Văn lớp 10 Soạn bài thực hành phép tu từ ẩn dụ và hoán dụ

Hướng dẫn Soạn bài thực hành phép tu từ ẩn dụ và hoán dụ của chương trình văn học lớp 10. Giúp cho các em học tốt môn ngữ văn của mình cũng như các quý phụ huynh tham khảo để giảng dạy cho các em.

Soạn bài thực hành phép tu từ ẩn dụ và hoán dụ

Gợi ý trả lời câu hỏi

I. Ẩn dụ :

Câu 1. Trong câu ca dao :

“Thuyền ơi có nhớ bến chăng

Bến thì một dạ khăng khăng đợi thuyền”.

Thì “thuyền”, “bến” không phải là để chỉ thuyền và bến, mà nó là hình ảnh để nhân vật trữ tình gửi gắm tình cảm, mượn hình ảnh thuyền và bến để nói chuyện đôi lứa. Ở đây có sự so sánh ngầm giữa các đối tựng có tính tương đồng, “thuyền” là nhân vật nam (thuyền: thường di chuyển, chỉ người con trai), “bến” là nhân vật nữ (cố định, chỉ người con gái ở lại đợi chờ). Thay vì nói:

Chàng ơi có nhớ thiếp chăng

Thiếp thì một dạ khăng khăng đợi thuyền.

Thì cách nói trên ý nhị hơn, kín đáo hơn.

a. Khác với câu ca dao ở trên, câu:

Trăm năm đành lỗi hẹn hò

Cây đa bến cũ, con đò khác đưa.

Hình ảnh “cây đa bến cũ” và “con đò” trong câu ca dao thứ hai lại có ý nghĩa khác, không phải là chỉ nhân vật trữ tình, mặc dù bề ngoài thể hiện lại giống như câu ca dao ở câu thứ nhất. Nội dung mà câu này gửi gắm là tình yêu không thành. “Cây đa bến cũ” là nói đến tình yêu chung thủy của người con trai, anh vẫn một lòng hướng về người con gái mình yêu (cây đa bến cũ: bến vẫn ở chỗ cũ, ý nói sự chung thủy, không thay đổi), thế nhưng, người con gái anh yêu đã đi theo người khác (con đò khác: chỉ một người con trai khác).

Do đó để hiểu một câu ca dao có sử dụng phép ẩn dụ hay hoán dụ, chúng ta cần đặt câu ca dao đó vào một khung cảnh giao tiếp nhất định để có thể hiểu đúng điều mà ca dao gửi gắm.

Câu 2. Gợi ý:

(1) Hình ảnh ẩn dụ: lửa lựu (hoa lựa đỏ như lửa nên gọi là lửa lựu). Cách nói ấn dụ này đã miêu tả được cảnh sắc rực rỡ của cây lựu, đồng thời nói lên sức sống mãnh liệt của cảnh vật ngày hè.

(2) Biện pháp ẩn dụ được dùng là: thứ văn nghệ ngòn ngọt, sự phè phỡn thỏa thuê, cay đắng chất độc của bệnh tật, tình cảm gầy gò, cá nhân co rúm. Ý nói đến thứ văn nghệ mơ mộng, trốn tránh thực tế, hoặc không phản ánh đúng bản chất hiện thực (… thứ văn nghệ ngòn ngọt bày ra sự phè phỡn thỏa thuê hay cay đắng chất độc của bệnh tật), sự thể hiện tình cảm nghèn nàn, thiếu sáng tạo (tình cảm gầy gò) của những tác giả chỉ mãi đi theo lối mòn, không dám đổi mới (những cá nhân co rúm lại).

(3) “Giọt” âm thanh của tiếng chim chiền chiện, ý nói sức sống của mùa xuân.

(4) “Thác”: những cản trở trên đường đi (ý nói những trở lực, khó khăn trên con đường cách mạng); “chiếc thuyền ta’’: con thuyền cách mạng. Ý cả câu: dẫu con đường cách mạng có nhiều khó khăn, gian khổ nhưng sự nghiệp cách mạng dân tộc vẫn luôn vững tiến.

(5) Phù du: Một loại sâu bọ sống ở nước, có cuộc sống ngắn ngủi. Dùng hình ảnh con phù du để chỉ cuộc sống tạm bợ, trôi nổi, không có ích; phù sa: chất màu mỡ, chỉ cuộc sống có ích.

Câu 3.  HS làm theo ba bước.

- Quan sát một vật quen thuộc bất kì.

- Liên tưởng đến một vật khác có điểm giống với vật đó.

- Viết câu có dùng phép ẩn dụ.

Mẫu:

Tôi ghét cái mũi cà chua của mình. (mũi cà chua: mũi đỏ và to như quả cà chua)

II. Hoán dụ:

1.

Đầu xanh: tóc còn xanh, ý nói người còn trẻ.

Má hồng: Gò má người con gái thường ửng hồng rất đẹp, dùng hình ảnh đó để nói đến người phụ nữ trẻ đẹp. Ở trong văn cảnh câu thơ này, Nguyễn Du dùng các cụm từ đó để chỉ nhân vật Thúy Kiều.

Áo nâu: Người nông dân xưa kia thường nhuốm áo màu nâu để mặc, ở đây dùng áo màu nâu để chỉ người nông dân.

Áo xanh: Màu áo thường thấy của công nhân, ở đây dùng áo màu xanh để chỉ chung tầng lớp công nhân.

2.

a.

- Phép hoán dụ: Thôn Đoài ngồi nhớ thôn Đông. Dùng “thôn Đoài” để chỉ người ở thôn Đoài, “thôn Đông” để chỉ người ở thôn Đông (lấy tên địa danh để chỉ người ở địa danh đó).

- Phép ẩn dụ: “Cau thôn Đoài nhớ trầu không thôn nào”. Dùng hình ảnh cau và trầu để chỉ hai nhân vật trữ tình đang yêu nhau, bởi vì mối quan hệ giữa hai người yêu nhau cũng có những nét tương đồng với mối quan hệ giữa trầu và cau, đều là mối quan hệ khăng khít, không thể tách rời và khi kết hợp lại thì rất thắm thiết. Cách nói lấp lửng trầu không thôn nào thực chất là ám chỉ người ở thôn Đông. Nó tạo cho câu thơ nét duyên dáng, ý nhị.

b. Câu Thôn Đoài ngồi nhớ thôn Đông là dùng phép hoán dụ, lấy địa danh thôn Đoài, thôn Đông để thay thế cho người thôn Đoài và người thôn Đông khác với Thuyền ơi có nhớ bến chăn… là phép ẩn dụ, dùng thuyền và bến chỉ hai nhân vật trữ tình yêu nhau.

Câu 3. Mẫu

“Áo dài” của lớp tôi vừa học giỏi vừa dịu dàng. Làm toán, làm lý, các nàng không bao giờ chịu thua cánh con trai chúng tôi. Mỗi khi tranh luận về một bài tập nào đó, các nàng luôn bảo vệ ý kiến mình. Lời lẽ nhỏ nhẹ nhưng lại chặt chẽ vô cùng. Vậy nhưng trong quan hệ với bạn bè, các nàng lại rất dễ thương. Các nàng cỗ vũ chúng tôi đá banh, mang cho chúng tôi những ly nước chanh mát lạnh, chăm sóc vết thương cho các “chân sút” trong lớp. Bọn con trai chúng tôi vừa nể vừa quý các nàng. Còn tụi con trai các lớp khác luôn bảo: “Con gái A5 là nhất!”.

Áo dài: Đồng phục của nữ sinh. Lấy tên trang phục của nữ sinh để chỉ nữ sinh (biện pháp hoán dụ).

Chân sút: Chân đá banh, chỉ các cầu thủ của lớp. Lấy bộ phận của người để chỉ người (biện pháp hoán dụ).

Từ Khóa

bài tập ẩn dụ hoán dụ,thực hành phép tu từ ẩn dụ và hoán dụ lớp 10,thực hành phép tu từ phép điệp và phép đối,bài tập về ẩn dụ và hoán dụ có đáp án,ví dụ về ẩn dụ và hoán dụ,bài tập về phép tu từ ẩn dụ và hoán dụ,ví dụ về phép ẩn dụ,ẩn dụ và hoán dụ là gì,

Tác giả: Lê Văn Toàn
10-10-2016
Note Nếu bạn có bất cứ thắc mắc gì về bài viết này. hãy để lại bình luận. Quan quản trị sẽ trả lời lại bạn ngay lập tức.

Đánh Giá


Cùng Tác Giả.

Những điểm cần lưu ý của phong thủy nhà vệ sinh
Thiết kế kiến trúc hiện đại phần lớn tập trung nhà vệ sinh và phòng tắm vào làm một gian, bởi vậy tôi xin được đem 2 vế hợp nhất để đàm luận về phong thuỷ.
Những yếu tố cần xem xét trước khi chọn đất xây nhà
Khoa học phong thủy cho rằng, khi chọn đất xây nhà, nước là yếu tố cần chú ý đầu tiên. Nước từ phía Đông chảy đến rồi chảy đi theo hướng Tây Nam là cát lợi nhất. Nhà sẽ phát vượng nếu cây cối xanh tốt và ngược lại, nhà suy bại khi cây cối xác xơ.
Thiết kế cửa sổ đón vận may trong năm 2015
Ngoài chức năng thẩm mỹ và lưu thông không khí cho ngôi nhà, cửa sổ còn là một trong những yếu tố phong thủy giúp mang đến vận may cho gia chủ.
Phong thủy nhà ở cho người làm kinh doanh
Theo quan niệm trong phong thủy nhà ở, cung tài lộc tọa lạc ở cung Đông Nam, tượng trưng cho nguồn tài chính, tiền bạc trong gia đình. Chính vì vậy nếu ngôi nhà khuyết góc Đông Nam sẽ ảnh hưởng xấu đến công việc và các vấn đề tài chính.
Văn học 11 Soạn bài ôn tập làm văn lớp 11 HK 2
Hướng dẫn Soạn bài ôn tập làm văn lớp 11 HK 2 của chương trình văn học lớp 11. Giúp cho các em học tốt môn ngữ văn của mình cũng như các quý phụ huynh tham khảo để giảng dạy cho các em.
Phòng ngủ tốt cho tinh thần sảng khoái
Thật không may, quá nhiều ngôi nhà được xây dựng dựa trên thiết kế với yếu tố phong thủy rất nghèo nàn. Phòng ngủ chính nằm trên ga-ra, nằm trên phòng bếp hoặc đối diện với cửa ra vào… là những trường hợp phạm phong thủy cực kỳ xấu mà nhiều ngôi nhà mắc lỗi.
Ngôi nhà bài trí hài hòa hợp phong thủy
Một ngôi nhà hợp phong thủy không phải chỉ dựa trên hướng nhà có hợp với tuổi của gia chủ hay không mà còn phụ thuộc rất nhiều vào việc bố trí cũng như trang trí của ngôi nhà. Bản thân việc ngôi nhà được bài trí hài hòa cũng sẽ tạo cảm giác thoải mái cho người chủ sở hữu.
Không nên để đồ dưới gầm giường trừ một vật duy nhất
Nhiều người có thói quen để sách vở không dùng đến dưới gầm giường để tiết kiệm không gian. Điều này không chỉ khiến sách vở hư hỏng vì mối mọt mà còn khiến đường học tập của các thành viên trong gia đình gặp nhiều khó khăn. Đồng thời khiến tình cảm vợ chồng ngày một xa cách, lạnh nhạt; mối quan hệ của các thành viên trong gia đình sẽ trở nên bất hòa, có nhiều mâu thuẫn.
Xác định vị trí tài lộc cho nhà ở
Theo phương pháp Bát Trạch, một ngôi nhà có 4 vị trí có thể gọi chung là tài vị, và 4 vị trí xung sát (cả với mệnh cung phong thủy của chủ nhà và phong thủy của ngôi nhà).
Chọn tranh phong thủy cho phòng khách
Tranh phong thủy phải mang lại hiệu ứng tâm lý tốt đẹp cho gia chủ.nhưng không phải ai cũng biết cách ứng dụng cho đúng. Hiện nay Có 2 dòng tranh phong thủy: tranh phong thủy truyền thống và tranh phong thủy mạng xu hướng hiện đại.

Chúng tôiĐiều khoảnHỏi đápKiếm tiền