Văn học 11 Phân tích bài thơ tự tình 2 của Hồ Xuân Hương

Đề bài: Phân tích bài thơ tự tình 2 của Hồ Xuân Hương

Bài làm 

Hồ Xuân Hương là một tác giả thơ có bản sắc tương dối rõ nét. Bản sắc ấy càng dược khẳng định và biếu hiện dưới nhiều sắc thái qua mỗi bài thơ. Thơ Hồ Xuán Hương giàu tâm trạng, giàu nồi niềm tâm sự. Nếu thi ca là sự tự thể hiện ở mức cao nhất cái tôi trừ tình cùa nhà thơ, thì ờ Hồ Xuân Hương đặc điểm bản chát này của thơ càng được bộc lộ nổi bật. Nhiều bài thơ của bà là sự giãi bày tâm sự. Một trong số dó là thi phẩm Tự tình.

Đêm khuya văng vẳng trống canh dồn,

Trơ cái hồng nhan với nước non.

Mở đầu bài thơ, tác giả đã nêu lên bối cảnh của một không gian và thời gian. Giữa đem khuya thanh vắng, thấp thoáng hiện lên hình dáng một người phụ nử. Đứng trước không gian bao la, rộng lớn của non sông, Hồ Xuân Hương đối diện với sự vô cùng vô tận của không gian, cũng là dối diện với cõi lòng sâu thăm thẳm, u uất tám sự, nồi niềm của chính mình. Thật là khó tránh khỏi cảm giác rợn ngợp, thanh vắng, buồn tẻ, trông trải đến nao lòng. Với tâm trạng cô đơn chán chường, “Bà chúa thơ Nôm” đã cảm nhận kiếp người thật là nhỏ nhoi, phù du. Sự cô đơn đã bám riết lấy bà ngay cả lúc đêm khuya. Nó như con sâu, con mọt gặm nhấm, cắn xé, đục khoét tâm hồn bà khiến bà bứt rứt, đứng ngồi không yên, ngay cả khi nghe tiếng trống canh cũng thấy ngột ngạt, bối rối.

Văn học 11 Phân tích bài thơ tự tình 2 của Hồ Xuân Hương

Không thể cứ mải “thu chân bó gôì” mà thấm thìa cô đơn, bẽ bàng, phũ phàng mãi được! Bà dã tìm ra một giải pháp tạm thời: “Mượn rượu giải sầu”. Thế nhưng cay đắng thay:

Chén rượu hương đưa say lại tỉnh.

Càng uống lại càng tỉnh. Càng muôn quên thì những kí ức đau buồn lại thi nhau ùa về như muôn “trêu ngươi” người nừ sĩ tài hoa này. Vòng đời luẩn quẩn, bế tắc, sự chán chường, trầm uất của tâm hồn đang dâng ngập trong ánh mắt u buồn, bờ môi run rẩy, “thu cuối mùa” của Hồ Xuân Hương. Bà đang chờ đợi diều gì? Người phụ nử tài hoa, sắc sảo, thông minh bậc nhất lúc bấy giờ nhưng lại lận đận về đường tình duyên, hai lần sang ngang dều bị đứt gánh giừa đường này, luôn khao khát yêu đương, khát vọng tình yêu luôn cháy bỏng trong con người “Bà chúa thơ Nôm”. “Khát vọng tình yèu” khác với “ước vọng tình yêu”. Ước V Ig chỉ mới à ióc mong, CÒI khát vọng thì đã đạt đến “đỉnh” của sự đam mê cháy bỏng, mạnh liệt, rạo rực hồi trong ngực trẻ”, không có giới hạn. Khát vọng sôi sục vẫn tinh tế, đầy nữ tính. Thế nhưng, khốn nạn thay, đau xót thay, bẽ bàng thay cho Hồ Xuân Hương khi: 

Vầng trăng bóng xế khuyết chưa tròn.

Đời người là hạn hẹp, thời gian là vĩnh hằng, vù trụ thì vô tận... Bánh xe thời gian như bóng câu bên cửa sổ mà con gái thì có thì... Thời gian lặng lẽ trôi, tuổi xuản cùng qua đi mà tình duyên vần không trọn vẹn, hạnh phúc vẫn lở làng. Hạnh phúc giống như một thứ quả ngọt xa xôi, quá tầm tay với của nữ sĩ, nó khiến bà khắc khoải, day dứt không thể níu kéo. vầng trăng trôn cao dường như cũng soi thấu những run rầy, tháng thốt, hoảng hốt trong lòng bà khi chạnh lòng nghĩ về thán phận lẻ loi, hẩm hiu của mình. Giọng điệu ngôn ngữ, hình ảnh của câu thơ giông như một tiếng nấc nghẹn ngào, chua xót, thổn thức đến trào nước mắt, phải cắn chặt môi dến bật máu tươi mới ngăn tiếng khóc thành lời! Thử hỏi, dọc đến đây ai mà không xúc động, thương xót, cám cảnh thay cho Hồ Xuân Hương? Và tự hỏi phải chăng “khách má hồng” luôn gặp nhiều nồi truân chuyên? Phải chăng “bạc mệnh” là lời chung cho những người phụ nữ tài hoa khi xưa?

Ông vua thơ tình Xuân Diệu cho rằng:

Hãy để trẻ con nói cái ngon của kẹo

Hãy để tuổi trẻ nói hộ tình yêu.

Với Hồ Xuân Hương, cảm xúc đã tự chọn được ngôn ngừ riêng trong thơ của bà. Hậu sinh chúng ta nhìn thấy bà vĩ dại ở chỗ; sử dụng Tiếng Việt một cách tài hoa tinh tế, đã phát huy cao độ khả năng biểu cảm của ngôn ngữ dân tộc (chữ Nôm) một cách khéo léo tài tình mà trước đó đến cả sau này ít có ai sánh kịp.

Ở câu thơ thứ ba, mầm mông phản kháng, vùng lẽn dà bắt đầu dược nhen nhóm khi bà trích dẩn mình “nốc rượu ào ào” giữa đêm khuya. Hình ánh vốn dĩ dành cho mày râu, đến những nho sĩ “dài lưng tốn vải" còn chưa dám thử chứ đừng nói gì đến phận gái dịu dàng, thùy mị, doan trang, thướt tha nơi khuê phòng như Hồ Xuân Hương.

“Thơ chỉ tràn ra khi trong tim ta cuộc sống dà tận dầy”. “Con giun xéo mãi cũng quằn”. Tâm trạng bức bô"i, bị đè nén cũng sẽ bị bùng nổ, cũng gióng như trái bóng bay quá căng thì sẽ “Bùm!”.. Bức tranh thiên nhiên dưới bàn tay tài hoa, góc nhìn mới lạ, mô tả bằng những từ rất “dắt”, hiện lên giông như một con sóng lớn chuyến dộng mạnh mẽ, khuấy đạp, chao dảo mành liệt. Cái buồn không có đất sông lâu trong con người có bản tính vui nhộn, lạc quan, yêu đời như HỒ Xuân Hương. Sự phẩn uất của thiên nhiên cùng là sự phần uất của tâm trạng “không thể sống mài như vậy được!”. Sự phẫn uâ't, tinh thần dấu tranh, vùng lên, phản kháng củng đà nổi sóng trong con người bà. Câu thơ hào sảng, khí phách, táo bạo, mảnh liệt, dữ dội, mang màu sắc “tự do chủ nghĩa, điểm thêm một chút “phô" xá” như chính con người thật của bà. Con người khi dã trải qua biết bao đau đớn, khố nhục, nếm đú mọi diều bi ai trần thế nhưng không vì t' ế mà tâm * ồ chai sạn, sức ìống mành liệt, niềm lạc quan yêu đời vẫn âm ỉ cháy sục sôi trong lòng bà, chờ thời cơ bùng nổ:

Xiên ngang mặt đất rêu từng đám

Đâm toạc chân mây đá mấy hòn

Bằng hai câu thơ trên, Hồ Xuân Hương đả phá vờ nghi thức hàn lâm, đạo mạo trong văn chương lúc bấy giờ. Câu thơ mang sắc thái táo bạo, dừ dội, pha chút chân thành, khỏng hề giấu diếm khát vọng tình yêu cúa mình. Bà là một tiêng thơ - có thể nói là sớm nhất của một người phụ nữ dã chủ động yêu và đòi quyền được yêu (Ờ thời phong kiến nam quyền xưa, vốn khinh rẻ phụ nữ. Người ta quen nhìn phụ nữ dưới vai trò yếu đuôi, thụ động).

Khi tự mình lèn gân, hết mình chống dờ, vận dụng lí trí, nghị lực để vực mình đứng dậy, Hồ Xuân Hương lại chùng xuống khi đối diện với chính mình. Bà lại ngao ngán, chấp nhận số phận trong cơn phẩn uất cực diểm. Bà lại bật lên tiếng thờ dài ai oán “Một mình mình lại thương mình xót xa" trong căn phòng không, chiếc gối lè loi một mình. Câu thơ bất lực, chứa dầy nét thương thân:

Ngán nỗi xuân đi xuân lại lại

Mảnh tình san sẻ tí con con!

Giọng thơ uất ức, hờn tủi cùng “góp phần" tạo thèm sự tù túng, bức bối, ngột ngạt với bao cay đắng, chán chường của nữ sì. Thế nhưng, càng đau khô, càng bế tắc, cô đơn thì Hồ Xuân Hương càng khao khát sẻ chia, khao khát hanh phúc, khao khát yêu và được yòu. vẫn chờ đợi tình yêu dich thực băng cả sự trinh bạch của tâm hồn: cái mà khồng một sự tàn phá, va dập nào của thời gian chạm tới dược.

Sự tự tin, cá tính mạnh mẽ, sức sống mãnh Uột dường như dà bén rễ trong tâm hồn bà. Sóng gió, bão táp khắc nghiệt của đường dời không làm nó lụi tàn mà dường như tiếp thêm dộng lực dể nó ra hoa, kết trái, tươi tốt thêm.

Tâm sự của bà cùng là nỗi lòng, tiếng nói của người phụ nữ lúc bấy giờ. Bà thấu hiểu nỗi niềm tiếng lòng của chị em phụ nữ từ xưa và dến cả bây giờ. Khao khát yôu đương, khao khát vươn lên, khao khát sống hạnh phúc là mong muốn cùa mọi phụ nữ. Một nhà thơ chân chính là phải đi sâu vào hiện thực dể nghe tâm hồn của thời đại. Hồ Xuân Hương đà thực hiện diều này rất thành công. Đề tài về cuộc sông, thân phận, khát vọng ve đẹp cúa người phụ nử là sợi chi đỏ xuyên suốt trong hầu hết các tác phẩm cùa bà. Tiếng nói, hành dộng của bà đả góp phần mở đường cho phong trào giải phóng phụ nữ. Với tài năng dộc dáo như vậy, không phải ngầu nhiên mà Hoàng Trung Thông đà viết:

Ai thẹn thì cúi đầu,

Ai thích thi nghĩ lâu.

“Bà chúa thơ Nôm” - Hồ Xuân Hương đã chiêm một vị trí quan trọng trên thi đàn Việt Nam và trong lòng bạn đọc yêu thơ hôm nay và mãi mãi về sau.

Từ Khóa

phân tích bài thơ tỏ lòng (ngữ văn 10),phân tích bài thơ thương vợ,phân tích bài thơ thu điếu,phân tích bài thơ câu cá mùa thu,cảm nhận về bài thơ tự tình 2 của hồ xuân hương,soạn bài tự tình hồ xuân hương,tự tình hồ xuân hương lop 11,tâm trạng của hồ xuân hương trong tự tình 2,

Tác giả: Lê Văn Toàn
11-10-2016
Note Nếu bạn có bất cứ thắc mắc gì về bài viết này. hãy để lại bình luận. Quan quản trị sẽ trả lời lại bạn ngay lập tức.

Đánh Giá


Cùng Tác Giả.

Code nút gọi điện cho website chuyển động rung hiệu ứng đẹp.
Hôm nay mình hướng dãn các bạn tạo nút gọi điện cho web site với hiệu ứng chuyển động đẹp lung linh kiểu rung rinh mà các web site hay làm,
Văn lớp 10 Soạn bài ca dao than thân yêu thương tình nghĩa
Hướng dẫn Soạn bài ca dao than thân yêu thương tình nghĩa của chương trình văn học lớp 10. Giúp cho các em học tốt môn ngữ văn của mình cũng như các quý phụ huynh tham khảo để giảng dạy cho các em.
Cách hóa giải các góc nhọn trong phòng khách hiện đại
Cách thiết kế kiến trúc trong phòng khách nhiều ngôi nhà hiện đại không tránh khỏi có góc cạnh hoặc xà cộc. Góc nhọn gây cho ta cảm giác như bị hóc xương, có ảnh hưởng nghiệm trọng tới việc lưu thông của luồng khí, không những gây cảm quan khó chịu, mà còn tạo nên áp lực đối với thị giác và tâm lý, điều này sẽ ảnh hưởng rất lớn đối với phong thuỷ nhà ở.
Phong thủy trong phòng ngủ những điều cấm kỵ
Phòng ngủ là căn phòng giữ vị trí quan trọng trong ngôi nhà, nơi bạn nghỉ ngơi, thư giãn để lấy lại sức khỏe sau cả ngày làm việc căng thẳng.
Văn học 12 Trình bày suy nghĩ của em về vấn đề Tranh giành và nhường nhịn
Hướng dẫn Trình bày suy nghĩ của em về vấn đề Tranh giành và nhường nhịn của chương trình văn học lớp 12. Giúp cho các em học tốt môn ngữ văn của mình cũng như các quý phụ huynh tham khảo để giảng dạy cho các em.
Cách hóa giải phong thủy cho phòng khách quá dài
Tạo tâm điểm cho căn phòng sắp xếp nội thất vuông góc với căn phòng chính là những cách hiệu quả để khắc phục nhược điểm của phòng khách có chiều dài lớn.
Văn lớp 10 Soạn bài lập dàn ý bài văn tự sự
Hướng dẫn Soạn bài lập dàn ý bài văn tự sự của chương trình văn học lớp 10. Giúp cho các em học tốt môn ngữ văn của mình cũng như các quý phụ huynh tham khảo để giảng dạy cho các em.
Bài trí nội thất hài hòa cho nhà ở
Điều quan trọng là nội dung của căn nhà, nhất là ở các khu vực chung, nên được cân bằng và phản ánh đời sống của tất cả mọi người trong nhà. Nếu cuộc sống làm việc của chúng ta có tính sôi động, phòng khách sẽ là nơi phản ánh lòng ham muốn sự an bình.
Phong thủy và cách bài trí giường ngủ hiện đại
Khu vực đầu giường không được hướng ra hành lang, thang máy, cầu thang, đường ống dẫn nước và bồn cầu nhà vệ sinh.
Hành Kim trong phong thủy nhà ở
Hình dáng của hành Kim trong ngũ hành là tròn, phương vị là phía tây và biểu trưng thời tiết là mùa thu. Hành Kim sinh hành Thủy và được hành Thổ sinh. Ngược lại, Kim khắc chế Mộc và bị Hỏa khắc. Với những đặc trưng gần như tương phản với hành Mộc, hành Kim cần vận dụng trong nhà ở sao cho hài hòa, phát huy hiệu quả.

Chúng tôiĐiều khoảnHỏi đápKiếm tiền