Văn học 11 Soạn bài chiếu cầu hiền

Soạn bài chiếu cầu hiền 

(Cầu hiền chiếu)

I. Hoàn cảnh ra đời và bố cục của bài chiếu.

Năm 1789, sau khi đánh bại quân Thanh, đuổi bè lũ bán nước chạy ra khỏi đất nước.Quang Trung mới bắt đầu kiểm soát và xây dựng chính quyền trên vùng đất Bắc Hà. Một sĩ phu vốn là quan lại nhà Lê mang nặng tư tưởng trung quân, hoặc chưa hiểu triều đại mới của Quang Trung, một số người bỏ trốn, sống nép mình hoặc ở ẩn. Trước tình tình đó, Quang Trung giao cho Ngô Thì Nhậm viết Chiếu cầu hiền để kêu gọi những người có tài, có đức ra giúp nước, giúp dân. Bài chiếu được chia làm ba phần:

- Từng nghe … người hiền: mối quan hệ giữa hiền tài và thiên tử.

- Trước đây, … gặp lúc buổi đầu cho trẫm ư?: cách ứng xử của hiền tài Bắc Hà và nhu cầu của thời cuộc.

- Vậy ban chiếu xuống .. để cùng nghe biết: chính sách cầu hiền và lời kêu gọi của Quang Trung.

II. Đọc – hiểu tác phẩm

Câu 1. Nội dung chính của bài Chiếu cầu hiền

Công văn hành chính thời phong kiến gồm có hai loại theo hướng từ dưới trình lên hoặc từ trên ban xuống. Chiếu là thể loại do vua hoặc người thay mặt vua viết để ban ra nhằm thực hiện chủ trương, chính sách nào đó. Chiếu nói chung và bài Chiếu cầu hiền nói riêng thuộc thể loại văn bản nghị luận chính trị - xã hội. Mặc dù chiếu thuộc thể loại công văn của triều đình, lệnh cho thần dân thực hiện. Tuy nhiên trong bài Chiếu cầu hiền, đối tượng là bậc hiền tài – những nho sĩ còn mang nặng tư tưởng trung quân. Trong nhan đề còn có từ cầu, có nghĩa là tính chất mệnh lệnh không được đề cao, thay vào đó là sự kêu gọi. Đó chính là lời động viên lời kêu gọi sĩ phu Bắc Hà đem tài sức mình ra phụng sự đất nước.

Câu 2. Đối tượng của bài chiếu

Đối tượng của bài chiếu chính là những sĩ phu Bắc Hà còn sống ẩn dật hoặc tỏ thái độ bất hợp tác với triều đại mới. Điều này xuất phát từ tư tưởng trung quân ái quốc của họ, đồng thời cũng có người cho rằng vua Quang Trung ít lễ nghĩa, không rõ đạo thánh hiền. Nắm được điều này, Ngô Thì Nhậm đã sử dụng nhiều điển tích từ Tứ Thư, Ngữ Kinh trông bãi chiếu để tác động tới tâm lí của họ, đồng thời tạo sự thuyết phục đối với họ.

Câu 3. Cách thức lập luận trong bài chiếu

Cách thức lập luận trong bài chiếu rất thuyết phục. Giữa các phần 1, 2 và 3 có sự xuyên suốt và tạo nên một mạch thuyết phục cao.

Trong phần 1, tác giả đưa ra luận điểm về mối quan hệ giữa hiền tài và thiên tử. Cuối cùng tác giả kết luận mọi hiền tài đều hướng về thiên tử như các tinh tú đều chầu về ngôi Bắc Thần. Hình ảnh được lấy từ Luận ngữ nên càng có sức thuyết phục đối với những người vốn lấy Nho giáo làm trọng.

Trong phần 2, tác giả nêu ra cách ứng xử của bậc hiện tại khi Tây Sơn ra Bắc Hà tiêu diệt họ Trịnh. Đó là cách ứng xử không đúng với lẽ phải. Để tỏ ý kiến của mình, tác giả bài chiếu không nói ra bằng ngôn ngữ trực tiếp mà dùng hình ảnh tượng trưng hoặc lấy kinh điển Nho giáo để nói. Cách diễn đạt như vậy vừa tế nhị, vừa có sức lôi cuốn, để cho những si phu phải suy nghĩ về chí tráng của mình trước thời cuộc.

Phần cuối cùng tác giả nêu lên thái độ trọng nhân tài của Quang Trung. Đó là thái độ hết sức khiêm nhường, chân thành và cũng rất quyết tâm. Hình ảnh một cây gỗ không chống nổi tòa nhà to có sức tác động và lôi kéo rất lớn, thể hiện sự thật tâm của chính quyền Quang Trung trong việc kêu gọi hiền tài ra giúp nước.

Câu 4. Tư tưởng và tình cảm của vua Quang Trung qua bài chiếu

- Trước hết, mọi tầng lớp nhân dân từ quan đến dân, từ quan nhỏ đến quan lớn đều có thể dâng thư bày tỏ công việc. Đó chính là chính sách lấy dân làm trọng.

- Cách tiến cử người tài hết sức thông thoáng với việc có thể tự mình bày tỏ công việc, quan tiến cử hoặc dân thư tự tiến cử.

- Lời kêu gọi chân thành những người có đức có tài hay ra phụng sự đất nước và hưởng phúc lâu dài.

Chiếu cầu hiền thể hiện tầm nhìn xa trông rộng của vua Quang Trung trong công cuộc xây dựng đất nước sau thời phân li. Nhà vua đánh giá rất cao vai trò của hiền tài trong việc xây dựng đất nước. Cầu hiền trở thành một nhu cầu tất yếu của một triều đại mới ra đời, đó chính là truyền thống quý báu của dân tộc được kế thừa từ thời Lí Công Uẩn.

Từ Khóa

soạn bài xin lập khoa luật,tóm tắt chiếu cầu hiền,soạn bài chiếu cầu hiền nâng cao,bài giảng chiếu cầu hiền,soạn hai đứa trẻ,chiếu cầu hiền violet,phần tích chiếu cầu hiền,soạn bài ôn tập văn học trung đại việt nam,

Tác giả: Lê Văn Toàn
11-10-2016
Note Nếu bạn có bất cứ thắc mắc gì về bài viết này. hãy để lại bình luận. Quan quản trị sẽ trả lời lại bạn ngay lập tức.

Đánh Giá


Cùng Tác Giả.

Phong thủy cho căn hộ nhỏ thịnh vượng
Tìm hiểu các giải pháp thiết kế và trang trí để phong thủy căn hộ nhỏ luôn tốt đẹp, thịnh vượng.
Chọn màu sắc hợp phong thủy cho cửa chính
Có nhiều người, khi lựa chọn hướng và màu sắc cho cửa chính và cổng ngỏ đã nghĩ rằng điều này chẳng có gì quan trọng vì hướng của ngôi nhà mới là cần thiết nhất.
Phong thủy bố trí bàn làm việc cho người tuổi Nhâm Tuất
Để có hiệu quả tốt nhất về mặt phong thủy cho những chủ nhân tuổi này, bạn hãy chú ý tới vị trí ngồi, hướng ngồi, màu sắc và cách bố trí đồ đạc trên bàn làm việc:
Cách nhận biết căn hộ chung cư phạm sát khí
Tình trạng bí sinh khí của ngôi nhà cần thiết phải khắc phục ngay vì không có sinh khí tức là không có sức sống, nhà ở sẽ phạm sát khí ảnh hưởng rất nhiều đến gia chủ cũng như các thành viên trong gia đình
Chọn màu sơn hợp phong thủy cho nhà ở
Khi lựa chọn màu sơn cho nhà ở, nhiều gia chủ vẫn thường băn khoăn giữa việc nên chọn màu sắc phù hợp với mệnh, theo hướng công trình hay theo hướng khí hậu. Điều đó gây khó khăn cho việc sử dụng sơn màu phù hợp cho ngôi nhà.
Văn 7 Soạn bài cách làm bài văn lập luận giải thích
Hướng dẫn Soạn bài cách làm bài văn lập luận giải thích của chương trình văn học lớp 7. Giúp cho các em học tốt môn ngữ văn của mình cũng như các quý phụ huynh tham khảo để giản dạy cho các em.
Văn học 12 Bài viết số 2 lớp 12 (bài hay)
Hướng dẫn Bài viết số 2 lớp 12 (bài hay) của chương trình văn học lớp 12. Giúp cho các em học tốt môn ngữ văn của mình cũng như các quý phụ huynh tham khảo để giảng dạy cho các em.
Những lưu ý khi bố trí bàn làm việc
Khi bố trí bàn làm việc ngoài những yếu tố căn bản cần chú ý như vị trí, màu sắc bạn cũng cần lưu ý đến những vấn đề khác để tránh nhứng sai sót không đáng có.
Cách sử dụng màu sắc nhà ở hợp phong thủy
Theo phong thuỷ, màu sắc hình thành nên các trường năng lượng. Các trường năng lượng này tác động đến môi trường nhà ở và ảnh hưởng đến mỗi cá nhân.
Bố trí bàn trang điểm mang lại vận may
Bàn trang điểm trong không gian phòng ngủ nếu được đặt theo hướng Đông Nam sẽ có tác dụng giúp gia chủ làm ăn phát đạt, còn đặt hướng Bắc sẽ khiến đường công danh thuận lợi.

Chúng tôiĐiều khoảnHỏi đápKiếm tiền