Văn lớp 10 Soạn bài tỏ lòng

Soạn bài tỏ lòng của Phạm Ngũ Lão

(Thuật hoài)

I. Gợi ý trả lời câu hỏi.

Câu 1. Chỉ ra điểm khác nhau giữa câu thơ đầu trong nguyên tác chữ Hán (qua phần dịch nghĩa) với câu thơ dịch. Có gì đáng lưu ý về không gian, thời gian trong đó con người xuất hiện? Con người ở đây mang tư thế, dáng vóc như thế nào?

Hai chữ “múa giáo” chưa thể hiện được âm hưởng hào hùng của hai từ “hoành sóc” trong câu thơ nguyên tác “Hoành sóc giang sơn kháp kỉ thu” (có bản là “cáp kỉ thu”). “Hoành sóc” là tư thế cầm ngang ngọn giáo của con người trấn giữ đất nước. Con người xuất hiện với tư thế hiên ngang, lẫm liệt, mang tầm vóc của vũ trụ. Chính không gian rộng lớn (giang sơn) và thời gian trải dài dường như vô tận (kháp kỉ thu) đã làm cho hình ảnh con người trở nên kì vĩ, hào hùng lạ thường. Ngọn trường giáo dường như được đo bằng chiều dài của sông núi. Cầm ngang ngọn giáo là tư thế con người luôn luôn sẵn sàng chiến đấu, so với phần dịch “múa giáo” thì hình ảnh đó mạnh mẽ, hào hùng hơn nhiều.

Câu 2. Anh chị cảm nhận như thế nào về sức mạnh của quân dân nhà Trần qua câu thơ “Ba quân khí mạnh nuốt trôi trâu”?

Câu thơ “Tam quân tì hổ khí thôn ngưu” có hai cách hiểu. Ngoài cách hiểu trong phần dịch của SGK, câu thơ này còn được hiểu là “Ba quân như hổ báo, khí thế hùng dũng át cả sao Ngưu”. Cách hiểu nào cũng nêu bật lên sức mạnh và sự hào hùng của binh lính  đời nhà Trần. Ở đây chúng ta hiểu theo cách SGK đã đưa ra. Hình ảnh “Ba quân khí mạnh nuốt trôi trâu” là sự cảm nhận chủ quan của tác giả trước hình ảnh khách quan là đội quân nhà Trần, chính vì thế mà câu thơ mang vẻ đẹp vừa lãng mạn vừa hiện thực. Nghệ thuật so sánh (ba quân như hổ báo) đã cụ thể hóa sức mạnh của “ba quân” vừa tạo cho câu thơ một âm hưởng hào hùng mang “hào khí Đông A”, thể hiện tinh thần của thời đại.

Câu 3. “Nợ” công danh mà tác giả nói tới trong bài thơ có thể hiểu theo nghĩa nào dưới dây?

- Thể hiện chí làm trai theo tinh thần Nho giáo: lập công (để lại sự nghiệp), lập danh (để lại tiếng thơm).

- Chưa hoàn thành nghĩa vụ đối với dân, với nước.

- Cả hai nghĩa trên.

Nam nhi thời phong kiến coi việc lập công (để lại sự nghiệp) và lập danh (để lại tiếng thơm) là nhiệm vụ quan trọng của cuộc đời. Đây là chí làm trai theo quan niệm Nho giáo. Lập công danh là món nợ của kẻ làm trai. Chừng nào chưa lập được công danh, chưa tạo được tiếng thơm là chưa hoàn thành nghĩa vụ đối với dân, với nước. Đặt trong xã hội phong kiên thời loạn, đất nước luôn bị họa  ngoại xâm, chí làm trai có tác dụng mãnh mẽ, cổ vũ con người từ bỏ lối sống cá nhân, ích kỉ để sẵn sàng hi sinh cho sự nghiệp “bình quốc an dân”, do đó nó man giá trị tích cực.

Câu 4. Ý nghĩa của “nỗi thẹn” trong câu thơ cuối “Luống thẹn tai nghe chuyện Vũ hầu”.

Phạm Ngũ Lão thẹn vì không có tài mưu lược lớn như Vũ Hầu – Gia Cát Lượng xưa để giúp dân, giúp nước. Chúng ta nên nhớ rằng Phạm Ngũ Lão là một võ tướng tài, đã đóng góp rất nhiều công lao trong cuộc kháng chiến chống quân Mông – Nguyên, lại là người thông thuộc kinh sử, có thể coi là “văn võ song toàn”, ông được làm đến chức Điện súy, được phong tước Quan nội hầu. Thế nhưng ông vẫn chưa hài lòng với những gì mình làm được. Điều này thể hiện tâm của kẻ sĩ, luôn muốn dốc hết lòng để giúp dân, giúp nước. Nỗi thẹn ấy thể hiện nhân cách cao đẹp của Phạm Ngũ Lão. Xưa nay, những người có nhân cách vẫn thường mang trong mình nỗi thẹn khi ví mình với những bậc danh sĩ xưa. Nguyễn Khuyến sau này trong bài Thu vịnh cũng có nỗi thẹn “Nghĩ ra lại thẹn với ông Đào” (ông Đào – tức Đào Tiềm, một danh sĩ đời Tấn). Nỗi thẹn ở đây không làm con người thấp bé đi, trái lại nó nâng cao nhân cách đẹp đẽ của con người.

Câu 5. Vẻ đẹp của hình ảnh trang nam nhi đời Trần và ý nghĩa của bài thơ đối với thể hệ trẻ hôm nay.

Bài thơ ca ngợi vẻ đẹp của con người thời đại nhà Trần. Hình ảnh con người được đặt ngang tầm vóc của vũ trũ, mang vẻ lẫm liệt, hào hùng. Họ là những con người sống hết kích thước cuộc sống, luôn hết mình vì dân, vì nước. Mỗi cá nhân đều ý thức tạo nên sức mạnh tập thể, hết mình cống hiến. Chính vì vậy đã tạo nên sức mạnh của thời đại, tạo nên một nhà Trần “bách chiến bách thắng” và hào khí Đông A mà sử sách mãi lưu danh.

Thế hệ trẻ hôm nay học được ở bài thơ cách sống và cách cống hiến của người đời xưa. Con người đời xưa sống hết kích thước cuộc sống cho dân cho nước. Nam nhi thời xưa luôn canh cánh trong lòng ước mơ cống hiến để đem lại cuộc sống an vui, thái bình cho nhân dân. Lí tưởng sống cao đẹp của họ là điều mà thế hệ trẻ hôm nay nên vươn tới.

Từ Khóa

soạn bài tỏ lòng tuthienbao,soạn ngữ văn lớp 6 bài lòng yêu nước,soạn bài văn bản văn học lớp 10,soạn bài tổng kết phần văn học lớp 10,soạn văn bài truyện kiều lớp 10,soạn bài lập luận trong văn nghị luận lớp 10,soạn bài lượm ngữ văn lớp 6,soạn bài ôn tập phần văn lớp 7,

Tác giả: Lê Văn Toàn
09-10-2016
Note Nếu bạn có bất cứ thắc mắc gì về bài viết này. hãy để lại bình luận. Quan quản trị sẽ trả lời lại bạn ngay lập tức.

Đánh Giá


Cùng Tác Giả.

Văn học 12 Soạn bài tổng kết phương pháp đọc – hiểu văn bản văn học
Hướng dẫn Soạn bài tổng kết phương pháp đọc – hiểu văn bản văn học của chương trình văn học lớp 12. Giúp cho các em học tốt môn ngữ văn của mình cũng như các quý phụ huynh tham khảo để giảng dạy cho các em.
Kiến trúc nhà xưa ‘trước cau, sau chuối’
Kiến trúc nhà xưa ở làng quê vùng Đồng bằng Bắc bộ thường là 3 gian 2 chái, hoặc 5 gian, cửa bức bàn, mái lợp rơm rạ, có điều kiện thì mới lợp ngói.
Nhà ở có dây điện lòng thòng là phạm phải “Hỏa xà sát”
Ngày nay khi các đồ dùng điện tử trở nên phổ cập thì nguy cơ phạm phải “Hỏa xà sát” là rất cao. Chẳng hạn một chiếc máy tính cũng cần đến hai, ba chiếc giắc cắm, TV, đầu đĩa…cũng như vậy.
Áp dụng thuật phong thủy trong cách chọn nhà mới
Một ngôi nhà có sân sau thoáng rộng hơn sân trước, tránh thiết kế các cửa đối diện với nhau… là những điều cần biết khi bạn lựa chọn ngôi nhà mới.
Quả cầu thủy tinh trong phong thủy
Cầu thủy tinh là vật khí thường dùng trong phong thủy nhằm chiêu tài hóa sát, đem lại vận may về sức khỏe, học tập, công danh, sự nghiệp…
Nguyên tắc sơn nhà theo phong thủy
Kinh nghiệm của các nhà trang trí nội thất cho thấy không nên chọn quá 3 màu cho một phòng. Trong khi kết hợp màu, nên nhớ rằng những màu thuộc gam nóng thường chế ngự những màu thuộc gam lạnh.
Chọn màu sắc theo quy luật ngũ hành tương sinh – tương khắc
Ngoài yếu tố thẩm mỹ, màu sắc sử dụng cho ngôi nhà còn được tính toán dựa trên các quy luật ngũ hành tương sinh – tương khắc theo quan niệm phong thủy.
Cách hóa giải cho kiến trúc ‘phòng trong phòng’
Thế “phòng trong phòng” hay còn gọi là “phòng cõng phòng”, chỉ có một căn phòng bên trong phòng ngủ, có cửa ngăn cách hay khung cửa. Đó có thể là phòng tắm, phòng vệ sinh hay phòng con trẻ…
Chọn vật nuôi phù hợp sẽ khiến gia chủ gặp may
Rùa thuộc hành Hỏa, là âm Hỏa, trong đó có dương Thổ. Những người có mạng Thủy nuôi rùa sẽ có công hiệu tài lộc thịnh vượng (do Thủy thắng Hỏa).
Phương cách hóa giải cho nhà phạm phong thủy
Nhà ở là một vấn đề quan trọng liên quan đến đời sống của chúng ta, một căn nhà tốt về mặt phong thủy đảm bảo cho gia đình được êm ấm hạnh phúc, tiền bạc làm ra tích lũy được, con cái ngoan hiền hiếu thảo.

Chúng tôiĐiều khoảnHỏi đápKiếm tiền