp các dữ liệu liên quan đến tới một lĩnh vực. được tổ chức để tiện tra cứu, sử dụng như trong : « Ngân hàng dữ liệu, ngân hàng đề thi… Trong trường hợp này, nét nghĩa « tiền bạc » bị mất, chỉ còn nét nghĩa « lưu giữ bảo quản ».

c. Sốt.

- Nghĩa gốc : tăng nhiệt độ cơ thể lên quá mức bình thường do bị bệnh. Ví dụ : Nó bị sốt đến 40 oC.

- Nghĩa chuyển : ở trạng thái tăng đột ngột về nhu cầu, khiến hàng trở nên khan hiếm, giá tăng nhanh.

VD : Cơn sốt đất, cơn sốt xe, cơn sốt điện thoại…

d. Vua

- Nghĩa gốc : Người đứng đầu nhà nước, đứng đầu toàn dân để cai trị trong thời phong kiến. Ví dụ : Năm 1010 vua Lý Thái Tổ dời đô về Thăng Long.

- Nghĩa chuyển : người được coi là nhất trong một lĩnh vực nhất định, thường là sản xuất, kinh doanh, nghệ thuật, thể thao.

VD : Vua bóng đá, vua ôtô… Danh hiệu này thường dùng cho phái nam.

Câu 5. Trong hai câu thơ :

“Ngày ngày mặt trời đi qua bên lăng

Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ”

Từ “mặt trời” trong câu thơ thứ hai được sử dụng theo biện pháp tu từ ẩn dụ. Tác giả gọi Bác Hồ là “mặt trời” dựa trên mối quan hệ tương đồng giữa hai đối tượng được hình thành theo cảm nhận của nhà thơ. Đây không phải là hiện tượng một từ phát triển thành nhiều nghĩa. Bởi vì sự chuyển nghĩa ở đây chỉ có tính chất lâm thời.

Từ Khóa

sự phát triển của từ vựng tiếp theo,soạn bài luyện tập tóm tắt văn bản tự sự,soạn bài sự phát triển của từ vựng tuthienbao,sự phát triển của từ vựng tiếp theo tuthienbao,soạn sự phát triển của từ vựng tuthienbao,sơ đồ sự phát triển của từ vựng,bài tập về sự phát triển của từ vựng,soạn bài sự phát triển của từ vựng từ thiên bảo,

Tác giả: Lê Văn Toàn
26-09-2016
Note Nếu bạn có bất cứ thắc mắc gì về bài viết này. hãy để lại bình luận. Quan quản trị sẽ trả lời lại bạn ngay lập tức.

Đánh Giá


Cùng Tác Giả.

Nhà thóp hậu làm ăn không ra đúng hay sai ?
Mảnh đất có hình thù ra sao cũng chỉ là kích thước hình học, quan trọng là người thiết kế có thể tạo ra một không gian bên trong và bên ngoài hài hòa, sắp xếp công năng phù hợp với nhu cầu sinh hoạt của gia đình, tạo được sự thuận tiện, thông thoáng và thẩm mỹ.
Phòng tắm hiện đại và phong thủy
Phòng tắm luôn là nơi khó bài trí cho đúng phong thủy. Bạn có thể chọn lựa một số biện pháp phong thủy hiện đại hay dùng, ví dụ chuyển tiếp khí và đồng bộ hóa nội thất, hay ngược lại, nổi bật khí nhờ tạo các điểm nhấn ấn tượng.
Cấm kỵ khi bài trí xương rồng trong nhà
Tuyệt đối không nên bày cây xương rồng ngay trong nhà hay phòng làm việc vì sẽ dẫn tới gia chủ bị bệnh tật, mất mát tài sản, tình cảm trục trặc, làm ăn thất bát.
Bí quyết phong thủy đơn giản cho phòng ngủ
Một giường ngủ được đặt ở vị trí tốt và cân bằng giường là rất quan trọng trong việc tạo ra một phòng ngủ có phong thủy hoàn hảo.
Bài trí ban công xinh xắn và hợp phong thủy
Tài vận của gia đình bạn đôi khi lại phụ thuộc vào góc ban công nhỏ bé. Theo Phong Thủy, những điều nào nên và không nên khi bố trí ban công, hãy cùng khám phá.
Bắp cải phong thủy mang lại tài lộc và may mắn
Theo phong thủy, các loại đá quý, ngọc thường hội tụ 5 đức tính cơ bản của con người: nhân, lễ, nghĩa, trí, tín… Vì thế, bắp cải phong thủy thường được làm từ các loại đá quý, ngọc sẽ kích hoạt được nhanh và nhiều vận may đến cho gia đình.
Văn học 12 Nghị luận xã hội: Học để biết, học để làm, học để chung sống, học để khẳng định mình
Hướng dẫn Nghị luận xã hội: Học để biết, học để làm, học để chung sống, học để khẳng định mình của chương trình văn học lớp 12. Giúp cho các em học tốt môn ngữ văn của mình cũng như các quý phụ huynh tham khảo để giảng dạy cho các em.
Bí quyết cân bằng phong thủy cho phòng ngủ
Một phòng ngủ có phong thủy tốt đem lại những phút giây thư giãn thoải mái và nuôi dưỡng cảm xúc, đam mê và sự lãng mạn.
Những sai lầm phong thủy gây hao tài cho nhà ở
Cuộc sống ngày càng hiện đại, nhưng phong thủy vẫn luôn được nhiều người quan tâm và chú trọng. Bởi nếu có phong thủy tốt sẽ giúp xua tan điều không may và mang đến tài lộc cho gia đình bạn.
Văn học 12 Phân tích tác phẩm vợ chồng A Phủ của Tô Hoài
Hướng dẫn Phân tích tác phẩm vợ chồng A Phủ của Tô Hoài của chương trình văn học lớp 12. Giúp cho các em học tốt môn ngữ văn của mình cũng như các quý phụ huynh tham khảo để giảng dạy cho các em.

Chúng tôiĐiều khoảnHỏi đápKiếm tiền