Văn lớp 10 Soạn bài tỏ lòng

Soạn bài tỏ lòng của Phạm Ngũ Lão

(Thuật hoài)

I. Gợi ý trả lời câu hỏi.

Câu 1. Chỉ ra điểm khác nhau giữa câu thơ đầu trong nguyên tác chữ Hán (qua phần dịch nghĩa) với câu thơ dịch. Có gì đáng lưu ý về không gian, thời gian trong đó con người xuất hiện? Con người ở đây mang tư thế, dáng vóc như thế nào?

Hai chữ “múa giáo” chưa thể hiện được âm hưởng hào hùng của hai từ “hoành sóc” trong câu thơ nguyên tác “Hoành sóc giang sơn kháp kỉ thu” (có bản là “cáp kỉ thu”). “Hoành sóc” là tư thế cầm ngang ngọn giáo của con người trấn giữ đất nước. Con người xuất hiện với tư thế hiên ngang, lẫm liệt, mang tầm vóc của vũ trụ. Chính không gian rộng lớn (giang sơn) và thời gian trải dài dường như vô tận (kháp kỉ thu) đã làm cho hình ảnh con người trở nên kì vĩ, hào hùng lạ thường. Ngọn trường giáo dường như được đo bằng chiều dài của sông núi. Cầm ngang ngọn giáo là tư thế con người luôn luôn sẵn sàng chiến đấu, so với phần dịch “múa giáo” thì hình ảnh đó mạnh mẽ, hào hùng hơn nhiều.

Câu 2. Anh chị cảm nhận như thế nào về sức mạnh của quân dân nhà Trần qua câu thơ “Ba quân khí mạnh nuốt trôi trâu”?

Câu thơ “Tam quân tì hổ khí thôn ngưu” có hai cách hiểu. Ngoài cách hiểu trong phần dịch của SGK, câu thơ này còn được hiểu là “Ba quân như hổ báo, khí thế hùng dũng át cả sao Ngưu”. Cách hiểu nào cũng nêu bật lên sức mạnh và sự hào hùng của binh lính  đời nhà Trần. Ở đây chúng ta hiểu theo cách SGK đã đưa ra. Hình ảnh “Ba quân khí mạnh nuốt trôi trâu” là sự cảm nhận chủ quan của tác giả trước hình ảnh khách quan là đội quân nhà Trần, chính vì thế mà câu thơ mang vẻ đẹp vừa lãng mạn vừa hiện thực. Nghệ thuật so sánh (ba quân như hổ báo) đã cụ thể hóa sức mạnh của “ba quân” vừa tạo cho câu thơ một âm hưởng hào hùng mang “hào khí Đông A”, thể hiện tinh thần của thời đại.

Câu 3. “Nợ” công danh mà tác giả nói tới trong bài thơ có thể hiểu theo nghĩa nào dưới dây?

- Thể hiện chí làm trai theo tinh thần Nho giáo: lập công (để lại sự nghiệp), lập danh (để lại tiếng thơm).

- Chưa hoàn thành nghĩa vụ đối với dân, với nước.

- Cả hai nghĩa trên.

Nam nhi thời phong kiến coi việc lập công (để lại sự nghiệp) và lập danh (để lại tiếng thơm) là nhiệm vụ quan trọng của cuộc đời. Đây là chí làm trai theo quan niệm Nho giáo. Lập công danh là món nợ của kẻ làm trai. Chừng nào chưa lập được công danh, chưa tạo được tiếng thơm là chưa hoàn thành nghĩa vụ đối với dân, với nước. Đặt trong xã hội phong kiên thời loạn, đất nước luôn bị họa  ngoại xâm, chí làm trai có tác dụng mãnh mẽ, cổ vũ con người từ bỏ lối sống cá nhân, ích kỉ để sẵn sàng hi sinh cho sự nghiệp “bình quốc an dân”, do đó nó man giá trị tích cực.

Câu 4. Ý nghĩa của “nỗi thẹn” trong câu thơ cuối “Luống thẹn tai nghe chuyện Vũ hầu”.

Phạm Ngũ Lão thẹn vì không có tài mưu lược lớn như Vũ Hầu – Gia Cát Lượng xưa để giúp dân, giúp nước. Chúng ta nên nhớ rằng Phạm Ngũ Lão là một võ tướng tài, đã đóng góp rất nhiều công lao trong cuộc kháng chiến chống quân Mông – Nguyên, lại là người thông thuộc kinh sử, có thể coi là “văn võ song toàn”, ông được làm đến chức Điện súy, được phong tước Quan nội hầu. Thế nhưng ông vẫn chưa hài lòng với những gì mình làm được. Điều này thể hiện tâm của kẻ sĩ, luôn muốn dốc hết lòng để giúp dân, giúp nước. Nỗi thẹn ấy thể hiện nhân cách cao đẹp của Phạm Ngũ Lão. Xưa nay, những người có nhân cách vẫn thường mang trong mình nỗi thẹn khi ví mình với những bậc danh sĩ xưa. Nguyễn Khuyến sau này trong bài Thu vịnh cũng có nỗi thẹn “Nghĩ ra lại thẹn với ông Đào” (ông Đào – tức Đào Tiềm, một danh sĩ đời Tấn). Nỗi thẹn ở đây không làm con người thấp bé đi, trái lại nó nâng cao nhân cách đẹp đẽ của con người.

Câu 5. Vẻ đẹp của hình ảnh trang nam nhi đời Trần và ý nghĩa của bài thơ đối với thể hệ trẻ hôm nay.

Bài thơ ca ngợi vẻ đẹp của con người thời đại nhà Trần. Hình ảnh con người được đặt ngang tầm vóc của vũ trũ, mang vẻ lẫm liệt, hào hùng. Họ là những con người sống hết kích thước cuộc sống, luôn hết mình vì dân, vì nước. Mỗi cá nhân đều ý thức tạo nên sức mạnh tập thể, hết mình cống hiến. Chính vì vậy đã tạo nên sức mạnh của thời đại, tạo nên một nhà Trần “bách chiến bách thắng” và hào khí Đông A mà sử sách mãi lưu danh.

Thế hệ trẻ hôm nay học được ở bài thơ cách sống và cách cống hiến của người đời xưa. Con người đời xưa sống hết kích thước cuộc sống cho dân cho nước. Nam nhi thời xưa luôn canh cánh trong lòng ước mơ cống hiến để đem lại cuộc sống an vui, thái bình cho nhân dân. Lí tưởng sống cao đẹp của họ là điều mà thế hệ trẻ hôm nay nên vươn tới.

Từ Khóa

soạn bài tỏ lòng tuthienbao,soạn ngữ văn lớp 6 bài lòng yêu nước,soạn bài văn bản văn học lớp 10,soạn bài tổng kết phần văn học lớp 10,soạn văn bài truyện kiều lớp 10,soạn bài lập luận trong văn nghị luận lớp 10,soạn bài lượm ngữ văn lớp 6,soạn bài ôn tập phần văn lớp 7,

Tác giả: Lê Văn Toàn
09-10-2016
Note Nếu bạn có bất cứ thắc mắc gì về bài viết này. hãy để lại bình luận. Quan quản trị sẽ trả lời lại bạn ngay lập tức.

Đánh Giá


Cùng Tác Giả.

Cách hóa giải sát khí do góc nhọn trong nhà ở gây ra
Nếu trong nhà có nhiều đồ dùng góc nhọn, nhất là những góc nhọn này lại chĩa hẳn ra ngoài hoặc chĩa vào giường ngủ hay bàn làm việc… thì sẽ rất dễ ảnh hưởng đến tình hình sức khoẻ của các thành viên gia đình, nhất là trẻ em.
Thường xuyên đóng cửa toilet và nắp bồn cầu
Theo phong thủy, năng lượng và các cơ hội tốt của gia chủ sẽ vào nhà qua cửa chính. Nhưng nếu toilet đặt thẳng cửa ra vào, cơ hội của bạn có thể sẽ trôi đi hết. Vì vậy, hãy thường xuyên đóng cửa toilet và nắp bồn cầu khi không sử dụng.
Ba nguyên tắc phong thủy cần tuân thủ trong kinh doanh
Đã là nguyên tắc thì bạn nên tuân thủ, bởi người kinh doanh rất coi trọng phong thủy.
Phong thủy nhà ở giúp giảm lo âu, căng thẳng
Khi dòng điện trong nhà bị phá vỡ, nó sẽ ảnh hưởng đến dòng chảy năng lượng của bạn, khả năng tập trung, tỉnh táo và bình tĩnh. Có thể tránh điều này bằng cách sửa chữa, thay thế những dây cũ mòn, bóng đèn hỏng và bộ nguồn không còn dùng được.
Vị trí đặt sofa đem lại may mắn và tài vận
Khi đặt sofa trong phòng khách nên có tường dựa phía sau để tạo cảm giác an toàn và còn mang ngụ ý có quý nhân hỗ trợ cho cuộc sống và sự nghiệp.
Đồng hồ nên treo ở đâu trong nhà ?
Không nên treo đồng hồ bằng kim loại ở phía đông, cũng không treo ở nơi mà vừa vào cửa đã nhìn thấy dễ dàng.
Trang trí nhà ở cho người mệnh cung Mộc
Sử dụng màu sắc cho người mệnh cung Mộc có thể dùng màu tương hợp thuộc hành Mộc, hoặc màu tương sinh thuộc hành Thủy.
Văn 6 Soạn bài tính từ và cụm tính từ
Hướng dẫn Soạn bài tính từ và cụm tính từ của chương trình văn học lớp 6. Giúp cho các em học tốt môn ngữ văn của mình cũng như các quý phụ huynh tham khảo để giản dạy cho các em.
Chọn thảm sàn nhà đem lại may mắn và tài lộc
Bạn cũng không nên chọn tấm thảm có họa tiết sắc sảo và tinh vi bởi những thiết kế trừu tượng sẽ tạo ra cảm giác bấp bênh, không chắc chắn.
Địa khí nhà ở quyết định công danh, tài lộc cho gia chủ
Thiết kế phong thủy trước khi xây dựng là để việc phân phòng, phân cổng, cửa, hướng nhà, hướng bếp, hướng ban thờ, phòng ngủ, đường nước vào và ra đúng với nguyên lý và kỹ thuật phong thủy, nhằm đảm bảo ngôi nhà xây xong thì mọi người sống trên đó được khỏe mạnh, tinh thần luôn ở trạng thái tốt.

Chúng tôiĐiều khoảnHỏi đápKiếm tiền