Văn học 11 Soạn bài từ ngôn ngữ chung đến lời nói cá nhân

Soạn bài từ ngôn ngữ chung đến lời nói cá nhân

I. Kiến thức cơ bản

1. Ngôn ngữ - tài sản chung của xã hội.

- Ngôn ngữ là tài sản chung của xã hội. Đó là phương tiện giao tiếp của xã hội. Nhưng ngôn ngữ lại tồn tại trong mỗi cá nhân, do mỗi cá nhân chiếm lĩnh và sử dụng khi giao tiếp.

- Tính chung trong ngôn ngữ của cộng đồng thể hiện qua:

+ Các âm và các thanh (các nguyên âm, phụ âm, thanh điệu…). Ví dụ: a, e, I, o, b, h, t… thanh huyền, thanh sắc, thanh ngang…

+ Các tiếng (tức các âm tiết) do sự kết hợp của các âm và thanh theo những quy tắc nhất định. Ví dụ: nhà, cây, người, thủy, chiến, vô…

+ Các từ: Ví dụ: nhà, nước, đẹp đẽ, xe đạp, máy bay, cà chua, mồ hôi…

+ Các từ cố định (thành ngữ, quán ngữ).  Ví dụ: thuận buồm xuôi gió, ăn vóc học hay, cao như núi, nó toạc móng heo, cao lương mĩ vị, nói tóm lại, chân ước chân ráo…

- Tính chung trong ngôn ngữ còn thể hiện qua các phương thức chung, các quy tắc chung như phương thức chuyển nghĩa từ (từ nghĩa gốc sang nghĩa khác, phương thức ẩn dụ), quy tắc cấu tạo các loại câu.

2. Lời nói – tài sản riêng của cá nhân

- Cái riêng trong lời nói cá nhân biểu hiện qua:

+ Giọng nói cá nhân

+ Vốn từ ngữ cá nhân

+ Việc sử dụng các từ ngữ quen thuộc một cách sáng tạo

+ Việc cấu tạo ra từ mới

+ Việc vận dụng linh hoạt, sáng tạo quy tắc chung, phương thức chung.

- Biểu hiện rõ nhất của nét riêng trong lời nói cá nhân là phong cách ngôn ngữ cá nhân.

II. Luyện tập

Bài tập 1. Đối với người Việt Nam thì những từ giao tiếp trong hai câu trên đều rất quen thuộc. Nhưng hai câu thơ trong bài Khóc Dương Khuê của Nguyễn Khuyến là sản phẩm cá nhân, mang đậm dấu ấn của tác giả. Chính vì vậy, từ thôi đã được dùng  với nghĩa: sự mất mát, sự đau đớn. Thôi là hư từ được nhà thơ dùng như động từ nhằm diễn đạt nỗi đau của mình khi nghe tin bạn mất, đồng thời cũng là cách nói giảm, nói tránh để làm vơi đi nỗi đau mất mát người ở lại.

Bài tập 2. Hai câu thơ của Hồ Xuân Hương được sắp xếp theo lối đối lập: xiêng ngang – đâm toạc; mặt đất – chân mây; rêu từng đám – đá mấy hòn, kết hợp với hình thức đạo ngữ. Thiên nhiên trong hai câu thơ như cũng mang theo nỗi niềm phẫn uất của con người. Rêu là một sinh vật nhỏ bé nhưng cũng không chịu khuất phục; nó phải xiên ngang mặt đất. Đá vốn rắn chắc nhưng giờ cũng nhọn hơn để đâm toạc chân mây. Nhà thơ sử dụng biện pháp đảo ngữ để làm nội tâm trạng phẫn uất của thiên nhiên mà cũng là sự phẫn uất của nhà thơ. Các động từ mạnh như xiên, đâm kết hợp với các bổ ngữ như ngang, toạc thể hiện sự bướng bỉnh, ngang ngạnh của thi sĩ. Chính biện pháp đối lập và đảo ngữ, cách dùng các từ ngữ tạo hình đó đã tạo nên ấn tượng mạnh mẽ, làm nên cá tính sáng tạo của Hồ Xuân Hương. Đó cũng là cách miêu tả sáng tạo về thiên nhiên trong thơ Hồ Xuân Hương: bao giờ cũng chuyển động, căng đầy sức sống ngay cả trong những tình huống bi thảm nhất.

Bài tập 3. Có thể khẳng định ngôn ngữ là tài sản chung của xã hội, lời nói là sản phẩm của từng cá nhân. Có thể nhận thấy mối quan hệ này qua bài thơ Cảnh khuya của Hồ Chí Minh.

Tiếng suối trong như tiếng hát xa

Trăng lồng cổ thụ bóng lồng hoa

Cảnh khuya như vẽ người chưa ngủ

Chưa ngủ vì lo nỗi nước nhà.

- Sức gợi, sự liên tưởng của từ ngữ đã khẳng định được sức sáng tạo của Bác, đặc biệt là từ lồng. Từ lồng gợi nhớ đến Chinh phụ ngâm: Hoa dái nguyệt, nguyệt in một tấm / Nguyệt lồng hoa, hoa thắm từng bông /  Nguyệt hoa, hoa nguyệt trùng trùng / Trước hoa dưới nguyệt trong lòng xót đau. Từ lồng cũng gợi nhớ đến Truyện Kiều: Vàng gieo ngấn nước, cây lồng bóng sân.

- Cấu trúc so sánh mới lạ ở hai câu đầu (theo cấu trúc so sánh thông thường thì câu thơ đầu là Tiếng hát như như tiếng suối).

- Điệp ngữ cuối câu 3 và đầu câu 4 (chưa ngủ) như chờ một kết thuc bất ngờ, độc đáo: vì lo nỗi nước nhà.

Bài thơ Cảnh khuya của Bác là sản phẩm mang đậm dấu ấn phong cách sáng tạo, thể hiện được vẻ đẹp rất cổ điển nhưng cũng rất hiện đại của một thi sĩ – chiến sĩ.

Từ Khóa

từ ngôn ngữ chung đến lời nói cá nhân tiếp theo,soạn bài tự tình,giáo án từ ngôn ngữ chung đến lời nói cá nhân tiếp theo,luyện tập về ngôn ngữ chung và lời nói cá nhân nâng cao,ngôn ngữ chung và lời nói cá nhân lớp 11 nâng cao,tự tình lớp 11,bai tap từ ngôn ngữ chung đến lời nói cá nhân,soạn bài bài ca ngất ngưởng,

Tác giả: Lê Văn Toàn
11-10-2016
Note Nếu bạn có bất cứ thắc mắc gì về bài viết này. hãy để lại bình luận. Quan quản trị sẽ trả lời lại bạn ngay lập tức.

Đánh Giá


Cùng Tác Giả.

Văn lớp 10 Soạn bài nhưng nó phải bằng hai mày
Hướng dẫn Soạn bài nhưng nó phải bằng hai mày của chương trình văn học lớp 10. Giúp cho các em học tốt môn ngữ văn của mình cũng như các quý phụ huynh tham khảo để giảng dạy cho các em.
Mang may mắn vào nhà
Theo các nhà phong thủy, trong bài trí nhà cửa, bạn nên chú ý không đặt cây trang trí ngay cửa ra vào, sắp xếp đồ đạc hợp lý và đặc biệt, không nên sơn màu cửa một cách tùy tiện.
Tả cảnh hoàng hôn quê em.
Quê tôi là một làng chài ven biển. Dân chài sống lam lũ quanh năm mà vẫn chẳng dư dật được bao nhiêu. Làng hướng mắt ra đón những cơn gió biển thổi vào thế nên bọn nhóc tụi tôi mới nhỏ ti mà đứa nào đứa nấy sạm đen vì nắng và gió biển. Vùng quê tuy nghèo nhưng không phải không có những niềm vui. Với tôi, kỷ niệm sâu sắc nhất chính là được ngắm cảnh hoàng hôn trên biển.
Những vị trí mặt tiền khiến chủ nhà dễ gặp họa
Phong thủy thường ưa thích những con đường quanh co hơn so với con đường thẳng. Trên những con đường thẳng, giao thông thường đi lại như mắc cửi sẽ khiến những người sống trong các ngôi nhà ở 2 bên khó có được một cuộc sống bình lặng.
Nhà cửa sạch sẽ đón thêm nguồn năng lượng mới
Nhà cửa được dọn dẹp sạch sẽ không chỉ giúp nâng cao chất lượng không gian sống của bạn, mà theo phong thủy đây cũng là một giải pháp rất tốt để đem lại năng lượng tươi mới cho ngôi nhà.
Áp dụng nguyên tắc tứ tượng để xác định vị trí ngồi lý tưởng
Hiện nay, không chỉ áp dụng cho thế đất, nguyên tắc Tứ tượng (Thanh Long, Bạch Hổ, Huyền Vũ, Chu Tước) còn được vận dụng để xác định vị trí ngồi lý tưởng theo quan điểm phong thủy. Nó giúp hình dung cụ thể hướng chuyển động của năng lượng xung quanh bạn.
Hóa giải cho cửa chính đối diện cầu thang
Cửa chính của nhiều ngôi nhà đối diện với cầu thang và không hợp với phong thủy, nhưng trong những nhà tập thể kiểu cũ vẫn giữ kiến trúc này, mang lại nhiều bất lợi cho gia chủ.
Văn học 12 Trình bày suy nghĩ của em về vấn đề Tranh giành và nhường nhịn
Hướng dẫn Trình bày suy nghĩ của em về vấn đề Tranh giành và nhường nhịn của chương trình văn học lớp 12. Giúp cho các em học tốt môn ngữ văn của mình cũng như các quý phụ huynh tham khảo để giảng dạy cho các em.
Bài trí văn phòng cho từng bộ phận trong công ty (P1)
Mỗi bộ phận trong công ty đều có chức năng riêng. Vì vậy theo phong thủy cần bài trí khu vực văn phòng dựa vào đặc trưng của từng bộ phận. 1. Phòng làm việc của người chủ quản
Những vật phẩm phong thủy mang lại công danh, tài lộc cho gia chủ
Có một số vật phẩm nếu biết sử dụng đúng cách sẽ mang lại sự thông tuệ, công danh lẫn tài lộc.

Chúng tôiĐiều khoảnHỏi đápKiếm tiền