Văn lớp 10 Soạn bài chí khí anh hùng

Hướng dẫn Soạn bài chí khí anh hùng của chương trình văn học lớp 10. Giúp cho các em học tốt môn ngữ văn của mình cũng như các quý phụ huynh tham khảo để giảng dạy cho các em.

CHÍ KHÍ ANH HÙNG

(Trích Truyện Kiều)

Nguyễn Du

A- GỢI Ý TRẢ LỜI CÂU HỎI, BÀI TẬP

Bài tập 1- Anh (chị) hãy cho biết hàm nghĩa của các cụm từ " lòng bốn phương" và "mặt phi thường”. Tìm những từ ngữ thể hiện sự trân trọng, kính phục của Nguyễn Du với Từ Hải.

Gợi ý:

-     "Lòng bốn phương" là cụm từ có sức gợi tả và gợi cảm lớn. Từ Hải nghe tiếng gọi của bốn phương dậy lên trong lòng trượng phu chí lớn. Bốn phương ở đây có ý nghĩa chỉ thiên hạ, thế giới. "Lòng bốn phương" chỉ chí nguyện lập công danh, sự nghiệp (trong trường hợp này "lòng bốn phương" đồng nghĩa với "chí tang bồng", "chí làm trai". Hai câu ba và bốn mở ra không gian "bốn phương" rộng lớn: "Trời bể mênh mang", "lên đường thắng giong", không gian có sức biểu đạt "chí khí anh hùng”. So với hiện thực xã hội thời phong kiến, Từ Hải là một con người “quá kích cỡ”, vì thế hình ảnh Từ Hải phải được đặt trong không gian vũ trụ, trời đất.

"Mặt phi thường" là cụm từ chỉ phẩm chất xuất chúng, hơn người. Điều đó không chỉ đơn giải thể hiện một cách cụ thể ở dung mạo bên ngoài (Râu hùm, hàm én, mày ngài/ Vai năm tấc rộng, thân mười thước cao) mà quan trọng hơn là toàn bộ phẩm chất, tính cách cũng như cuộc đời, sự nghiệp của con người xuất chứng (trong trường hợp này "mặt phi thường" đồng nghĩa với "người phi thường", "đời phi thường", "sự nghiệp phi thường",...)

Hai cụm từ: "lòng bốn phương” và "mặt phi thường” là hai cụm từ vừa có ý nghĩa chỉ khái niệm lồng thời cũng chính là hình tượng văn học. Chúng có quan hệ tương hỗ: những người anh hùng là những người xuất chúng, phi thường, phi phàm, đồng thời lại là con người vũ trụ chứ không phải người thường. Một trong các yếu tố của thi pháp tả người anh hùng là gắn với các hình tượng thiên nhiên, không gian vũ trụ.

-     Trong đoạn trích, Nguyễn Du sử dụng rất nhiều từ ngữ biểu thị thái  độ trân trọng, kính phục Từ Hải:

+ Đó là những từ ngữ có sắc thái tôn xưng như: "trượng phu", "lòng bốn phương”, ''mặt phi thường”,...

+ Đó là những từ ngữ chỉ hình ảnh kì vĩ, lớn lao: "mười vạn tinh binh”, "bóng tinh rợp đường", ''gió mây bằng đã đến kì dặm khơi”,...

+ Đó là những từ ngữ diễn tả hành động dứt khoát: "thoắt đã động", "lên đường thẳng giong”, "quyết lời dứt áo ra đi”,...

Nguyễn Du đã miêu tả Từ Hải với thái độ ngưỡng mộ. Ông đã dồn tất cả vẻ đẹp của người anh hùng lí tưởng, giấc mơ của nhân dân vào trong hình tượng Từ Hải.

Bài tập 2. Từ Hải bộc lộ lí tưởng anh hùng của mình qua lời nói với Thuý Kiều như thế nào?

Gợi ý:

-     Khác với cảnh tiễn biệt giữa Kiều với Kim Trọng và Kiều với Thúc Sinh, đây là cảnh tiễn biệt của Kiều với một trượng phu chí lớn. Chí khí, lòng quyết tâm của Từ là không gì lay chuyển. Việc ra đi của Từ là công việc tất yếu, quan trọng hàng đầu cho nên phải miêu tả trước và miêu tả một cách ước lệ. Còn việc xin theo của Kiều, tuy rất quan trọng với cuộc đời Kiều, nhưng so với người anh hùng, thì đó chỉ là công việc “nữ nhi thường tình”. Cho nên, để Từ Hải lên ngựa và “lên đường thẳng dong” rồi Nguyễn Du mới nói đến lời tiễn biệt của Kiều vì mục đích miêu tả của Nguyễn Du trong đoạn này là muốn tôn vinh Từ Hải như một nhân vật anh hùng nổi bật.

-     Từ Hải nói gì với Kiều và lời của Từ bộc lộ lí tưởng, tính cách anh hùng như thế nào?

+ Giải thích các từ cổ: “Tâm phúc trương tri”, “nữ nhi thường tình”, “tình binh", “bóng tinh”, “nghi gia” (xem SGK).

+ Khái quát lời Từ Hải nói với Kiều: Giải thích lí do không thể đem nàng theo và hứa hẹn ngày trở về.

+ Khẩu khí lời nói của Từ Hải rõ là của bậc trượng phu chí lớn: đàng hoàng, đĩnh đạc, có hào khí. Khẩu khí ấy một phần được tạo nên bởi các hình ảnh phi thường, hào hùng: "mười vạn tinh binh", "tiếng chiêng dậy đất, bóng tinh rợp đường", "bốn bể không nhà"...

Lời của Từ nói với Kiều không giống lời của người yêu với người yêu, không hẳn của người chồng với người vợ mà đó là lời của một trang anh hùng với người "tâm phúc tương tri". Qua lời Từ ta thấy hiện lên tính cách, phẩm chất, chí khí và khát vọng của một trang anh hùng hảo hán.

Bài tập 3. Nêu nhận xét về đặc điểm của cách miêu tả (hiện thực hay lí tưởng hoá) người anh hùng Từ Hải trong đoạn trích. Đây có phải là cách tả phổ biến của văn học trung đại không?

Gợi ý:

Từ Hải là nhân vật lí tưởng. Nguyễn Du đã dựng chân dung Từ Hải với cảm hứng ngợi ca bởi Từ chính là giấc mơ công lí của Nguyễn Du. Vì vậy miêu tả theo bút pháp hiện thực sẽ không làm nổi bật được điều đó mà phải miêu tả theo bút pháp lí tưởng hoá.

-     Nhà thơ đã khắc hoạ những hình ảnh phóng túng, oai hùng: con người "thanh gươm yên ngựa ”, “tưởng như che cả trời đất” (Hoài Thanh). Đoạn thơ khép lại bằng cách mở ra hình ảnh cánh chim bằng lướt gió tung mây ("Gió mây bằng đã đếm kì dặm khơi ”).

-     Nhà thơ sử dụng hệ thống từ ngữ chỉ bậc "trượng phu”: thoắt, quyết, dứt (áo), lỏng bốn phương, thẳng giong, dậy đất, rợp đường, tinh binh, phi thường, bốn bể, dặm khơi...

-     Ngôn ngữ đối thoại cùng với những biện pháp miêu tả có tính thậm xưng, ước lệ cũng góp phần làm cho khuynh hướng lí tưởng hoá trong ngòi bút Nguyễn Du thêm phần nổi bật. Hình ảnh Từ Hải được hiện lên với vẻ đẹp của sự phi thường.

Anh hùng, tráng sĩ là mẫu nhân vật lí tưởng truyền thống của văn học trung đại. Các nhà văn, nhà thơ đã khái quát thành những khuôn mẫu miêu tả người anh hùng trên hai phương diện: ước lệ và cảm hứng vũ trụ. Hai phương diện này găn bó chặt chẽ với nhau. Hình tượng Từ Hải của Nguyễn Du vừa năm trong hệ thống thi pháp tả người anh hùng của văn học trung đại đồng thời có những nét riêng biệt, độc đáo, đặc biệt là Nguyễn Du đã khéo léo lồng những phẩm chất rất anh hùng ở Từ Hải vào trong những phẩm chất rất người khiến cho nhân vật anh hùng nhưng không quá cách biệt với đời thường.

Từ Khóa

soạn văn bài chí khí anh hùng lớp 10,soạn bài chí khí anh hùng truyện kiều,đoạn trích chí khí anh hùng,soạn bài thề nguyền,soạn bài chí khí anh hùng tuthienbao,giáo án bài chí khí anh hùng,bố cục bài chí khí anh hùng,chí khí anh hùng ngữ văn 10,

Tác giả: Lê Văn Toàn
09-10-2016
Note Nếu bạn có bất cứ thắc mắc gì về bài viết này. hãy để lại bình luận. Quan quản trị sẽ trả lời lại bạn ngay lập tức.

Đánh Giá


Cùng Tác Giả.

Văn lớp 10 Soạn bài lời tiễn dặn
Hướng dẫn Soạn bài lời tiễn dặn của chương trình văn học lớp 10. Giúp cho các em học tốt môn ngữ văn của mình cũng như các quý phụ huynh tham khảo để giảng dạy cho các em.
Cách xây nhà trên đất méo hợp phong thủy
Những ngôi nhà, miếng đất không đều cạnh, méo mó… phải có những biện pháp điều chỉnh hình thể ngôi nhà tương quan với điều kiện đất lệch sao cho có lợi về mặt sử dụng và đảm bảo cân bằng khí trong ngôi nhà.
Bố trí phòng ngủ giúp vợ chồng sống chung thủy hơn
Giường ngủ của vợ chồng là một trong những yếu tố quan trọng liên quan đến sự gắn bó lâu dài trong cuộc sống hôn nhân. Chính vì thế, việc bố trí giường theo phong thủy sẽ mang lại cho các đôi vợ chồng cuộc hôn nhân viên mãn hơn.
Cách xác định vị trí Sao Văn Xương theo Phong Thủy
Sao Văn Xương chủ về phát huy tài học, con đường học vấn. Vì vậy, nếu đặt tháp Văn Xương đúng cách sẽ thuận lợi hơn trong sự nghiệp học hành, thi cử.
Những kiêng kỵ phong thủy trong thiết kế nhà ở
Thiết kế xây dựng nhà ở không chỉ chú ý đến vấn đề công năng, tính thẩm mỹ mà quan trọng hơn cả là yếu tố phong thủy để hạn chế những điều xấu để mọi thành viên trong nhà luôn khỏe mạnh và nhận được nhiều điều cát lành.
Dùng tre trang trí nhà mang lại may mắn, sức khỏe, thịnh vượng
Theo các quan niệm phong thuỷ truyền thống, tre được dùng sẽ mang lại sức khoẻ, hạnh phúc, tình yêu và sự thịnh vượng.
Phng thủy chọn hình thể khu đất để làm nhà
Theo phong thủy, chọn vị trí đẹp để làm nhà trên một mảnh đất là vấn đế rất quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe, vận may, tiền tài của gia chủ.
Cách hóa giải cho nhà phạm vào thế hao tài
Ngôi nhà phạm vào thế hao tài là những trường trong ngôi nhà có nhiều cửa chính thông nhau, cửa chính và cửa sổ đối diện nhau, cầu thang chạy hướng thẳng ra cửa chính, có vòi nước hướng chảy ra cửa chính hoặc cửa cổng….
Bài trí bình tài lộc đem của cỉa vào nhà
Bình thuộc hành Thổ phải làm bằng gốm sứ hoặc pha lê. Bình thuộc hành Kim phải làm bằng đồng bạc hoặc vàng.
Những cấm kỵ đối với phong thủy phòng ăn
Theo phong thủy, gia chủ không nên đặt bàn ăn quá gần bếp ga.

Chúng tôiĐiều khoảnHỏi đápKiếm tiền