Văn học 12 Bình luận ý nghĩa bài thơ “Tự khuyên mình”: Ví không có cảnh đông tàn Thì đâu có cảnh huy hoàng ngày xuân....

Đề bài: Bình luận ý nghĩa bài thơ “Tự khuyên mình”:

Ví không có cảnh đông tàn 

Thì đâu có cảnh huy hoàng ngày xuân.

Nghĩ mình trong bước gian truân

Tai ương rèn luyện tinh thần thêm hăng.

(Chủ tích Hồ Chí Minh)

Bài làm

Nhật kí trong tù là những trang viết chân thành và giàu cảm xúc của Bác kính yêu về những năm tháng “tê tái gông cùm” trong nhà lao Tưởng Giới Thạch. Đọc và học thơ Bác, mỗi chúng ta còn tìm được cho mình biết bao kinh nghiệm sống quý báu mà chính người đã đúc kết được từ bề dày hoạt động cách mạng cho dân, cho nước của mình. Tự khuyên mình là một trong những bài thơ như thế:

Ví không có cảnh đông tàn

Thì đâu có cảnh huy hoàng ngày xuân.

Nghĩ mình trong bước gian truân

Tai ương rèn luyện tinh thần thèm hăng.

Thơ Bác cũng giản dị mà sâu sắc như chính con người Bác vậy. Người làm thơ để tự khuyên mình nên cũng chẳng cầu kì làm chi. Song giản dị mà vẫn thật giàu hình ảnh. Không trau chuốt, mĩ miều nhưng vẫn cứ lung linh hàm nghĩa, ý tứ thâm sâu. Câu thơ bắt đầu bằng một mệnh đề giả thiết - kết quả gợi lên trước mắt ta quy luật tuần hoàn của thiên nhiên: đông qua thì xuân tới:

Ví không có cảnh đông tàn.

Thì đâu có cảnh huy hoàng ngày xuân.

Nếu “không có cảnh đông tàn” thì cảnh “huy hoàng ngày xuân” cũng chẳng thể nào có được. Nói chuyện tuần hoàn của thiên nhiên âu cũng là để dẫn dắt chuyện con người, chuyện cuộc đời đấy thôi:

Nghĩ mình trong bước gian truân 

Tai ương rèn luyện tinh thần thêm hăng.

Nếu con người chịu đựng được, vượt qua được cái lạnh lẽo, rét buốt của mùa đông thì sẽ được đón nắng ấm của mùa xuân. Vì lẽ đó mà phải rèn luyện tinh thần, ý chí; nghị lực đế trụ vững giữa mùa đông. “Bước gian truân”, “tai ương” gặp phải là những thử thách đế rèn luyện làm cho “tinh thần thêm hăng”. Bài thơ đà thể hiện tinh thần lạc quan của Bác; của người chiến sĩ cách mạng trước những thử thách lớn lao trong cuộc đời cách mạng của mình. Và cũng chính từ đó, bài thơ đã thật sự là bài học bổ ích cho mỗi chúng ta: khó khăn, gian khổ càng giúp chúng ta rèn luyện bản thân vững vàng hơn, bản lĩnh hơn. Và muốn vậy thì đòi hỏi phải có niềm tin, lạc quan trong cuộc sống.

Cuộc sống luôn đặt mỗi người chúng ta những thử thách để thẩm định độ bền bĩ, dẻo dai của con người chủng ta với những gai góc của nó. Thật hiếm hoi khi gạn lọc ra xem thử có mấy ai trong cuộc đời rộng lớn này mà chưa một lần phải đương đầu những gian khố khó khăn. Từ việc nhỏ như học tập, sinh hoạt hàng ngày đến nhừng việc lớn như công cuộc đấu tranh giành độc lập, tự do của Tố quốc, lúc nào gian khó cũng chực sẵn để thử thách lòng người. Có thể nói, đó là những lúc dễ làm ta nhụt chí, sờn lòng nhất. Song “lửa thử vàng gian nan thử sức” nêu chúng ta biết giữ vừng ý chí, có niềm tin vào lí tưởng, vào mục đích đúng dắn của công việc, mục đích cuộc sống cao đẹp của mình thì chắc chắn chúng ta có thêm sức mạnh, thêm nghị lực đẽ vượt qua khó khàn, đi đến đích một cách tự tin bản lĩnh, vững vàng. Còn nhớ, trong Binh Ngô đại cáo, Nguyễn Trãi cũng đã từng ghi lại những tháng ngày gian khổ nhất của nghĩa quân Lam Sơn:

Khi Linh Sơn lương hết mấy tuần 

Khi Khôi Huyện quân không một đội.

Song, vì đâu mà ta chiến thắng, vì đâu mà Nguyễn Trài kiêu hùng thảo Bình Ngô. Câu trả lời vẫn còn tươi nguyên màu mực:

Trời thử lòng trao cho mệnh lớn 

Ta gắng chí khắc phục gian nan.

Vâng, ta vẫn vững niềm tin vào sức mạnh của đội quân nhân nghĩa, sức mạnh của dân tộc đứng lên chiến đấu đánh đuối những kẻ hiếu chiến, nuôi mộng tranh bá đồ vương.

Những vất vả khó khăn gặp phải như những cơn gió lạnh mùa đông. Có lúc chỉ hơi se nhưng có khi rét buốt tê tái và kéo dài nhiều tháng, nhiều ngày. Song, đông có dữ dội thế nào cũng không thể nào cưỡng được bước đi của tạo hoá. Đến hẹn, đúng kì thì nắng xuân vẫn trở về chan hoà, ấm áp muôn nơi. Nếu ta vượt qua được “mùa đông lạnh lẽo” thì chắc chắn sẽ được sống trong cảnh xuân “huy hoàng”. Và như vậy cũng có nghĩa là: vượt qua gian khố sẽ đến sung sướng, vượt qua thất bại sẽ đên thành công. Niềm tin quả có sức mạnh thật kì diệu. Bài học cùa Bác làm ta nhớ đên lè sống những nhà nho Nguyễn Công Trứ, nhớ đến chất lạc quan mãnh liệt mỗi khi nhà thơ khăn áo đi thi:

Trong cuộc trần ai ai dễ biết

     Rồi ra mới xứng mặt anh hùng.

Đúng là, nếu thiếu niềm tin thì Nguyễn Công Trứ khó có thế vượt qua nhừng lần thất bại trên con đường thi cử của mình để có thế thực hiện được chí anh hùng, để tên tuổi rạng ngời cùng sông núi ngàn năm!

Gạo đem vào giã bao đau dán 

   Gạo giã xong rồi trắng tựa bông 

  Sống ở trên đời người củng vậy 

        Gian nan rèn luyện mới thành công.

Không có thành công nào mà không phải trải qua nhiều gian khó, không phải đố mồ hôi, công sức lao động nhọc nhằn. Chính trong gian khổ, con người sẽ vững vàng hơn, dạn dày hơn, trưởng thành hơn về mọi mặt. vẫn còn đó câu chuyện cổ về quả dưa đỏ như một bài học về lòng kiên trì trước khó khăn. Có thế nói chính cuộc sống khắc nghiệt trên đảo hoang đã rèn dũa một Mai An Tiêm cần cù, thông minh và sáng tạo tuyệt vời như vậy đó. Đế rồi, sự kiên nhẫn đến sôt ruột khi chứng kiến Mai An Tiêm bền bỉ thả từng quả dưa đỏ xuống mênh mông biển cả mong nhận được một thông điệp từ đất liền đã không phụ lòng người. Hạnh phúc đến với chàng và cả gia đình chàng quả không dễ dàng như những phép màu vẫn thường thấy trong cố tích. Song nói vậy đế thấy rằng: quý biết bao những hạnh phúc đã đi qua đắng cay như thế.

Có nhớ chăng hỡi gió rét thành Ba Lễ

                            Một viền gạch hồng Bác chống lại cả mùa dông băng giả

          Và sương mù thành Luân Đôn, người có nhớ

     Giọt mồ hôi Người nhỏ giữa đêm khuya?

Cuộc đời của Bác và của cả những chiến sĩ cách mạng trong đấu tranh là những tấm gương cảm động về sự kiên trì nhẫn nại, về quyết tâm vượt qua thử thách, về niềm tin và tinh thần lạc quan cách mạng mãnh liệt. Thấy được lẽ sống cao cả đó, chúng ta cần phê phán nghiêm khắc đối với những kẻ thiếu quyết tâm, thiếu ý chí, nghị lực trước công việc, hay nản chí, ngã lòng, bi quan trước những khó khăn, thử thách trong cuộc sống. Những kẻ đó khó có thế thành công trong cuộc đời, khó có thể đặt niềm tin vào họ. Suy cho cùng, lí tưởng sống của họ cũng hết sức mờ nhạt, khó có thể là một người trung thành. Những kẻ bán nước, những tên việt gian mà lịch sử đã từng kết tội là gì nếu không phải là sự đầu hàng nhục nhã, là kết quả của sự mềm lòng, nhụt chí vì họ không có niềm tin vào sự nghiệp đấu tranh chính nghĩa của dân tộc ta cũng như thiếu niềm tin vào chính mình?

Trong sự nghiệp xây dựng đất nước hôm nay, chúng ta đang rất cần những con người có bản lĩnh, có ý chí, có quyết tâm, phấn đấu thực hiện một mục đích cao đẹp của bản thân cũng như của xã hội. Chính vì thế, bài thơ 

của Bác một lần nữa ân cần nhắc nhở chúng ta không ngừng phải trau dồi, rèn luyện bản lĩnh sông trong cuộc đời. Sống ở trên đời, bất cứ làm việc gì, khi đã xác định được một mục đích đúng đắn, muốn đi đến thành công thì không phải dễ dàng mà đều phải trải qua gian nan thử thách. Cái cốt yếu là ở chỗ: ta có thế sẵn sàng chấp nhận gian khó hay không, có sẵn sàng đương đầu với nó hay không? Trong đấu tranh cách mạng, với người chiến sĩ, đầu hàng có nghĩa là chết, thì với chúng ta hôm nay, đầu hàng có nghĩa là không đáng sống đúng nghĩa cao đẹp của nó nữa rồi. Nói vậy cũng có nghĩa là mỗi người phải không ngừng rèn luyện đế có thế’ sẵn sàng đương đầu với mọi gian lao, thử thách, đem hết khả năng của mình đế vượt khó, về đích huy hoàng nhất. Và có lẽ, cái không thể thiếu được là niềm tin cuộc sống, niềm tin vào những cái cao đẹp mà ta đã vì nó mà sống, mà hi sinh, mà không nề hà gian khổ. Mỗi người phải luôn tâm niệm rằng:

     Sự vật vần xoay đà định sẵn 

         Hết mưa là nắng hửng lên thôi 

Hết khổ là vui vốn lẽ đời.

Là học sinh, mỗi chúng ta ngay từ bây giờ phải trau dồi ý thức vượt khó. Có thể, là tinh thần quyết tâm đạt cho bằng được những ước mơ mà minh hằng mong mỏi, nhưng cũng có thể là ý chí khắc phục những gian khó nhỏ nhoi trước mắt. Tấm gương học giỏi của những bạn nghèo vượt khó nhưng học tốt là nhừng điển hình đẹp cho mỗi chúng ta phấn đấu vươn lên hằng ngày.

Bài thơ ngắn gọn nhưng đã đem đến cho mỗi chúng ta bài học vô cùng quý báu đế có thế sống vững, sống tốt trong đời và cho đời. Chặng đường học tập vẫn còn đang ở phía trước với biết bao trở ngại, khó khăn đòi hỏi nghị lực dẻo dai, bền bí của mỗi chúng ta. Hi vọng rằng, lời dạy của Bác đã, đang và sẽ thấm sâu mỗi ngày trong mỗi chúng ta, giúp chúng ta bước vào tương lai tự tin, bản lĩnh, vững vàng.

Từ Khóa

nếu không có cảnh đông tàn thì đâu có cảnh huy hoàng ngày xuân,bài thơ tự khuyên mình của bác hồ,ví như không có cảnh đông tàn,tự khuyên mình hồ chí minh,gạo đem vào giã bao đau đớn,

Tác giả: Lê Văn Toàn
10-10-2016
Note Nếu bạn có bất cứ thắc mắc gì về bài viết này. hãy để lại bình luận. Quan quản trị sẽ trả lời lại bạn ngay lập tức.

Đánh Giá


Cùng Tác Giả.

Văn học 11 Soạn bài luyện tập thao tác lập luận bình luận tiếp theo
Hướng dẫn Soạn bài luyện tập thao tác lập luận bình luận tiếp theo của chương trình văn học lớp 11. Giúp cho các em học tốt môn ngữ văn của mình cũng như các quý phụ huynh tham khảo để giảng dạy cho các em.
Bí quyết tăng cường may mắn từ gian bếp
Phòng bếp là biểu tượng cho tiền tài và chất lượng của các mối quan hệ cá nhân, gia chủ càng phải chú ý cách hóa giải hung tính, tăng cường may mắn. Sau đây là một vài bí quyết để cải tạo một gian bếp trong không gian căn hộ vừa đảm bảo yếu tố thẩm mỹ vừa mang lại thịnh vượng cho gia chủ.
Cây trồng hợp phong thủy giúp gia chủ khỏe mạnh
Bên cạnh cung cấp khoảng không gian xanh cho ngôi nhà thì việc lựa chọn loại cây trồng hợp phong thủy sẽ giúp gia đình bạn khỏe mạnh và hòa thuận hơn.
Văn học 11 Soạn bài thương vợ
Hướng dẫn Soạn bài thương vợ của chương trình văn học lớp 11. Giúp cho các em học tốt môn ngữ văn của mình cũng như các quý phụ huynh tham khảo để giảng dạy cho các em.
Văn học 12 Soạn bài tư duy hệ thống – nguồn sức sống mới của đổi mới tư duy
Hướng dẫn Soạn bài tư duy hệ thống – nguồn sức sống mới của đổi mới tư duy của chương trình văn học lớp 12. Giúp cho các em học tốt môn ngữ văn của mình cũng như các quý phụ huynh tham khảo để giảng dạy cho các em.
Nhà phạm sao Ngũ Hoàng ảnh hưởng không tốt đến hôn nhân
Vị trí nhà ở các vị trí thuộc Tý, Ngọ, Mão, Dậu sẽ mang lại mệnh đào hoa cho chủ nhà.
Văn 6 Soạn bài lời văn trong đoạn văn tự sự
Hướng dẫn Soạn bài lời văn trong đoạn văn tự sự của chương trình văn học lớp 6. Giúp cho các em học tốt môn ngữ văn của mình cũng như các quý phụ huynh tham khảo để giản dạy cho các em.
Bố trí lại nội thất cải tạo đường tình duyên
Chỉ cần bố trí lại đồ vật trong nhà và tác động đến từ trường xung quanh bằng các vật phẩm phong thủy, các mối quan hệ của bạn sẽ được cải thiện, tạo cơ hội phát triển chuyện tình duyên.
Thay đổi phong thủy giúp tinh thần thêm phấn chấn, vui vẻ
Khi bạn cảm thấy mệt mỏi và thiếu hào hứng đối với công việc, học tập… hãy thử xem xét lại tình hình phong thủy trong nhà.
Sử dụng màu đen hợp lý trong trang trí nội thất
Trong trang trí nội thất, màu đen kết hợp với các gam màu khác sẽ mang đến vẻ đẹp sang trọng, cá tính và ấn tượng cho không gian. Màu đen thường dùng làm màu tô điểm cho sàn nhà, cửa sổ, các bức tường và rất nhiều nội thất, đồ gia dụng trong nhà.

Chúng tôiĐiều khoảnHỏi đápKiếm tiền