Văn học 11 Soạn bài câu cá mùa thu

Soạn bài câu cá mùa thu của Nguyễn Khuyến

I. Tác giả và tác phẩm

1. Tác giả: Nguyễn Khuyến (1835 -  1909) quê ở Yên Đổ, Bình Lục, Hà Nam. Nguyễn Khuyến vốn ham học và học giỏi, từng đỗ đầu cả ba kì thi là thi Hương, thi Hội, thi Đình nên được gọi là Tam Nguyên Uyên Đổ. Nguyễn Khuyến làm quan hơn 10 năm dưới triều Nguyễn nhưng khi Pháp xâm lược nước ta thì ông từ quan về sống ở quê nhà.

Nguyễn Khuyến làm nhiều thơ chữ Hán và thơ chữ Nôm. Thơ ông nói lên tình yêu quê hương, đất nước, tình yêu gia đình, bạn bè; phản ánh cuộc sống cực khổ, thuần hậu, chất phác của nhân dân; châm biếm, đả kích tầng lớp thống trị, bọn thực dân xâm lược, đồng thời bộc lộ tấm lòng ưu ái đối với dân, với nước.

2. Tác phẩm: Bài thơ Câu cá mùa thu nằm trong chùm thơ thu của Nguyễn Khuyến (gồm ba bài: Thu điếu, Thu ẩm, Thu vịnh).

Theo Xuân Diệu, “Nguyễn Khuyến nổi tiếng nhất trong văn học Việt Nam là về thơ Nôm. Mà trong thơ Nôm của Nguyễn Khuyến, nức danh nhất là ba bài thơ mùa thu: Thu điếu, Thu ẩm, Thu vịnh”.

II. Đọc – hiểu văn bản

Câu 1. Điểm nhìn để cảm nhận cảnh thu của nhà thơ.

Cảnh thu trong bài thơ được miêu tả từ gần đến cao xa, rồi từ cao xa trở lại gần: từ chiếc thuyền câu nhìn ra mặt ao, nhìn lên bầu trời, nhìn ra ngõ trú rồi lại trở về với ao thu, với chiếc thuyền câu. Từ một ao thu hẹp, nhà thơ mở ra không gian mùa thu, cảnh sắc mùa thu quen thuộc ở mỗi làng quê Việt Nam. Như vậy, từ điểm nhìn ấy, nhà thơ mở ra nhiều hướng miêu tả và cảm nhận về mùa thu khác nhau.

Câu 2. Cảnh sắc mùa thu

Cảnh sắc mùa thu trong Câu cá mùa thu đẹp, dịu nhẹ, thanh sơ “điển hình hơn cả cho mùa thu của làng quê Việt Nam” (Xuân Diệu). Điều đó được hiện lên từ những từ ngữ, hình ảnh đầy sức gợi cảm: 

Hình ảnh: ao thu lạnh lẽo, nước trong veo, sóng biếc, trời xanh ngắt, lá vàng…

Đường nét, sự chuyển động: sóng hơi gợn tí, lá vàng khẽ đưa vèo, tầng mây lơ lửng…

Cảnh sắc mùa thu trong bài thơ dịu nhẹ, thanh sơ nhưng hài hòa. Đặc biệt cảnh sắc trong bức tranh được tạo nên bởi các điệu xanh: xanh ao, xanh trời, xanh sóng… Giữa những sắc xanh ấy, hiện lên màu vàng của chiếc lá đâm ngang theo chiều gió. Ngoài ra còn có ao thu nhỏ, thuyền câu nhỏ, sóng lăn tăn. Phù hợp với không gian ấy, dáng người ngồi câu cá như cùng thu nhỏ lại: tựa gối ôm cần. Cảnh thu ấy đã gợi lên được nét riêng của một vùng nông thôn đồng bằng Bắc Bộ.

Câu 3. Không gian trong bài thơ

Không gian Câu cá mùa thu là không gian tĩnh lặng, vắng bóng người. Không gian ấy được hiện lên qua màu sắc: xanh ao, xanh trời, xanh sóng và sắc vàng của chiếc lá rơi xuống mặt ao. Không gian ấy còn được tái hiện qua sự chuyển động, một sự chuyển động rất khẽ: sóng hơi gợn tí, lá vàng khẽ đưa vèo, tầng mây lơ lửng. Sự chuyển động ấy khẽ đến mức không đủ để tạo thành âm thanh. Cả bài thơ chỉ có một tiếng động duy nhất – tiếng cá đớp động nhưng là đớp động dưới chân bèo. Từ đâu gợi sự mơ hồ, không xác định.

Câu 4. Tâm trạng của nhà thơ

Không gian tĩnh lặng trong bài thơ góp phần thể hiện sự vắng lặng trong cõi lòng nhà thơ. Tiếng động của tiếng cá đớp mồi là tiếng động của ngoại cảnh nhưng càng làm tăng sự tĩnh lặng. Tác giả sử dụng nghệ thuật lấy động tả tĩnh. Đó cũng chính là cái tính rất gợi cảm, tác động tới tâm hồn nhà thơ: một tâm trạng cô quạnh, đau xót trước tình hình đất nước bị xâm lược.

Bài thơ không chỉ đơn thuần là tả việc  câu cá. Câu cá chỉ là cái cớ để nhà thơ mở rộng cõi lòng mình đón nhận cảnh thu, tình thu. Qua bài thơ, người đọc cảm nhận được một tấm lòng thiết tha gắn bó với thiên nhiên, đất nước, một tấm lòng yêu nước thầm kín mà vẫn không kém phần sâu sắc.

Từ Khóa

soạn bài câu cá mùa thu tuthienbao,soan bai câu cá mùa thu,soạn bài câu cá mùa thu lớp 11 nâng cao,giáo án câu cá mùa thu,soạn câu cá mùa thu tuthienbao,soạn bài câu cá mùa thu lớp 11 violet,câu cá mùa thu violet,soạn bài thương vợ,

Tác giả: Lê Văn Toàn
11-10-2016
Note Nếu bạn có bất cứ thắc mắc gì về bài viết này. hãy để lại bình luận. Quan quản trị sẽ trả lời lại bạn ngay lập tức.

Đánh Giá


Cùng Tác Giả.

Phong thủy bài trí cho khu vựa tiền sảnh
Tiền sảnh vốn chỉ cổng vào chùa của nhà Phật. Hiện nay, tiền sảnh là cửa ngoài của căn phòng cũng có nghĩa là khu vực ở cửa vào phòng.
Khó giàu vì nhà có quá nhiều cửa sổ
Nếu cửa ra vào và cửa sổ nằm trên cùng một đường thẳng thì tiền bạc của gia đình đó sẽ dễ dàng “tiêu tan”.
Văn học 11 Soạn bài chạy giặc
Hướng dẫn Soạn bài chạy giặc của chương trình văn học lớp 11. Giúp cho các em học tốt môn ngữ văn của mình cũng như các quý phụ huynh tham khảo để giảng dạy cho các em.
Nhận biết khí xấu quanh nhà và cách hóa giải
Cảnh quan xung quanh ngôi nhà có ảnh hưởng rất lớn đến sinh khí của ngôi nhà và cuộc sống của những người cư ngụ trong đó. Tuy nhiên, không thể lựa chọn một vị trí hoàn hảo phù hợp với tất cả các nguyên tắc phong thuỷ, sẽ có một vài yếu tố phạm phải phong thuỷ. Vì vậy, cần tìm cách hoá giải phù hợp để cân bằng âm – dương.
Sơn – Hướng và Trạch trong phong thủy là gì? Ảnh hưởng như thế nào?
Khi xem phong thủy cho một ngôi nhà người ta thường chú ý đến Sơn, Hướng và Trạch, tuy nhiên không phải ai cũng hiểu được những khái niệm này một cách cơ bản nhất. Xét riêng môn Bát Trạch, ta thấy các khái niệm chính được đưa ra không kèm theo một định nghĩa nhất quán và do đó đã đưa đến những quan niệm trái ngược về Tả, Hữu, Sơn, Hướng, Trạch mệnh… Sơn và Hướng
Sát khí đầy nhà do treo gương bát quái không đúng cách
Chúng ta đều biết, gương bát quái là một trong những bảo bối phong thủy có sức mạnh lớn, vì thế gia đình không bao giờ được treo gương bát quái một cách tùy tiện. Nếu treo gương bát quái không đúng cách sẽ khiến sát khí phát tán mọi phương.
Bố trí màu sắc cho từng góc nhà
Bài trí nhà cửa theo phong thủy có liên quan mật thiết đến việc chọn lựa và phối hợp màu sắc. Mỗi màu sắc có tác dụng tốt nhất ở mỗi góc nhà hay góc phòng.
Văn 7 Soạn bài chuyển đổi câu chủ động thành câu bị động
Hướng dẫn Soạn bài chuyển đổi câu chủ động thành câu bị động của chương trình văn học lớp 7. Giúp cho các em học tốt môn ngữ văn của mình cũng như các quý phụ huynh tham khảo để giản dạy cho các em.
Những con đường dẫn sinh khí vào nhà
Vận dụng thuật phong thuỷ trong thiết kế và sắp đặt nhà cửa thực chất là nghệ thuật hướng dẫn và hấp dẫn sinh khí, ngăn chặn tà khí vào nhà.
Mẹo phong thủy giúp công danh thuận lợi hơn
Phòng làm việc quá tối đồng nghĩa với việc năng lượng trong phòng sẽ ở mức thấp. Bạn cần cung cấp ánh sáng cho phòng làm việc càng nhiều càng tốt bởi như thế sẽ có thể thu hút thêm thật nhiều năng lượng và may mắn cho sự nghiệp của bạn.

Chúng tôiĐiều khoảnHỏi đápKiếm tiền