Văn học 12 Soạn bài đất nước của Nguyễn Đình Thi

Soạn bài đất nước của Nguyễn Đình Thi

I. Đọc – hiểu văn bản

Câu 1. 

a. Bố cục 2 phần.

- Phần 1 : Từ đầu đến câu ’’Những buổi ngày xưa vọng nói về’’.

Ý chính : Hình ảnh đất nước vươn dậy từ trong máu lửa, đau thương.

- Phần 2 : Đoạn còn lại.

Ý chính : Hình ảnh đất nước vươn dậy từ trong máu lửa, đau thương.

b. Mối quan hệ giữa các phần : Đó là quan hệ bổ sung cho cảm hứng tổng hợp về đất nước thêm đầy đủ và phong phú hơn.

- Đoạn 1 gồm các khổ thơ, ý thơ đã được hình thành từ trước (1948-1949), nhưng tác giả cảm thấy chưa đầy đủ, chưa phong phú.

- Đoạn 2 là những cảm nhận bổ sung, giàu tính khái quát, cho ta thấy hình ảnh đất nước Việt Nam không chỉ có cộng đồng, những con đường hay ’’Những dòng sông chảy nặng phù sa’’… mà còn là một đất nước vươn lên từ trong gian khổ chiến tranh :

’’Nước Việt Nam từ máu lửa

Rũ bùn đứng dậy sáng lòa’’.

Câu 2. Hình ảnh mùa thu Hà Nội trong hoài niệm của nhà thơ đặc sắc ở những khía cảnh sau đây :

- Một mùa thu chia tay đầy lưu luyến bâng khuâng.

- Một mùa thu có những ấn tượng về thời tiết thủ đô : ’’Sáng chớm lạnh trong lòng Hà Nội’’.

- Một mùa thu có những hình ảnh rất đẹp mà buồn đến mức ám ảnh ’’Những phố dài xao xác hơi may’’, ’’Sau lưng thềm lá rơi đầy’’.

- Một mùa thu đầu tiên của cuộc kháng chiến : ’’Những phố dài xao xác heo may’’, ’’Người ra đi đầu không ngoảnh lại’’.

Câu 3.

- Đoạn thơ từ ’’Mùa thu nay đã khác rồi’’ đến ’’Những buổi ngày xưa vọng nói về’’ thể hiện những thay đổi biến chuyển.

+ Nhân vật ’’tôi’’ thay đổi từ trạng thái buồn, bâng khuâng, lưu luyến, đến vui sướng, tự hào.

+ Cái nhìn thay đổi từ đường phố, thềm nhà sang núi đồi, rừng tre, trời xanh, cánh đồng, dòng sông.

+ Cảm xúc của tác giả hân hoan, hả hê trước cảnh đất nước rộng lớn :

Trời thu thay áo mới

Trong biếc nói cười thiết tha

+ Tác giả chuyển sang cảm xúc tự hào về chủ quyền đất nước và truyền thống bất khuất của ông.

Trời xanh đây là của chúng ta

Núi rừng đây là của chúng ta…

… Những buổi ngày xưa vọng nói về.

- Cảm hứng vui sướng và tự hào sở dĩ có được là do tình hình thực tế năm 1948 : sau chiến thắng Việt Bắc thu – đông năm 1947, cả một vùng đất rộng lớn thuộc sáu tỉnh biên giới phía Bắc được giải phóng. Điều này đem lại cảm hứng tin tưởng, tự hào của các nhà thơ đi theo kháng chiến (đoạn thơ này được hình thành từ năm 1948 trong bài Sáng mát trong như sáng năm xưa).

Khi thể hiện cảm hứng tự hào, tác giả đã có những khám phá sâu sắc về truyền thống Đất nước với Nguyễn Đình Thi nổi bật lên ở truyền thống bất khuất.

Nước chúng ta

Nước những người chưa bao giờ khuất

Đêm đêm rì rầm trong tiếng đất

Những buổi ngày xưa vọng nói về

Đó là hai đặc tính quý báu của dân tộc ta : anh hùng bất khuất và giản dị chất phác.

Câu 4. Nguyễn Đình Thi đã cảm nhận và suy tư như thế nào về quê hương đất nước trong phần 2.

Phần 2 của bài thơ chuyển hướng suy tư và cảm nhận về đất nước. Tác giả cố gắng tạo dựng hình ảnh đất nước đau thương nhưng anh dũng, vươn lên từ trong đau khổ và hi sinh.

- ’’Ôi những cánh đồng quê chảy máu … nhớ mắt người yêu’’ : là khổ thơ nói về đất nước đau thương trong vòng dây thép gai của địch và hình ảnh con người Việt Nam anh dũng và lãng mạn (như cách nói của Tố Hữu : ’’Biết cảm thụ và biết yêu thương’’).

- ’’Từ những đau thương chiến đấu … Lòng dân ta yêu nước thương nhà’’ là khổ thơ nói về sự hờn giận đối với quân cướp nước và bè lũ bán nước, cũng như tinh thần đấu tranh, lòng ’’yêu nước thương nhà’’ của nhân dân ta.

- ’’Khói nhà máy… ánh bình minh’’ là hai khổ thơ suy ngẫm về đất nước từ thời điểm hiện tại (Ôm đất nước những người áo vải – Đã đứng lên thành những anh hùng) và nhiều hi sinh (Mỗi bước đường mỗi bước hi sinh). Tâm trạng của tác giả tràn ngập niềm vui và niềm tin tưởng (Lòng ta bát ngát ánh bình minh).

- Khổ thơ kết tạo dựng một hình ảnh đất nước ước lệ rất hùng tráng về đất nước, con người Việt Nam.

Súng nổ rung trời giận dữ

Người lên như nước vỡ bờ

Nước Việt Nam từ máu lửa

Rũ bùn đứng dậy sáng lòa.

Hai câu đầu gợi lại hình ảnh quần chúng nhân dân xông lên cướp chính quyền trong Cách mạng tháng Tám ; hai câu cuối là biểu tượng rực rỡ về đất nước con người Việt Nam qua cảm nhận và suy ngẫm của nhà thơ. Trong lời thơ, nhịp thơ, như có tiếng ào ạt của bước chân ra trận, sự sục sôi của ý chí quyết chiến, quyết thắng. Hình ảnh đất nước đi lên từ nô lệ đến tự do, từ lầm than đến chiến thắng, từ bóng tối đến ánh sáng, từ nỗi đau đến niềm vui được tác giả miêu tả qua những lời thơ đầy kiêu hãnh, tự hào. Đất nước vụt lớn, đứng dậy trong hào hùng, vinh quang. Câu thơ tràn ngập âm hưởng sử thi, giàu sắc thái thần thoại, huyền thoại.

Câu 5. Bài thơ được làm theo thể thơ tự do với các đặc điểm : câu thơ dài ngắn khác nhau, nhịp điệu khi nhanh, khi chậm. Kết hợp với việc lựa chọn sử dụng những hình ảnh có tính khái quát cao phù hợp với việc diễn tả nội dung tư tưởng và mạch cảm xúc của tác giả. Tác dụng :

- Giúp tác giả dựng được một bức tưởng đài đẹp đẽ, sống động về hình ảnh đất nước trong chiến đấu và chiến thắng.

- Gợi được cảm nhận rõ ràng về sự chiến thắng của dân tộc : chiến thắng ấy là kết quả của bao nhiêu máu đổ, bao nhiêu mồ hôi và nỗi đau vò xé ; chiến thắng ấy cũng là kết tinh cao nhất của tình yêu, của tinh thần chiến đấu và khát vọng hòa bình sâu thẳm.

- Tạo được cảm hứng hào hùng cho khúc tráng ca của dân tộc từ nô lệ đến tự do, từ buồn thương đến mừng vui, hạnh phúc. Đây chính là sự vận động đẹp đẽ, sâu sắc trong tứ thơ của Nguyễn Đình Thi.

II. Luyện tập

Đề bài : Cảm nhận về vẻ đẹp của mùa thu Hà Nội trong bốn câu thơ sau :

Sáng sớm lạnh trong lòng Hà Nội

Những phố dài xao xác heo may

Người ra đi đầu không ngoảnh lại

Sau lưng thềm nắng lá rơi đầy.

(Đất nước – Nguyễn Đình Thi)

Gợi ý.

a. Giới thiệu tác giả, tác phẩm và vị trí đoạn trích.

- Nguyễn Đình Thi là nhà thơ trưởng thành từ trong cuộc kháng chiến chống Pháp. Thơ ông có bản sắc và giọng điệu riêng, vừa tự do, phóng khoáng vừa hàm súc, sâu lắng suy tư, có những tìm tòi theo hướng hiện đại về hình ảnh và nhạc điệu.

- Đất nước là một tác phẩm lớn, tiêu biểu nhất cho sự nghiệp thơ ca của Nguyễn Đình Thi, đồng thời cũng là một trong số không nhiều những bài thơ xuất sắc nhất viết về quê hương đất nước của nền thơ ca hiện đại Việt Nam.

- Đoạn trích nằm ở phần đầu bài thơ, là một trong những khổ thơ hay nhất.

b. Cảm nhận về mùa thu Hà Nội.

- Mùa thu Hà Nội được khơi nguồn từ vẻ đẹp tươi sáng, trong lành của mùa thu Việt Bắc, với buổi sáng mát trong, với hương cốm mới. Cả mùa thu Hà Nội năm xưa sống dậy trong mùa thu Việt Bắc hôm nay.

- Trong niềm hoài niệm của nhà thơ, mùa thu Hà Nội hiện lên với những cảnh vật thiên nhiên và con người cụ thể, sinh động và gợi cảm.

+ Cảm nhận một cách tinh tế cái chớm lạnh của một buổi sáng mùa thu, cái xao xác của gió heo may trên những phố dài – một nét đặc trưng của phố phường Hà Nội.

+ Trên nền không gian ấy, nhà thơ đã ghi lại thật sống động tâm trạng của những chàng trai Hà Nội khi phải rời thành phố thân yêu ra đi, dứt khoát nhưng cũng đầy lưu luyến.

+ Con người, cảnh vật hiện lên trong bức tranh vừa có hình khối, đường nét, vừa có màu sắc, ánh sáng, tạo được ấn tượng sâu đậm, chất chứa những tâm trạng, nỗi niềm.

- Mùa thu Hà Nội trong thơ Nguyễn Đình Thi đẹp nhưng phảng phất nỗi buồn. Chỉ bằng vài nét phác họa, khổ thơ đã gợi lên được thần thái, cái hồn của mùa thu Hà Nội và cả tâm trạng người ra đi năm xưa: đẹp một cách hiu hắt, vắng lặng và phảng phất nỗi buồn.

c. Có thể nói, đây là những câu thơ hay nhất, đẹp nhất của bài thơ và cũng là khổ thơ hay viết về Hà Nội. Chỉ qua bốn câu thơ, Nguyễn Đình Thi đã bộc lộ mình là một người nghệ sĩ đa tài về thơ, họa và nhạc.

  Từ Khóa

soạn văn bài đất nước của nguyễn đình thi,soạn bài đất nước của nguyễn khoa điềm,soạn bài đất nước lớp 5,giáo án đất nước nguyễn đình thi,đất nước của nguyễn đình thi violet,soạn bài đọc thêm dọn về làng,đọc hiểu đất nước nguyễn đình thi,đọc hiểu văn bản đất nước của nguyễn đình thi,

Tác giả: Lê Văn Toàn
10-10-2016
Note Nếu bạn có bất cứ thắc mắc gì về bài viết này. hãy để lại bình luận. Quan quản trị sẽ trả lời lại bạn ngay lập tức.

Đánh Giá


Cùng Tác Giả.

Văn 6 Soạn bài chữa lỗi về chủ ngữ và vị ngữ tiếp theo
Hướng dẫn Soạn bài chữa lỗi về chủ ngữ và vị ngữ tiếp theo của chương trình văn học lớp 6. Giúp cho các em học tốt môn ngữ văn của mình cũng như các quý phụ huynh tham khảo để giản dạy cho các em.
4 Sai lầm ảnh hưởng đến vận may của gia chủ
Nếu cửa ra vào của ngôi nhà phạm 1 trong 4 sai lầm sau đây thì sẽ ảnh hưởng rất nhiều đến may mắn, tài lộc của gia chủ.
Chọn màu sơn cho văn phòng theo hướng
Chọn màu sơn cho văn phòng là điều vô cùng quan trọng vì nó ảnh hưởng trực tiếp đến mỹ quan và tinh thần của mọi người trong công ty. Việc lựa chọn màu sắc không chỉ cần phù hợp với mệnh tuổi của chủ nhân công ty mà còn phải căn cứ vào hướng của văn phòng.
Biểu tượng Rồng trong phong thủy
Rồng là linh vật được mọi người tôn sùng. Đặc biệt, Rồng mang lại năng lượng dương, bảo vệ bạn và đem lại may mắn dồi dào. Với sự hiện diện của Rồng trong nhà của bạn, may mắn sẽ đến với bạn.
Cẩn thận khi sử dụng hành Hỏa trong phòng ngủ
Biểu tượng được cho là hiệu quả nhất khi đặt trong phòng ngủ là Song Hỷ. Khi chữ Song Hỷ được trang trí trên chụp đèn hoặc đèn lồng, nó tạo ra năng lượng chủ về sự may mắn trong các mối quan hệ. Đây là cách tốt nhất để đưa năng lượng Hỏa vào phòng ngủ.
Đặt bể cá trong phòng khách sẽ mang lại sinh khí
Phòng khách là diện mạo, nơi trang trọng nhất của ngôi nhà. Theo phong thủy bể cá trong nhà, phòng khách đặt một bể cá sẽ làm cho không gian tràn đây sinh khí, mang lại sự thịnh vượng cho gia chủ.
Dùng mèo phong thủy để hóa giải sát khí
Trong phong thủy, con mèo được xem là linh thú cát tường, có thể nhờ linh lực của nó để hóa giải sát khí.
Văn học 12 Phân tích hình ảnh thơ mộng, trữ tình của những dòng sông Việt Nam qua hai bài tùy bút Người lái đò trên sông Đà và Ai đã đặt tên cho dòng sông?
Hướng dẫn Phân tích hình ảnh thơ mộng, trữ tình của những dòng sông Việt Nam qua hai bài tùy bút Người lái đò trên sông Đà và Ai đã đặt tên cho dòng sông? của chương trình văn học lớp 12. Giúp cho các em học tốt môn ngữ văn của mình cũng như các quý phụ huynh tham khảo để giảng dạy cho các em.
“Tam bất kiến” khi vào nhà là gì ?
Hỏi: Tôi quan tâm đến phong thủy nên thường đọc một số sách, báo hướng dẫn về phong thủy. Trong đó, phong thủy có nói đến quan niệm “Tam bất kiến” khi vào nhà. Vậy chuyên gia có thể giải thích rõ hơn về vấn đề này? Trần Văn Mân (Nghệ An).
Văn 7 Soạn bài dấu gạch ngang
Hướng dẫn Soạn bài dấu gạch ngang của chương trình văn học lớp 7. Giúp cho các em học tốt môn ngữ văn của mình cũng như các quý phụ huynh tham khảo để giản dạy cho các em.

Chúng tôiĐiều khoảnHỏi đápKiếm tiền