Văn học 11 Soạn bài câu cá mùa thu

Soạn bài câu cá mùa thu của Nguyễn Khuyến

I. Tác giả và tác phẩm

1. Tác giả: Nguyễn Khuyến (1835 -  1909) quê ở Yên Đổ, Bình Lục, Hà Nam. Nguyễn Khuyến vốn ham học và học giỏi, từng đỗ đầu cả ba kì thi là thi Hương, thi Hội, thi Đình nên được gọi là Tam Nguyên Uyên Đổ. Nguyễn Khuyến làm quan hơn 10 năm dưới triều Nguyễn nhưng khi Pháp xâm lược nước ta thì ông từ quan về sống ở quê nhà.

Nguyễn Khuyến làm nhiều thơ chữ Hán và thơ chữ Nôm. Thơ ông nói lên tình yêu quê hương, đất nước, tình yêu gia đình, bạn bè; phản ánh cuộc sống cực khổ, thuần hậu, chất phác của nhân dân; châm biếm, đả kích tầng lớp thống trị, bọn thực dân xâm lược, đồng thời bộc lộ tấm lòng ưu ái đối với dân, với nước.

2. Tác phẩm: Bài thơ Câu cá mùa thu nằm trong chùm thơ thu của Nguyễn Khuyến (gồm ba bài: Thu điếu, Thu ẩm, Thu vịnh).

Theo Xuân Diệu, “Nguyễn Khuyến nổi tiếng nhất trong văn học Việt Nam là về thơ Nôm. Mà trong thơ Nôm của Nguyễn Khuyến, nức danh nhất là ba bài thơ mùa thu: Thu điếu, Thu ẩm, Thu vịnh”.

II. Đọc – hiểu văn bản

Câu 1. Điểm nhìn để cảm nhận cảnh thu của nhà thơ.

Cảnh thu trong bài thơ được miêu tả từ gần đến cao xa, rồi từ cao xa trở lại gần: từ chiếc thuyền câu nhìn ra mặt ao, nhìn lên bầu trời, nhìn ra ngõ trú rồi lại trở về với ao thu, với chiếc thuyền câu. Từ một ao thu hẹp, nhà thơ mở ra không gian mùa thu, cảnh sắc mùa thu quen thuộc ở mỗi làng quê Việt Nam. Như vậy, từ điểm nhìn ấy, nhà thơ mở ra nhiều hướng miêu tả và cảm nhận về mùa thu khác nhau.

Câu 2. Cảnh sắc mùa thu

Cảnh sắc mùa thu trong Câu cá mùa thu đẹp, dịu nhẹ, thanh sơ “điển hình hơn cả cho mùa thu của làng quê Việt Nam” (Xuân Diệu). Điều đó được hiện lên từ những từ ngữ, hình ảnh đầy sức gợi cảm: 

Hình ảnh: ao thu lạnh lẽo, nước trong veo, sóng biếc, trời xanh ngắt, lá vàng…

Đường nét, sự chuyển động: sóng hơi gợn tí, lá vàng khẽ đưa vèo, tầng mây lơ lửng…

Cảnh sắc mùa thu trong bài thơ dịu nhẹ, thanh sơ nhưng hài hòa. Đặc biệt cảnh sắc trong bức tranh được tạo nên bởi các điệu xanh: xanh ao, xanh trời, xanh sóng… Giữa những sắc xanh ấy, hiện lên màu vàng của chiếc lá đâm ngang theo chiều gió. Ngoài ra còn có ao thu nhỏ, thuyền câu nhỏ, sóng lăn tăn. Phù hợp với không gian ấy, dáng người ngồi câu cá như cùng thu nhỏ lại: tựa gối ôm cần. Cảnh thu ấy đã gợi lên được nét riêng của một vùng nông thôn đồng bằng Bắc Bộ.

Câu 3. Không gian trong bài thơ

Không gian Câu cá mùa thu là không gian tĩnh lặng, vắng bóng người. Không gian ấy được hiện lên qua màu sắc: xanh ao, xanh trời, xanh sóng và sắc vàng của chiếc lá rơi xuống mặt ao. Không gian ấy còn được tái hiện qua sự chuyển động, một sự chuyển động rất khẽ: sóng hơi gợn tí, lá vàng khẽ đưa vèo, tầng mây lơ lửng. Sự chuyển động ấy khẽ đến mức không đủ để tạo thành âm thanh. Cả bài thơ chỉ có một tiếng động duy nhất – tiếng cá đớp động nhưng là đớp động dưới chân bèo. Từ đâu gợi sự mơ hồ, không xác định.

Câu 4. Tâm trạng của nhà thơ

Không gian tĩnh lặng trong bài thơ góp phần thể hiện sự vắng lặng trong cõi lòng nhà thơ. Tiếng động của tiếng cá đớp mồi là tiếng động của ngoại cảnh nhưng càng làm tăng sự tĩnh lặng. Tác giả sử dụng nghệ thuật lấy động tả tĩnh. Đó cũng chính là cái tính rất gợi cảm, tác động tới tâm hồn nhà thơ: một tâm trạng cô quạnh, đau xót trước tình hình đất nước bị xâm lược.

Bài thơ không chỉ đơn thuần là tả việc  câu cá. Câu cá chỉ là cái cớ để nhà thơ mở rộng cõi lòng mình đón nhận cảnh thu, tình thu. Qua bài thơ, người đọc cảm nhận được một tấm lòng thiết tha gắn bó với thiên nhiên, đất nước, một tấm lòng yêu nước thầm kín mà vẫn không kém phần sâu sắc.

Từ Khóa

soạn bài câu cá mùa thu tuthienbao,soan bai câu cá mùa thu,soạn bài câu cá mùa thu lớp 11 nâng cao,giáo án câu cá mùa thu,soạn câu cá mùa thu tuthienbao,soạn bài câu cá mùa thu lớp 11 violet,câu cá mùa thu violet,soạn bài thương vợ,

Tác giả: Lê Văn Toàn
11-10-2016
Note Nếu bạn có bất cứ thắc mắc gì về bài viết này. hãy để lại bình luận. Quan quản trị sẽ trả lời lại bạn ngay lập tức.

Đánh Giá


Cùng Tác Giả.

Tìm hiểu về những nguyên tắc phong thủy khai vận văn phòng
Hiểu biết những nguyên tắc phong thủy khai vận văn phòng sẽ giúp cho công việc làm ăn cũng như thăng tiến của bạn thêm thuận lợi.
Phòng khách có nên bài trí bàn trà lớn ?
Trong phòng khách, bàn trà thường được đặt phía trước hoặc 2 bên đối xứng nhau của ghế sofa. Bàn trà dùng để bày ấm chén uống trà, khi khách đến chơi chủ nhà rót trà, rót rượu mời, rất thuận tiện.
Văn 7 Soạn bài từ hán việt
Hướng dẫn Soạn bài từ hán việt của chương trình văn học lớp 7. Giúp cho các em học tốt môn ngữ văn của mình cũng như các quý phụ huynh tham khảo để giản dạy cho các em.
Cẩn thận khi sử dụng gương bát quái để hóa giải sát khí
Gia chủ nếu muốn treo gương bát quái, gia chủ phải tìm hiểu thật kĩ, nhờ người có chuyên môn tư vấn, không tự ý dùng kẻo sẽ chiêu họa hơn là chiêu an.
Nhà có quá nhiều cửa dễ gây rối loạn trường khí
Kiêng kỵ nói trên xuất phát từ quan niệm: “Đa môn tắc đa khẩu”, điều đó có nghĩa là nhà có nhiều cửa ắt có nhiều miệng hút khí, nắng và gió vào nhà từ nhiều hướng cả tốt lẫn xấu, sẽ gây rối loạn trường khí.
Những điềm xấu trong phong thủy nhà ở
Bạn cảm thấy không thoải mái và mệt mỏi vì cuộc sống gặp phải quá nhiều rắc rối? Bạn luôn cảm thấy mình thiếu may mắn? Vậy, đã bao giờ bạn nghĩ rằng tất cả những vấn đề này đều có liên quan đến phong thủy của ngôi nhà đang ở.
Bố trí bàn ăn hợp phong thủy
Bàn ăn có ảnh hưởng lớn đến bầu không khí cũng như tâm trạng của mọi người bởi nó là nơi các thành viên sum họp, quây quần. Vì thế, khi sắp xếp cần lưu ý một số điều sau.
Phong thủy phòng bếp giúp ấm no quanh năm
Khi thiết kế, trang trí và sử dụng nhà bếp cần đảm bảo một số nguyên tắc cơ bản để thu hút và duy trì sự no đủ, thịnh vượng cho gia đình.
Người kinh doanh và nhà ở khuyết góc Đông Nam
Phong thủy nhà ở quan niệm rằng, đối với những người làm kinh doanh thì không nên xây nhà và sống trong nhà khuyết góc Đông Nam.
Bố trí phong thủy hài hòa cho căn hộ chung cư
Bố trí phong thủy hợp lý không chỉ đem lại vẻ đẹp hài hoà cho căn hộ mà còn đem lại tài lộc các thành viên trong gia đình.

Chúng tôiĐiều khoảnHỏi đápKiếm tiền