Văn học 11 Soạn bài lẽ ghét thương

Soạn bài lẽ ghét thương của Nguyễn Đình Chiểu

(Trích Truyện Lục Vân Tiên)

I. Đọc – hiểu văn bản

Câu 1. Những điều ông Quán ghét

10 câu thơ trong đoạn trích nói về lẽ ghét. Ghét việc tầm phào, ghét vua Trụ mê dâm, U Vương, Lệ Vương gây ra nhiều mối rắc rối, Ngũ Bá chia rẽ, đổ nát, sớm đầu tối đánh… Căn nguyên của cái ghét ở đây là do lòng thương dân, vì dân, ghét những kẻ hại dân, làm cho nhân dân sa hầm sẩy hang, chịu lầm than, nhọc nhằn… Nỗi khổ của dân được lặp lại nhiều lần, rải rác ở các câu 10, 12, 14, 16 thể hiện tấm lòng thường dân tha thiết của nhà thơ.

Để giãi bày cái ghét sâu sắc, tác giả sử dụng điệp từ ghét. Đoạn thơ có 8 từ ghét thì riêng hai câu thơ mở đầu đã có 4 từ:

Quán rằng: “Ghét việc tầm phào”

Ghét cay, ghét đắng, ghét vào tận tâm.

Kết hợp với biện pháp điệp ngữ, phép tăng cấp diễn tả mùi vị, độ sâu tăng dần của cái ghét. Từ cái ghét có vị cay sang cái ghét có vị đắng, đến ghét có vị sâu của lòng người, ghét vào tận tâm. Cách diễn đạt tăng cấp cho thấy cái ghét đã kết tinh thành cái căm thù. Ông Quán căm thù những kẻ hại dân. Điều này thể hiện tính nhân dân trong thơ văn Nguyễn Đình Chiểu.

Câu 2. Những điều ông Quán thương

Đối với cái ghét là lẽ thương, 16 câu thơ kế tiếp như lời tự bạch của ông Quán về tình thương: thương những người có tài cao chí cả, muốn cứu đời, giúp dân nhưng lại gặp rủi ro, bất hạnh nên không thực hiện được chí hướng. Phép điệp từ tiếp tục sử dụng với 9 từ thương trong đoạn thơ này.

Lòng thương của ông Quán thật rộng lớn: thương Nhan Tử mất sớm, dở dang công danh; thương Gia Cát Lượng có tài thao lược không cứu vãn được thời Hán mạt; thương Đồng Trọng Thư tài đức hơn người mà bị dồn vào thế bí; thương Đào Tiềm khí tiết thanh cao lại lui về ở ẩn; thương Hàn Dũ can vua bị đày…

Đoạn thơ được viết theo bút pháp ước lệ, mượn chuyện sách vở để nói chuyện đời. Tác giả kể về các nho gia đáng kính, đồng thời cũng nói về người đời đáng kính.

Ngôn ngữ thật sinh động với những trạng ngữ gợi tả: nếu ghét cay, ghét đắng, đa đoan, lằng nhằng… thì thương cái dở dang, phôi pha, bùi ngùi, chẳng may, bị lời xua đuổi…

Đoạn thơ kết thúc:

Xem qua kinh sử mấy lần

Nửa phần lại ghét, nửa phần lại thương

Cho thấy vì thương nên ghét. Đây là hai mặt tình cảm đối lập nhưng xuất phát từ lòng thương dân sâu sắc.

Câu 3. Nội dung, nghệ thuật và nhân vật trong đoạn trích

Nội dung: Nội dung đoạn trích thể hiện thái độ yêu thương nhân dân và vì dân. Đó là một tiêu chuẩn lớn để nhận định các giá trị, tư tưởng đạo lí trong Truyện Lục Vân Tiên. Thái độ yêu, ghét của tác giả thể hiện qua lời ông Quán. Tấm lòng nhân vật cũng là tấm lòng tác giả. Ghét những kẻ hại dân, thương nhưng ai biết thương dân. Dù đoạn thơ dùng nhiều đển cố của lịch sử Trung Hoa xưa nhưng thực ra để nói chuyện đương thời. Điều này cho thấy lẽ ghét thương của cụ Đồ Chiểu rất chân thành, không hề nặng sách vở.

Nghệ thuật: Đoạn thơ có nhiều điển cố nhưng đều là kiến thức phổ thông. Người bình dân vẫn thường nghe nên có thể hiểu được. Ngôn ngữ thơ chân chất, cách nói như đinh đóng cột, biểu hiện tâm huyết của tác giả. Hình thức câu thơ tuy đơn điệu nhưng không nhàm chán mà trái lại còn tô đậm tấm lòng thương ghét của nhà thơ, thể hiện rõ mạch cảm xúc trữ tình của nhà thơ.

Nhân vật: Trong Truyện Lục Vân Tiên, ngoài Ngư Ông, ông Tiều còn có ông Quán; họ đều là những lao động nghèo nhưng thực chất là hạng nho sĩ ẩn dật. Họ có đạo đức cao quý, có lối sống thanh cao và thường ra tay cứu giúp người đời.

Từ Khóa

soạn bài lẽ ghét thương lớp 11 nâng cao,soạn bài chạy giặc,văn bản lẽ ghét thương,lẽ ghét thương ngữ văn 11 nâng cao,bố cục bài lẽ ghét thương,lẽ ghét thương violet,lẽ ghét thương giáo án,soạn lẽ ghét thương nâng cao,

Tác giả: Lê Văn Toàn
11-10-2016
Note Nếu bạn có bất cứ thắc mắc gì về bài viết này. hãy để lại bình luận. Quan quản trị sẽ trả lời lại bạn ngay lập tức.

Đánh Giá


Cùng Tác Giả.

Những vật để đầu giường gây hại cho sức khỏe của chủ nhân
Nhiều người có thói quen để đồng hồ báo thức ở đầu giường vì sự tiện lợi như có thể với tay tắt đồng hồ nếu muốn ngủ nướng thêm vài phút.
Cách hóa giải sát khí cho nhà ở theo phong thủy
Theo phong thủy, nếu có con đường đâm thẳng vào nhà thì hung khí sẽ hội thẳng vào nhà. Ở nhà này sẽ không yên ổn, dễ sinh thị phi, bệnh tật, hao tổn tài lộc. Để khắc phục, có thế dùng gương Bát Quái hoặc xây tường cao, trồng cây để che chắn.
Những đại kị phong thủy đối với phòng ăn
Đại kỵ phòng ăn bị nắng soi, gió lùa hoặc đặt ở vị trí tương xung với đầu đường, đầu hành lang…, kỵ tiếng động lớn, ồn ào náo nhiệt; kỵ phòng quá cao rộng.
Những lưu ý phong thủy khi dùng đá phong thủy trang trí phòng khách
Theo phong thủy, đặt những tảng đá trong phòng khách là không thích hợp. Nó sẽ ảnh hưởng đến bầu không khí ấm áp trong gia đình, tạo sự căng thẳng cho các thành viên trong gia đình.
Tầm quan trọng của cửa lớn trong phong thủy nhà ở
Sách xưa có câu: “Trạch dĩ môn vị cát hung, lộ vị trợ, môn hướng biệt” (Nhà ở lấy cửa làm lành dữ, đường đi là phụ trợ, hướng cửa phải phân biệt). Phong thuỷ học truyền thống Trung Quốc cho rằng: “Đại môn vị khí khẩu, nạp khí vượng tắc cát, suy khí tắc hung” (Cửa lớn là miệng khí, nạp khí vượng sẽ lành, khí mà suy thì dữ). Từ đó cho thấy cửa rất quan trọng đối với nhà ở.
Bàn trang điểm hợp phong thủy thu hút tài lộc
Bàn trang điểm trong không gian phòng ngủ nếu được đặt theo hướng Đông Nam sẽ có tác dụng giúp gia chủ làm ăn phát đạt, còn đặt hướng Bắc sẽ khiến đường công danh thuận lợi.
Nguyên tắc phong thủy áp dụng cho văn phòng
Phong thủy đối với người Á Đông luôn hữu ích với mọi không gian sinh hoạt và làm việc. Một số nguyên tắc phong thủy sau sẽ giúp bạn tạo cơ sở tốt nhất cho sự phát triển của mình cũng như công ty.
Ngăn chia không gian hợp lý giúp ổn định khí trong nhà ở
Theo phong thủy, một ngôi nhà tốt thì cần “tàng phong tụ khí” tức là khí vận chuyển cần được thông thoáng, tránh bị xung đối hoặc bị ngăn chặn. Khí trong nhà nếu được cân bằng sẽ là giải pháp tạo sự hài hòa giữa nơi cư trú với môi trường xung quanh.
Không nên bố trí giường ngủ hình tròn
Với một số căn nhà, vì lý do nào đó nên có thiết kế phòng ngủ hình tròn. Đi kèm với đó, chủ nhà cũng sử dụng giường ngủ theo hình này với suy nghĩ đồng bộ nội thất. Tuy nhiên, các chuyên gia phong thủy cho hay, giường ngủ hình tròn sẽ không mang lại giấc ngủ ngon.
Hóa giải điểm xấu cho nhà chung cư
Hiện nay, vấn đề thiết kế nhà chung cư phạm rất nhiều kiêng kỵ theo thuật phong thủy. Do đó, người ta thường tìm cách hóa giải điểm xấu này theo nhiều phương pháp khác nhau.

Chúng tôiĐiều khoảnHỏi đápKiếm tiền