Văn học 12 Soạn bài ông già và biển cả

Soạn bài ông già và biển cả của Hê-Minh-Uê

I. Bố cục tác phẩm

Từ Mặt trời đang mọc lên… đến… nước bắn tung trùm lên cả ông lão và con thuyền: Cuộc chiến của Xan-ti-a-gô.

Tiếp đó đến hết: Xan-ti-a-gô đưa con cá về bến.

II. Hướng dẫn trả lời câu hỏi.

Câu 1. Trận chiến của ông già giữa biển khơi.

a. Lúc đầu và với sợi dây.

Cảm nhận độ nghiêng và sức nặng của sợi dây là ông lão biết được con cá đang bơi tròn và vòng tròn rất lớn. Ông dốc hết lực của cả cơ thể để kéo nhưng sợi dây không nhích thêm tí nào nữa. Thế rồi sợi dây thoát đi mất, rồi lại lao hút vào vùng nước tối. Mọi nỗ lực cố gắng của ông đều hoang phí vì con cá ở trong vùng nước tối vẫn còn sức mạnh vô hạn. Mối tương quan lực lượng thật chênh lệch, con cá vẫn chậm rãi lượn vòng như dạo chơi thong thả còn ông lão đã mệt thấu xương, hoa mắt cả tiếng đồng hồ. Nhưng điều khiến lão sợ là dấu hiệu của tuổi già: chóng mặt và choáng váng, không còn sức dẻo dai để cầm cự. Từ độc thoại nội tâm giọng văn chuyển sang đối thoại nội tâm, ông lão nói với chính mình để tự động viên, tự khích lệ tinh thần, làm tăng thêm sức mạnh chiến đấu. Đó là lúc con người lí trí cố gắng vực dậy con người thể xác đã rã rời: Ta không thể tự chơi xô mình và chết trước một con cá như thế này được… Ngay lúc ấy là một cú quật đột ngột làm nảy mạnh sợi dây để giữ cho con cá đừng đau quá. Cũng là lúc ông lão chủ động thế trận và liên tục thu dây và thấy những vòng tròn chậm dần. Con cá đuối sức bơi những vòng tròn nhỏ hơn. Ông lão cầm cự, chờ cho con cá đến gần để tung ra đòn quyết định. Vòng tròn là hình ảnh ẩn dụ nhiều ý nghĩa, trước hết nó biểu hiện sức lực của con cá, nó là vòng xoáy có thể hút lấy ông già…

b. Bây giờ là con cá

Cuối cùng con cá cũng hiện ra khiến ông lão ngạc nhiên trước sự to lớn và vẻ đẹp của nó: cái đuôi lớn hơn cả chiếc lưới hái lớn, màu tím hồng dựng trên mặt đại dương xanh thẳm… thân hình đồ sộ và những sọc màu tía trên thân hình nó. Vừa ngắm nghía vẻ đẹp của nó, ông lão vừa dốc hết sức ra kéo con cá vào gần hơn. Con cá vẫn còn lượn thêm vòng nữa nhưng ông đã bắt đầu di chuyển được nó. Cán cân lực lượng đã ngang bằng. Phép điệp cú trong lời độc thoại: Ta đã di chuyển được nó thể hiện niềm vui thầm lặng khi ông già sắp tiếp cận được mục tiêu, sắp biến giấc mơ thành hiện thực.

Khi ông lão tập trung hết sức lực, huy động tất cả sức mạnh tinh thần và vật chất: Kéo đi, tay ơi… Hãy đứng vững, đôi chân kia thì con cá cũng trồi dậy sức lực cuối cùng, đang nằm nghiêng nó lật thẳng thân bơi đi. Ông lão lại nói chuyện với con cá bằng những lời thân thiện: Cá này, dẫu sao thì mày cũng sẽ chết. Mày muốn tao cũng chết nữa à?... Tao chưa bao giờ thấy bất kì ai hùng dũng, duyên dáng, bình tĩnh, cao thượng hơn mày, người anh em ạ. Lời đối thoại cho thấy con cá là một nhân vật thật sự cũng như thái độ ứng xử của ông già trước thiên nhiên, con người bắt buộc phải khai thác thiên nhiên để mưu cầu sự sống nhưng luôn biết ơn và trân trọng thiên nhiên, nhất là cảm phục trước vẻ đẹp của nó.

Đã mấy lần ông lão cố gắng kìm con cá nhưng nó lại rướn thẳng mình chầm chậm bơi ra xa. Cuối cùng trong cơn hấp hối, con cá bơi gần mạn thuyền, Xan-ti-a-gô buông sợi dây, dẫm chân giữ lại và ông lão vận hết sức lực, phóng ngọn lao xuống sườn con cá. Con cá tung mình lên treo lơ lửng trên không trung rồi rơi sầm xuống làm nước bắn tung trùm lên cả ông lão và con thuyền. Một cảnh tượng thật kì vĩ và hoành tráng, ông già đã chiến thắng con cá bằng sức lực, bằng sự tỉnh táo, khôn khéo và quan trọng hơn là bằng sức mạnh của ý chí, của nghị lực. Thuyết tảng bang trôi cho thấy rằng con người vô cùng nhỏ bé trước thiên nhiên nhưng có khả năng chinh phục được thiên nhiên là nhờ sức mạnh của trí tuệ, của ý chí – những thứ sức mạnh mà thiên nhiên không bao giờ có được. Hình ảnh một con người đơn độc giữa đại dương bao la, nhiều lúc tưởng như bị thiên nhiên quật ngã nhưng con người vẫn chế ngự, chiến thắng thiên nhiên nên đoạn trích là một khúc ca bi tráng về cuộc sống của người lao động và ông lão Xan-ti-a-gô là một anh hùng lao động bình dị, thầm lặng mà hết sức quang vinh.

Câu 2. Cảnh Xan-ti-a-gô đưa cá và thuyền về bến.

Có một chút rắc rối sau chiến thắng là con cá quá lớn lên Xan-ti-a-gô đành kéo con cá kiếm. Công việc nhìn tưởng đơn giản nhưng không hề dành đối với một ông già đã đuối sức và việc ấy trở thành một thứ khổ dịch. Đây là khoảng trống trong ngôn ngữ kể chuyện: khổ dịch không phải vì vất vả mà tác giả triết lí, nhiều khi con người bị ràng buộc bởi thành quả của chính mình. Ông phải luôn tự động viên qua những lời độc thoại: Hãy giữ đầu óc mình tỉnh táo… Làm ngay đi, lão già ơi. Nhờ kinh nghiệm mà ông xoay sở nhẹ nhàng: Ông phải lôi con thuyền lại chỗ nó… luồn sợi dây qua mang cả miệng, quấn một vòng quanh cái kiếm rồi lại đút sợi dây qua miệng ra mang kia, quấn một vòng nữa quanh miệng cá, gút chập sợi dây đôi lại rồi cột vào cái mấu đằng mũi thuyền… Công việc chuẩn bị đưa cá về đã xong thì ông lại đối mặt với nan giải mới: đôi tay và lưng thực sự nhức nhối, đói bụng. Công việc này thì ông giải quyết cũng dễ dàng: uống hai ngụm nước sai khi ăn mấy con tôm sống là lấy lại sức.

Xan-ti-a-gô vừa lái thuyền vừa nghĩ đến thành quả như một giấc mơ. Suốt tám mươi tư ngày liền đi biển đều trở về tay không nhưng Xan-ti-a-gô không hề nản chí, ông luôn hi vọng sẽ bắt được con cá thật lớn mà mình hằng mơ ước nên con cá kiếm trở thành biểu tượng của một giấc mơ đẹp. Nhờ sự kiên trì, nỗ lực hết mình mà lần này ông đã biến ước mơ thành sự thật. Con người sinh ra không phải để dành cho thất bại. Đây là tư tưởng trung tâm trong sáng tác của Hê-minh-uê được thể hiện nổi bật trong đoạn trích.

Câu 3. Đặc sắc nghệ thuật

- Lối kể kết hợp với miêu tả rất giản dị, đặc biệt ngông ngữ đối thoại kết hợp với độc thoại nội tâm nên Xan-ti-a-gô luôn đặt trong sự ứng chiếu với thiên nhiên, làm cho nhân vật không cô đơn giữa trời nước bao la mà có tầm vóc kì vĩ và khi đối thoại với chính mình (cụm từ lão nghĩ nhắc lại nhiều lần), nhân vật được nhân đôi sức mạnh (tinh thần và sức lực).

- Cách hành văn có nhiều “khoảng trắng”, nhiều chi tiết và hình tượng đa nghĩa đã làm nổi rõ nguyên lí tảng bang trôi. Chẳng hạn, Xan-ti-a-gô nghĩ: Con cá là vận may của ta được hiểu là ông không còn mắt vận rủi đeo đẳng, hết thời như dân làng nghĩ, vì đã tám mươi tư ngày qua ông đi biển về tay không. Ý nghĩ ấy còn bộc lộ đức khiêm tốn của một người lao động.

III. Luyện tập

1. Cảm nghĩ của anh / chị về hình tượng Xan-ti-a-gô trong đoạn trích.

2. Anh / chị hiểu như thế nào về nguyên lí tảng bang trôi của Hê-minh-uê? Tìm và phân tích một vài chi tiết trong đoạn trích để làm sáng tỏ.

3. Viết một đoạn văn ngắn phát biểu suy nghĩ của mình về tư tưởng của Hê-minh-uê: Con người sinh ra không phải để dành cho thất bại.

Từ Khóa

hướng dẫn soạn bài ông già và biển cả,giáo án bài ông già và biển cả,soạn bài ông già và biển cả violet,tóm tắt ông già và biển cả,soạn văn bài ông già và biển cả lớp 12,soạn bài hồn trương ba da hàng thịt,bài giảng ông già và biển cả,trả lời câu hỏi bài ông già và biển cả,

Tác giả: Lê Văn Toàn
10-10-2016
Note Nếu bạn có bất cứ thắc mắc gì về bài viết này. hãy để lại bình luận. Quan quản trị sẽ trả lời lại bạn ngay lập tức.

Đánh Giá


Cùng Tác Giả.

Văn 8 Soạn bài làm thơ bảy chữ
Hướng dẫn Soạn bài làm thơ bảy chữ của chương trình văn học lớp 8. Giúp cho các em học tốt môn ngữ văn của mình cũng như các quý phụ huynh tham khảo để giản dạy cho các em.
Những kiêng kỵ phong thủy đối với bếp
Bếp nấu là nơi nấu đồ ăn thức uống cho cả nhà, vì vậy cần phải giữ vệ sinh, nếu không thì bệnh tật sẽ vào người qua đường ăn uống, làm hại đến sức khỏe.
Chọn vật nuôi đem lại may mắn cho nhà ở
Ngày nay, các con vật nuôi trong nhà trở thành những ‘vật cưng’ và đóng một vai trò rất quan trọng trong cuộc sống hằng ngày của chủ nhân. Do vậy, sự có mặt của chúng cũng cần được xem xét đến khi bạn áp dụng các nguyên tắc phong thủy cho căn nhà.
Bố trí tiền sảnh trước nhà hợp phong thủy
Các không gian chung như tiền sảnh – hàng hiên – hành lang trước nhà được gọi với cái tên “nơi đón chào và tiễn đưa”. Dù với loại hình kiến trúc nào thì vị trí của không gian đón tiếp này luôn giữ vai trò quan trọng về mặt phong thủy.
Những phương pháp đơn giản để hóa giải sát khí cho nhà ở
Rất nhiều các loại sát khí được sinh ra vô tình hay hữu ý trong cuộc sống và ảnh hưởng không tốt đến bạn. Dưới đây là những cách hạn chế, hóa giải bớt sát khí trong từng trường hợp. 1. Âm tà sát – tà khí từ âm phủ
Những kiêng kỵ đối với phong thủy tường rào
Với mỗi khu đất là cả một thế giới riêng, tường rào là chỉ giới để những nhà khác không xâm phạm.
Cách hóa giải sát khí cho nhà gần chùa
Không gian sống của con người cần nhiều năng lượng dương trong khi đó, những ngôi nhà gần các công trình tâm linh như đền, chùa, nghĩa trang lại mang khá nhiều năng lượng âm do đó không thích hợp để ở.
Văn 7 Soạn bài tục ngữ về con người và xã hội
Hướng dẫn Soạn bài tục ngữ về con người và xã hội của chương trình văn học lớp 7. Giúp cho các em học tốt môn ngữ văn của mình cũng như các quý phụ huynh tham khảo để giản dạy cho các em.
Cách hóa giải cho nhà vệ sinh phạm phong thủy
Phong thủy học cho rằng, nhà vệ sinh đặt ở gần bếp, cửa chính, khu vực giữa nhà sẽ khiến ngôi nhà bị uế khí, làm ảnh hưởng đến vận khí, nhất là sức khoẻ của gia đình.
Cách bài trí tiểu cảnh trong nhà hợp phong thủy
Hiện nay, xu hướng của nhiều gia chủ là thiết kế tiểu cảnh trong nhà để tạo không khí mát mẻ và gần gũi với thiên nhiên.

Chúng tôiĐiều khoảnHỏi đápKiếm tiền