Văn lớp 10 Soạn bài các hình thức kết cấu của văn bản thuyết minh

Soạn bài các hình thức kết cấu của văn bản thuyết minh

I. Kiến thức cơ bản

1. Thế nào là văn bản thuyết minh

- Văn bản thuyết minh là văn bản nhằm giới thiệu, trình bày chính xác, khách quan về cấu tạo, tính chất, quan hệ, giá trị của một sự việc, hiện tượng một vấn đề thuộc tự nhiên, xã hội, con người.

- Có nhiều loại văn bản thuyết minh. Có loại chủ yếu trình bày, giới thiệu như thuyết minh về một tác giả, tác phẩm, một danh lam thắng cảnh, một di tích lịch sử, một phương pháp... Có loại thiên về miêu tả sự việc, hiện tượng với những hình ảnh sinh động giàu tính hình tượng.

2. Kết cấu của văn bản thuyết minh

Đọc các văn bản „Hội thổi cơm thi ở Đồng Vân“ và „Bưởi Phúc Trạch“ để thực hiện các yêu cầu của SGK.

a. Xác định đối tượng và mục đích thuyết minh của từng văn bản

- Đối tượng:

+ Trong văn bản „Hội thổi cơm thi ở Đồng Vân“: Người viết tập trung thuyết minh về một hiện tượng, một nếp sống văn hóa của dân tộc Việt Nam, cụ thể là hội thổi cơm thi ở làng Đồng Vân – một làng ở xã Đồng Tháp, huyện Đan Phượng, Hà Nội.

+ Trong văn bản „Bưởi Phúc Trạch“, người viết tập trung thuyết minh về bưởi Phúc Trạch và giá trị của bưởi Phúc Trạch, một loại quả nổi tiếng từng được xếp vào hàng „Quả ngon xứ Đông Dương“.

- Mục đích:

+ Trong văn bản „Hội thi thổi cơm ở làng Đồng Vân“, người viết tập trung thuyết minh giúp người đọc hiểu được quy trình của hội thi thổi cơm, cách thức thổi cơm thi, cách đánh giá của Ban Giám Khảo. Từ đó, văn bản cũng giúp người đọc ý thức được những nét đặc sắc và gìn giữ những nét đẹp cổ truyền trong sinh hoạt văn hóa thời hiện đại.

+ Văn bản „Bưởi Phúc Trạch“ giúp người đọc hình dung đặc điểm, hương vị của loại bưởi nổi tiếng – bưởi Phúc Trạch, giúp bạn đọc thấy được công dụng của loại bưởi này từ xưa đến nay.

b. Tìm các ý chính tạo thành nội dung thuyết minh của từng văn bản

Các ý chính tạo thành nội dung của từng văn bản:

- Văn bản „Hội thổi cơm thi ở làng Đồng Vân“ được cấu tạo dựa trên các ý chính sau:

+ Thời gian tổ chức hội thổi cơm thi

+ Diễn biến và cách thức tiến hành của các đối tượng tham gia hội thi.

+ Cách đánh giá về kết quả của các nồi cơm tham gia hội thi.

+ Ý nghĩa của hội thi.

- Văn bản „Bưởi Phúc Trạch“ được hình thành từ các ý sau:

+ Giới thiệu về hình dáng, màu sắc của loại bưởi Phúc Trạch.

+ Cách thức gọt bưởi và đặc điểm của những múi bưởi Phúc Trạch.

c. Phân tích cách sắp xếm các ý trong từng văn bản. Giải thích cơ sở của cách sắp xếp ấy.

- Văn bản „Hội thổi cơm thi ở làng Đồng Vân“.

+ Cách thức sắp xếp các ý theo trình tự thời gian, từ quá trình bắt đầu cho đến khi kết thúc cuộc thi thổi cơm.

+ Cơ sở: Dựa vào nội dung của văn bản (miêu tả). Cách sắp xếp này giúp người đọc hình dung đầy đủ các đặc điểm, tính chất... của bưởi Phúc Trạch.

d. Nêu các hình thức kết cấu chủ yếu của văn bản thuyết minh

Các hình thức kết cấu của văn bản thuyết minh bao gồm:

- Kết cấu theo trình tự thời gian

- Kết cấu theo trình tự khôn gian

- Kết cấu theo trình tự logic

- Kết cấu theo trình tự hỗn hợp

II. Luyện tập

Câu 1. Nếu cần thuyết minh bài „Tỏ lòng“ (Thuật hoài) của Phạm Ngũ Lão, anh (chị) định chọn hình thức kết cấu nào?

Khi thuyết minh bài „Tỏ lòng“ của Phạm Ngũ Lão nêu chọn hình thức kết cấu hỗn hợp. Kiểu kết cấu này phù hợp với tác phẩm, giúp người đọc hiểu được nội dung nghệ thuật, giá trị tư tưởng của nó. Các ý chính:

- Giới thiệu về tác giả

- Thuyết minh về thời điểm ra đời của bài thơ

- Nội dung của bài thơ

+ Câu 1, 2: Niềm tự hào về mình và quân đội của mình

+ Câu 3,4: Khát vọng lập công trả nợ công danh của tác giả

- Vẻ đẹp của từ ngữ, hình ảnh, giọng điệu bài thơ.

Câu 2. Nếu phải thuyết minh một di tích, một thắng cảnh của đất nước thì anh (chị) sẽ giới thiệu những nội dung nào? Sắp xếp chúng ra sao?

- Khi giới thiệu một di tích, một thắng cản của đất nước, có thể dựa trên các nội dung sau:

+ Địa điểm, nguồn gốc lịch sử của di tích

+ Miêu tả vẻ đẹp của di tích

+ Ý nghĩa, giá trị của di tích

- Có thể sắp xếp theo trình tự như trên, nhưng khi miêu tả vẻ đẹp của di tích, có thể sắp xếp theo trình tự không gian: xa – gần, ngoài – trong...

Từ Khóa

kết cấu văn bản là gì,các hình thức kết cấu của văn bản thuyết minh lớp 10,soạn bài lập dàn ý bài văn thuyết minh,kết cấu văn bản nghệ thuật,phương pháp thuyết minh,

Tác giả: Lê Văn Toàn
09-10-2016
Note Nếu bạn có bất cứ thắc mắc gì về bài viết này. hãy để lại bình luận. Quan quản trị sẽ trả lời lại bạn ngay lập tức.

Đánh Giá


Cùng Tác Giả.

Phong thủy cho mặt tiền nhà phố
Nhà phố nhiều tầng hiện phổ biến trong các đô thị. Với đặc thù chiều ngang hẹp, vươn lên cao, việc bố trí hình khối, màu sắc ngoại thất rất cần cân nhắc để đạt sự hài hòa về nhiều phương diện, trong đó có âm dương và ngoại cảnh.
Vì sao phải chọn hướng nhà ?
Những người muốn tin vào việc chọn hướng nhà đều phải biết tin vào cái chưa biết. Nếu coi tất cả những cái chưa biết là mê tín thì không hiểu được âm dương ngũ hành và không nắm được thuật phong thủy.
Văn 8 Soạn bài luyện tập tóm tắt văn bản tự sự
Hướng dẫn Soạn bài luyện tập tóm tắt văn bản tự sự của chương trình văn học lớp 8. Giúp cho các em học tốt môn ngữ văn của mình cũng như các quý phụ huynh tham khảo để giản dạy cho các em.
Chọn hướng đẹp cho bếp
Cần lựa chọn kỹ vị trí đặt bếp theo phong thủy cho ngôi nhà của gia chủ.
Trồng cây cảnh đem lại may mắn cho nhà ở
Các loại cây cảnh này đều là những cây dễ trồng trong nhà và có tên gọi khiến người ta liên tưởng đến sự may mắn và mang lại may mắn, tài lộc cho gia chủ.
Cách xây dựng cầu thang mang lại may mắn cho ngôi nhà
Theo phong thủy học, cầu thang được ví như xương sống của ngôi nhà và cũng là nơi khí vận động mạnh, liên tục để đưa dòng khí lan tỏa đi các tầng trong nhà. Do đó cần có những lưu ý khi xây dựng cầu thang.
Cách bố trí cửa tăng cường vượng khí cho nhà ở
Cửa bước vào nhà phải có khoảng không gian thoáng đãng để vượng khí chảy vào nhà thuận lợi. Nếu quá hẹp sẽ làm cho luồng khí vận hành nhanh, không tốt. Nếu có vật chắn ngang sẽ cản trở luồng khí, vượng khí khó vào nhà, bị “vấp”, trong cuộc sống, làm ăn, sự nghiệp sẽ gặp trở ngại, không suôn sẻ.
Bí quyết chọn giường ngủ hợp phong thủy
Thực ra một chiếc giường ngủ hợp phong thủy vô cùng đơn giản, không hề cầu kỳ giống với suy nghĩ của nhiều người. Bạn hãy tham khảo những bí quyết nhỏ dưới đây để có một chiếc giường tốt cho sức khỏe nhé!
Xem phong thủy của nhà hàng xóm
Từ thời cổ xưa, các nhà phong thủy đã rất quan tâm đến các yếu tố: Đồi núi, sông ngòi, ao hồ, cây cối…Ngày nay, đô thị phát triển nên ở thành phố, thiên nhiên chỉ đóng vai trò thứ yếu.
Văn học 12 Soạn bài thực hành một số phép tu từ ngữ âm
Hướng dẫn Soạn bài thực hành một số phép tu từ ngữ âm của chương trình văn học lớp 12. Giúp cho các em học tốt môn ngữ văn của mình cũng như các quý phụ huynh tham khảo để giảng dạy cho các em.

Chúng tôiĐiều khoảnHỏi đápKiếm tiền