Văn học 11 Soạn bài lẽ ghét thương

Soạn bài lẽ ghét thương của Nguyễn Đình Chiểu

(Trích Truyện Lục Vân Tiên)

I. Đọc – hiểu văn bản

Câu 1. Những điều ông Quán ghét

10 câu thơ trong đoạn trích nói về lẽ ghét. Ghét việc tầm phào, ghét vua Trụ mê dâm, U Vương, Lệ Vương gây ra nhiều mối rắc rối, Ngũ Bá chia rẽ, đổ nát, sớm đầu tối đánh… Căn nguyên của cái ghét ở đây là do lòng thương dân, vì dân, ghét những kẻ hại dân, làm cho nhân dân sa hầm sẩy hang, chịu lầm than, nhọc nhằn… Nỗi khổ của dân được lặp lại nhiều lần, rải rác ở các câu 10, 12, 14, 16 thể hiện tấm lòng thường dân tha thiết của nhà thơ.

Để giãi bày cái ghét sâu sắc, tác giả sử dụng điệp từ ghét. Đoạn thơ có 8 từ ghét thì riêng hai câu thơ mở đầu đã có 4 từ:

Quán rằng: “Ghét việc tầm phào”

Ghét cay, ghét đắng, ghét vào tận tâm.

Kết hợp với biện pháp điệp ngữ, phép tăng cấp diễn tả mùi vị, độ sâu tăng dần của cái ghét. Từ cái ghét có vị cay sang cái ghét có vị đắng, đến ghét có vị sâu của lòng người, ghét vào tận tâm. Cách diễn đạt tăng cấp cho thấy cái ghét đã kết tinh thành cái căm thù. Ông Quán căm thù những kẻ hại dân. Điều này thể hiện tính nhân dân trong thơ văn Nguyễn Đình Chiểu.

Câu 2. Những điều ông Quán thương

Đối với cái ghét là lẽ thương, 16 câu thơ kế tiếp như lời tự bạch của ông Quán về tình thương: thương những người có tài cao chí cả, muốn cứu đời, giúp dân nhưng lại gặp rủi ro, bất hạnh nên không thực hiện được chí hướng. Phép điệp từ tiếp tục sử dụng với 9 từ thương trong đoạn thơ này.

Lòng thương của ông Quán thật rộng lớn: thương Nhan Tử mất sớm, dở dang công danh; thương Gia Cát Lượng có tài thao lược không cứu vãn được thời Hán mạt; thương Đồng Trọng Thư tài đức hơn người mà bị dồn vào thế bí; thương Đào Tiềm khí tiết thanh cao lại lui về ở ẩn; thương Hàn Dũ can vua bị đày…

Đoạn thơ được viết theo bút pháp ước lệ, mượn chuyện sách vở để nói chuyện đời. Tác giả kể về các nho gia đáng kính, đồng thời cũng nói về người đời đáng kính.

Ngôn ngữ thật sinh động với những trạng ngữ gợi tả: nếu ghét cay, ghét đắng, đa đoan, lằng nhằng… thì thương cái dở dang, phôi pha, bùi ngùi, chẳng may, bị lời xua đuổi…

Đoạn thơ kết thúc:

Xem qua kinh sử mấy lần

Nửa phần lại ghét, nửa phần lại thương

Cho thấy vì thương nên ghét. Đây là hai mặt tình cảm đối lập nhưng xuất phát từ lòng thương dân sâu sắc.

Câu 3. Nội dung, nghệ thuật và nhân vật trong đoạn trích

Nội dung: Nội dung đoạn trích thể hiện thái độ yêu thương nhân dân và vì dân. Đó là một tiêu chuẩn lớn để nhận định các giá trị, tư tưởng đạo lí trong Truyện Lục Vân Tiên. Thái độ yêu, ghét của tác giả thể hiện qua lời ông Quán. Tấm lòng nhân vật cũng là tấm lòng tác giả. Ghét những kẻ hại dân, thương nhưng ai biết thương dân. Dù đoạn thơ dùng nhiều đển cố của lịch sử Trung Hoa xưa nhưng thực ra để nói chuyện đương thời. Điều này cho thấy lẽ ghét thương của cụ Đồ Chiểu rất chân thành, không hề nặng sách vở.

Nghệ thuật: Đoạn thơ có nhiều điển cố nhưng đều là kiến thức phổ thông. Người bình dân vẫn thường nghe nên có thể hiểu được. Ngôn ngữ thơ chân chất, cách nói như đinh đóng cột, biểu hiện tâm huyết của tác giả. Hình thức câu thơ tuy đơn điệu nhưng không nhàm chán mà trái lại còn tô đậm tấm lòng thương ghét của nhà thơ, thể hiện rõ mạch cảm xúc trữ tình của nhà thơ.

Nhân vật: Trong Truyện Lục Vân Tiên, ngoài Ngư Ông, ông Tiều còn có ông Quán; họ đều là những lao động nghèo nhưng thực chất là hạng nho sĩ ẩn dật. Họ có đạo đức cao quý, có lối sống thanh cao và thường ra tay cứu giúp người đời.

Từ Khóa

soạn bài lẽ ghét thương lớp 11 nâng cao,soạn bài chạy giặc,văn bản lẽ ghét thương,lẽ ghét thương ngữ văn 11 nâng cao,bố cục bài lẽ ghét thương,lẽ ghét thương violet,lẽ ghét thương giáo án,soạn lẽ ghét thương nâng cao,

Tác giả: Lê Văn Toàn
11-10-2016
Note Nếu bạn có bất cứ thắc mắc gì về bài viết này. hãy để lại bình luận. Quan quản trị sẽ trả lời lại bạn ngay lập tức.

Đánh Giá


Cùng Tác Giả.

Văn lớp 9 Soạn bài chuẩn bị hành trang vào thế kỉ mới
Hướng dẫn Soạn bài chuẩn bị hành trang vào thế kỉ mới của chương trình văn học lớp 9. Giúp cho các em học tốt môn ngữ văn của mình cũng như các quý phụ huynh tham khảo để giản dạy cho các em.
Cấm kỵ đặt giường ngủ vợ chồng sau bàn thờ
Một trong những cấm kỵ của Phong thủy cũng như của phong tục truyền thống dân gian là phòng ngủ không nên bố trí ngay phía sau bàn thờ, trang thờ thần phật, Tổ tiên.
Những kiêng kỵ cần tránh khi thiết kế cửa chính trong nhà
Cửa chính của một căn nhà vừa là nơi mọi người đi ra đi vào, đồng thời còn là con đường thông dẫn khí từ bên ngoài vào bên trong nhà. Vì vậy, cần phải hết sức lưu ý khi thiết kế.
Lưu ý phong thủy khi đặt hòn non bộ
Hòn non bộ có ý nghĩa quan trọng trong cách bài trí sân vườn và kiến trúc Việt Nam. Tuy nhiên, đặt hòn non bộ ở đâu là vấn đề cần có sự am hiểu về lĩnh vực này mới có thể đạt hiệu quả tốt khi sử dụng nó. Nếu muốn chơi non bộ như 1 vật trang trí thì chỉ nên dùng những loại có kích thước nhỏ. Ngược lại, nếu dùng những hòn non bộ có kích thước lớn, hình dáng thô ác mà đặt sai vị trí thì sẽ gây những ảnh hưởng xấu tới gia chủ.
Cách hóa giải cho nhà có phong thủy xấu
Ngôi nhà có ảnh hưởng rất lớn đến sức khỏe, cũng như việc sinh hoạt tốt – xấu của những thành viên trong gia đình, vì thế, một ngôi nhà có phong thủy tốt sẽ mang lại nhiều điều tốt đẹp và ngược lại.
Chọn màu sắc sơn nhà ở hướng Tây
Thuyết “phong thủy” khi sơn nhà ở hương Tây. Dựa vào thuyết ngũ hành trong thuật phong thủy, tính tương sinh của ngũ hành thì nên chọn gam màu thuộc hành kim. Trong đó, chủ nhà nên chọn màu trắng, vừa tượng trưng cho kim vừa có thể giảm nhiệt và hạn chế oi bức cho căn nhà hướng Tây hoặc màu xanh tượng trưng cho hành mộc
Văn 7 Soạn bài văn bản báo cáo
Hướng dẫn Soạn bài văn bản báo cáo của chương trình văn học lớp 7. Giúp cho các em học tốt môn ngữ văn của mình cũng như các quý phụ huynh tham khảo để giản dạy cho các em.
Bố trí bình tài lộc bảo quản được của cải tài sản
Trong phong thủy, bình tài lộc bảo quản được của cải tài sản. Bạn có thể dùng một cái bình có hình dáng đẹp thuộc hành Thổ hoặc hành Kim cho mục đích phong thủy.
Giá trị của đồ gỗ trong phong thủy
Văn hóa phương Đông rất ưa sử dụng các vật dụng từ gỗ, từ đôi đũa ăn đến tủ, bàn, nhà cửa, đồ trang trí…Theo thuyết ngũ hành âm dương, đồ gỗ tiêu biểu cho hành mộc. Hành mộc tượng trưng cho mùa xuân, cho phương vị Đông và Đông Nam.
Chọn màu sắc sàn nhà giúp sự nghiệp phát triển
Theo phong thủy học, sàn nhà cần chắc chắn, màu đậm là màu nên chọn. Sàn nhà tượng trưng cho móng ngôi nhà, do đó, sàn nhà bằng phẳng và chắc chắn mới giúp cho sự nghiệp phát triển.

Chúng tôiĐiều khoảnHỏi đápKiếm tiền