Văn học 11 Phân tích giá trị nội dung và nghệ thuật của Tự tình II của Hồ Xuân Hương

GỢĩ Ý LÀM BÀI

I. HỒ XUÂN HƯƠNG VÀ PHONG CÁCH NGHỆ THUẬT

Hồ Xuân Hương (không rõ năm sinh năm mất) quê ở làng Quỳnh Đôi, huyện Quỳnh Lưu,  tỉnh Nghệ An. Bà là một nữ sĩ nhưng cuộc đời bà gặp nhiều éo le, ngang trái.

Bà sáng tác cả thơ chữ Nôm và thơ chữ Hán.

Trong lịch sử văn học Việt Nam, Hồ Xuân Hương được xem là hiện tượng độc đáo của văn học trung đại: nhà thơ phụ nữ viết về phụ nữ; thơ bà là thơ trào phúng mà trử tình, đặc biệt đậm tính dân tộc từ dề tài, cảm hứng, đến ngôn ngừ, hình tượng.

Nôi bật trong sáng tác thơ Nôm của Hồ Xuân Hương là tiếng nói đồng cảm đối với người phụ nữ, đồng thời đề cao vẻ đẹp và khát vọng của họ. Vì vậy, Hổ Xuân Hương từng dược mệnh danh là “Bà chúa thơ Nôm”.

II. HOÀN CẢNH RA ĐỜI CỦA BÀI THƠ

Tự tình là một trong những bài thơ nằm trong chùm thơ Tự tình gồm ba bài của Hồ Xuân Hương. Bài thơ là sự dồn nén từ nồi cô dơn dến tủi nhục của nữ sì trong đêm khuya thanh vắng.

III. THỂ LOẠI - NỘI DƯNG - NGHỆ THUẬT - GIÁ TRỊ

1. Thể loại

Bài thơ Tự tình được sáng tác theo thể thơ thất ngôn bát cú Đường luật. Bố cục của nó bao gồm: Hai câu đề, hai câu thực, hai câu luận và hai câu kết.

2. Nội dung

- Hai câu đề giới thiệu cảnh đêm khuya với tiếng trống canh từ xa văng vẳng dồn dập dể về. Trong thời điểm dó, nhà thơ - nhân vật trữ tình lại dang một mình trơ trọi giữa đêm khuya. Hai câu đề chĩ với 14 chừ ngắn gọn nhưng dà diễn tả sâu sắc tình cảnh cô đơn của nữ sĩ trong dêm khuya thanh văng.

- Từ nỗi cô đơn, thao thức không biết bày tỏ, tâm sự cùng ai, nhân vật trữ tình tò ra chán chường và đã tìm dến rượu, mượn rượu để giải sầu. Nhà thơ muốn chìm ngập trong cơn say dể quên đi thực tại xót xa, tủi nhục nhưng thật trớ trêu:

Chèn rượu hương đưa say lại tinh,

Vầng trăng bóng xể khuyết chưa tròn.

Cơn say rồi cũng qua di và khi tỉnh rượu, nhân vật trữ tình giật mình quay về với thực tại và càng nhận ra nỗi trông vắng, bạc bẽo của tình đời khi chạm phái “Vảng trăng bóng xể khuyết chưa tròn". Khi tình rượu, nhân vật trữ tình không chi nhận ra thân phận cô đơn mà còn nhận ra một sự thật dắng cay hơn: tình duyên vẫn chưa trọn vẹn nhưng tuổi xanh dà dần dần trôi di.

- Từ nồi âhi ức duyên tình lỡ dở, hai câu luận là nỗi bực dọc, phản kháng của nhân vật trữ tình. Hình ảnh từng đám réu “xiên ngang mặt đốt" như trêu ngươi nhà thơ, bởi rêu phong là bằng chứng cho sự vô tình của thời gian và nó là hiện thân của sự tàn phá. Bực dọc vì tuổi xuân qua mau, dời người ngắn ngủi, nhỏ bé, nhà thơ muốn bứt phá, muốn thoát khôi tình cảnh hiện tại. Hình ảnh uĐâm toạc chân mảy đá mấy hòn" thể hiện thái độ ngang ngạnh, phàn kháng, ấm ức Cl nhà thơ.

- Nhưng phản kháng cũng không được, năm tháng cứ thế trôi di, tuổi xuân qua mau mà duyên tình vẫn chưa được vuông tròn, chung tình không đến, người chung tình thì cứ chờ đợi mỏi mòn, tuổi xuân tàn phai theo năm tháng.

Mành tình quanh đi quẩn lại vần chỉ là “san sẻ tí con con”. Bởi vậy. nhân vật trử tình quay sang than thở cho thản phận của mình:

Ngán nỗi xuân di xuân lại lại,

Mảnh tình san sẻ tí con con.

Hai câu kết cực tả tâm trạng chua chát, buồn tủi cua nhân vật trữ tình.

Tóm lại, Tự tình thể hiện tâm trạng, thái độ của nừ sĩ Hồ Xuán Hương: vừa đau buồn, cô đơn, vừa phần uất trước duyên phận; càng gắng gượng vươn lên lại càng rơi vào bi kịch. Đằng sau nổi xót xa, buồn tủi đó là khát vọng sống, khát vọng hạnh phúc của nữ sĩ nói riêng và người phụ nữ trong xả hội phong kiến nói chung.

3. Nghệ thuật

- Cách dùng từ ngừ của Hồ Xuân Hương hết sức giàn dị, giàu sức biểu cảm, táo bạo nhưng lại rất tinh tế. Với tài nghệ sứ dụng từ ngữ, Hồ Xuân Hương dã tạo cho bài thơ nhiều giọng điệu với dầy đủ các sắc thái tình cảm: tủi hổ, phiền muộn, bực dọc, phản kháng và cuối cùng là chua chát, chán chường.

* Nhà thơ còn dùng phép tiều dôi: lấy “cái hồng nhan" dem dối với “nước non” thật đắt và táo bạo nhưng lại rất phù hợp nên dã làm nổi bật dược tâm trạng cô đơn, chán chường của mình.

- Đặc biệt, nghệ thuật tàng tiến ờ câu cuối: Mảnh tình - san sẻ - tí - con - con, dã làm nổi bật tâm trạng chua chát, buồn tủi của chù thế trữ tình trước tình duyốn lận dận.

Với nghệ thuật dặc sắc dó, Hồ Xuân Hương đã góp vào kho tàng thơ Nôm Việt Nam một tiếng thơ táo bạo mà chân thành, mới lạ nhưng lại hết sức gần gũi.

4. Giá trị

Bài thơ mang giá trị nhân đạo sâu sắc. Với việc giài bày nỗi cô dơn, buồn tủi cúa mình, nừ sĩ Hồ Xuân Hương dà nói lèn được tình cảnh chua chát cùa muôn vàn phụ nữ trong xã hội phong kiến. Đó là xã hội bất công đã làm cho bao nhiêu thản phận “hồng nhan” bị lỡ làng và đau khổ.

Buồn tủi với tình cảnh hiện tại, nữ sĩ luôn khao khát một cuộc sống hạnh phúc, một tinh yêu lứa đôi trọn vẹn. Khát vọng của Hồ Xuán Hương về hạnh phúc lứa đôi cũng chính là khát vọng của người phụ nữ trong xă hội lúc bấy giờ. Đó là một khát vọng chính dáng và đầy tính nhân văn.

Từ Khóa

soạn bài tự tình 2 của hồ xuân hương,giáo án tự tình hồ xuân hương,tự tình hồ xuân hương lop 11,tự tình 3,hình tượng thiên nhiên trong hai câu 5 và 6,đặc sắc nghệ thuật trong bài tự tình 2,tự tình lớp 11,soạn văn câu cá mùa thu,

Tác giả: Lê Văn Toàn
11-10-2016
Note Nếu bạn có bất cứ thắc mắc gì về bài viết này. hãy để lại bình luận. Quan quản trị sẽ trả lời lại bạn ngay lập tức.

Đánh Giá


Cùng Tác Giả.

Văn 8 Soạn bài dấu ngoặc đơn và dấu hai chấm
Hướng dẫn Soạn bài dấu ngoặc đơn và dấu hai chấm của chương trình văn học lớp 8. Giúp cho các em học tốt môn ngữ văn của mình cũng như các quý phụ huynh tham khảo để giản dạy cho các em.
Phòng bếp phải luôn luôn gọn gàng sạch sẽ
Dân gian rất coi trọng việc ẩm thực, nhưng không ít người lơ là với việc giữ sao cho môi trường bếp núc luôn sạch sẽ. Thường thì phòng bếp rất lộn xộn, bừa bãi, thậm chí còn coi như gian chứa những đồ đạc linh tinh khiến phòng vốn đã hẹp càng thêm chật chội, ẩm thấp.
Không nên đặt cây xương rồng trên bàn làm việc
Hỏi: Cây xương rồng có tác dụng gì trong phong thủy không? Bàn làm việc của tôi đối diện cửa ra vào, vậy có thể đặt cây xương rồng trên bàn nhằm ý “trấn yểm” không?
Nguyên tắc phong thủy cho cầu thang
Cầu thang được xem là hợp cách khi nó dựa vào vách trái (vách Thanh Long) của ngôi nhà.
Văn học 11 Soạn bài luyện tập vận dụng kết hợp các thao tác lập luận
Hướng dẫn Soạn bài luyện tập vận dụng kết hợp các thao tác lập luận của chương trình văn học lớp 11. Giúp cho các em học tốt môn ngữ văn của mình cũng như các quý phụ huynh tham khảo để giảng dạy cho các em.
Ảnh hưởng của ngoại cảnh đến phong thủy ngôi nhà
Ngoại cảnh ngôi nhà là một trong những yếu tố ảnh hưởng lớn đến tài vận, sự nghiệp của gia chủ. Do vậy, cần phải cân nhắc kỹ yếu tố này khi chọn mua nhà.
Nhà hướng Đông trong phong thủy
Mỗi hướng nhà trong 24 phương vị sẽ có sự ảnh hưởng khác nhau đối với nhà ở. Theo phong thủy, những người trẻ tuổi ở nhà hướng Đông sẽ rất tốt. Nếu nhà ở hướng Đông hợp cách thì người sống ở đó sẽ được nhiều ích lợi.
Những kiến trúc nhà ở gây hao tài
Có rất nhiều khu chung cư mới hiện nay thiết kế cửa các nhà đối diện nhau, điều này cũng rất cấm kỵ, ảnh hưởng đến các mối quan hệ chung và mang cả sự may mắn của bạn ra đi.
Cách bố trí phòng bếp hợp cung mệnh
Phong thủy học quan niệm, bếp nấu phải đảm bảo ‘tàng phong tụ khí’, tức là nên tránh những nơi gió lùa, để tụ được những luồng khí tốt.
Văn mẫu thuyết minh về cây bút bi
Tổng hợp các bài văn mẫu về thuyết minh cây bút bi cho bạn học sinh lớp 8 hoàng thành tốt bài tập làm văn của mình

Chúng tôiĐiều khoảnHỏi đápKiếm tiền