Văn học 11 Soạn bài chiếu cầu hiền

Soạn bài chiếu cầu hiền 

(Cầu hiền chiếu)

I. Hoàn cảnh ra đời và bố cục của bài chiếu.

Năm 1789, sau khi đánh bại quân Thanh, đuổi bè lũ bán nước chạy ra khỏi đất nước.Quang Trung mới bắt đầu kiểm soát và xây dựng chính quyền trên vùng đất Bắc Hà. Một sĩ phu vốn là quan lại nhà Lê mang nặng tư tưởng trung quân, hoặc chưa hiểu triều đại mới của Quang Trung, một số người bỏ trốn, sống nép mình hoặc ở ẩn. Trước tình tình đó, Quang Trung giao cho Ngô Thì Nhậm viết Chiếu cầu hiền để kêu gọi những người có tài, có đức ra giúp nước, giúp dân. Bài chiếu được chia làm ba phần:

- Từng nghe … người hiền: mối quan hệ giữa hiền tài và thiên tử.

- Trước đây, … gặp lúc buổi đầu cho trẫm ư?: cách ứng xử của hiền tài Bắc Hà và nhu cầu của thời cuộc.

- Vậy ban chiếu xuống .. để cùng nghe biết: chính sách cầu hiền và lời kêu gọi của Quang Trung.

II. Đọc – hiểu tác phẩm

Câu 1. Nội dung chính của bài Chiếu cầu hiền

Công văn hành chính thời phong kiến gồm có hai loại theo hướng từ dưới trình lên hoặc từ trên ban xuống. Chiếu là thể loại do vua hoặc người thay mặt vua viết để ban ra nhằm thực hiện chủ trương, chính sách nào đó. Chiếu nói chung và bài Chiếu cầu hiền nói riêng thuộc thể loại văn bản nghị luận chính trị - xã hội. Mặc dù chiếu thuộc thể loại công văn của triều đình, lệnh cho thần dân thực hiện. Tuy nhiên trong bài Chiếu cầu hiền, đối tượng là bậc hiền tài – những nho sĩ còn mang nặng tư tưởng trung quân. Trong nhan đề còn có từ cầu, có nghĩa là tính chất mệnh lệnh không được đề cao, thay vào đó là sự kêu gọi. Đó chính là lời động viên lời kêu gọi sĩ phu Bắc Hà đem tài sức mình ra phụng sự đất nước.

Câu 2. Đối tượng của bài chiếu

Đối tượng của bài chiếu chính là những sĩ phu Bắc Hà còn sống ẩn dật hoặc tỏ thái độ bất hợp tác với triều đại mới. Điều này xuất phát từ tư tưởng trung quân ái quốc của họ, đồng thời cũng có người cho rằng vua Quang Trung ít lễ nghĩa, không rõ đạo thánh hiền. Nắm được điều này, Ngô Thì Nhậm đã sử dụng nhiều điển tích từ Tứ Thư, Ngữ Kinh trông bãi chiếu để tác động tới tâm lí của họ, đồng thời tạo sự thuyết phục đối với họ.

Câu 3. Cách thức lập luận trong bài chiếu

Cách thức lập luận trong bài chiếu rất thuyết phục. Giữa các phần 1, 2 và 3 có sự xuyên suốt và tạo nên một mạch thuyết phục cao.

Trong phần 1, tác giả đưa ra luận điểm về mối quan hệ giữa hiền tài và thiên tử. Cuối cùng tác giả kết luận mọi hiền tài đều hướng về thiên tử như các tinh tú đều chầu về ngôi Bắc Thần. Hình ảnh được lấy từ Luận ngữ nên càng có sức thuyết phục đối với những người vốn lấy Nho giáo làm trọng.

Trong phần 2, tác giả nêu ra cách ứng xử của bậc hiện tại khi Tây Sơn ra Bắc Hà tiêu diệt họ Trịnh. Đó là cách ứng xử không đúng với lẽ phải. Để tỏ ý kiến của mình, tác giả bài chiếu không nói ra bằng ngôn ngữ trực tiếp mà dùng hình ảnh tượng trưng hoặc lấy kinh điển Nho giáo để nói. Cách diễn đạt như vậy vừa tế nhị, vừa có sức lôi cuốn, để cho những si phu phải suy nghĩ về chí tráng của mình trước thời cuộc.

Phần cuối cùng tác giả nêu lên thái độ trọng nhân tài của Quang Trung. Đó là thái độ hết sức khiêm nhường, chân thành và cũng rất quyết tâm. Hình ảnh một cây gỗ không chống nổi tòa nhà to có sức tác động và lôi kéo rất lớn, thể hiện sự thật tâm của chính quyền Quang Trung trong việc kêu gọi hiền tài ra giúp nước.

Câu 4. Tư tưởng và tình cảm của vua Quang Trung qua bài chiếu

- Trước hết, mọi tầng lớp nhân dân từ quan đến dân, từ quan nhỏ đến quan lớn đều có thể dâng thư bày tỏ công việc. Đó chính là chính sách lấy dân làm trọng.

- Cách tiến cử người tài hết sức thông thoáng với việc có thể tự mình bày tỏ công việc, quan tiến cử hoặc dân thư tự tiến cử.

- Lời kêu gọi chân thành những người có đức có tài hay ra phụng sự đất nước và hưởng phúc lâu dài.

Chiếu cầu hiền thể hiện tầm nhìn xa trông rộng của vua Quang Trung trong công cuộc xây dựng đất nước sau thời phân li. Nhà vua đánh giá rất cao vai trò của hiền tài trong việc xây dựng đất nước. Cầu hiền trở thành một nhu cầu tất yếu của một triều đại mới ra đời, đó chính là truyền thống quý báu của dân tộc được kế thừa từ thời Lí Công Uẩn.

Từ Khóa

soạn bài xin lập khoa luật,tóm tắt chiếu cầu hiền,soạn bài chiếu cầu hiền nâng cao,bài giảng chiếu cầu hiền,soạn hai đứa trẻ,chiếu cầu hiền violet,phần tích chiếu cầu hiền,soạn bài ôn tập văn học trung đại việt nam,

Tác giả: Lê Văn Toàn
11-10-2016
Note Nếu bạn có bất cứ thắc mắc gì về bài viết này. hãy để lại bình luận. Quan quản trị sẽ trả lời lại bạn ngay lập tức.

Đánh Giá


Cùng Tác Giả.

Văn 7 Soạn bài Sài Gòn tôi yêu
Hướng dẫn Soạn bài Sài Gòn tôi yêu của chương trình văn học lớp 7. Giúp cho các em học tốt môn ngữ văn của mình cũng như các quý phụ huynh tham khảo để giản dạy cho các em.
Cách hóa giải cho nhà bị cây to án ngữ
Đôi khi mặt tiền nhà có thể bị án ngữ bởi cây to, cột tròn, thậm chí góc nhọn của cao ốc hay những vật có hình dáng như mũi tên, lưỡi dao, chiếu thẳng vào… Mặt tiền cửa chính căn nhà rất quan trọng vì đây là nơi đón tiếp các tia, các từ trường, các luồng khí từ vũ trụ chuyển đến.
Ý nghĩa của màu xanh dương trong phong thủy
Màu xanh dương là màu sắc phong thủy tuyệt vời. Nếu biết sử dụng nó đúng cách, nó sẽ mang lại nguồn năng lượng vô biên cho nhà bạn.
Bài trí tiểu cảnh hài hòa âm dương cho nhà ở
Xét về phong thủy, việc đưa tiểu cảnh vào nhà rất có lợi. Nếu để đúng hướng với cung mệnh của gia chủ, chúng có thể điều hòa âm dương cho ngôi nhà. Nên những chuyên viên thiết kế cần tính sao cho hợp lý nhất, mang lại thành công cho gia chủ.
Những lưu ý phong thủy khi xây nhà ống
Nhà phố vốn đóng khung theo dạng hình ống, do đó lúc bố trí ban đầu nếu không chú ý bố trí hệ thống cửa (khí khẩu) cho hợp lý thì sẽ ảnh hưởng đến các luồng phân bố khí trong nhà, thiếu ánh sáng và thông gió kém.
Những kiêng kị phong thủy khi thiết kế cầu thang
Cầu thang cong theo kiểu mềm mại được cho là tốt nhất vì khi đó nguồn khí tốt trong nhà sẽ được lưu chuyển đều đặn lên các tầng trên.
Cần bố trí cây xanh theo quy tắc phong thủy
Nhiều người thích mang cây xanh đến nơi làm việc vì cho rằng việc này sẽ đem lại may mắn, tài lộc. Dù vậy, đa phần người sử dụng chỉ bố trí cây xanh theo sở thích cá nhân chứ không tuân theo quy tắc phong thủy.
Những con vật mang lại may mắn cho nhà ở
Voi là con vật to lớn mạnh mẽ, nên bày voi trong nhà, thì vận nhà được bình ổn, người trong nhà làm ăn thuận lợi.
Nguyên tắc phong thủy cho cầu thang
Cầu thang được xem là hợp cách khi nó dựa vào vách trái (vách Thanh Long) của ngôi nhà.
Nhà ở không nên có quá nhiều cửa
Việc kiêng kỵ nhà mở nhiều của xuất phát từ câu “Đa môn tắc đa khẩu”, tức là nhà có nhiều cửa ắt có nhiều miệng hút khí, làm cho nắng và gió vào nhà từ nhiều hướng cả tốt lẫn xấu, gây ra rối loạn trường khí, người đi ra đi vào gây phức tạp trong kiểm soát an ninh.

Chúng tôiĐiều khoảnHỏi đápKiếm tiền