Văn học 11 Soạn bài từ ngôn ngữ chung đến lời nói cá nhân

Soạn bài từ ngôn ngữ chung đến lời nói cá nhân

I. Kiến thức cơ bản

1. Ngôn ngữ - tài sản chung của xã hội.

- Ngôn ngữ là tài sản chung của xã hội. Đó là phương tiện giao tiếp của xã hội. Nhưng ngôn ngữ lại tồn tại trong mỗi cá nhân, do mỗi cá nhân chiếm lĩnh và sử dụng khi giao tiếp.

- Tính chung trong ngôn ngữ của cộng đồng thể hiện qua:

+ Các âm và các thanh (các nguyên âm, phụ âm, thanh điệu…). Ví dụ: a, e, I, o, b, h, t… thanh huyền, thanh sắc, thanh ngang…

+ Các tiếng (tức các âm tiết) do sự kết hợp của các âm và thanh theo những quy tắc nhất định. Ví dụ: nhà, cây, người, thủy, chiến, vô…

+ Các từ: Ví dụ: nhà, nước, đẹp đẽ, xe đạp, máy bay, cà chua, mồ hôi…

+ Các từ cố định (thành ngữ, quán ngữ).  Ví dụ: thuận buồm xuôi gió, ăn vóc học hay, cao như núi, nó toạc móng heo, cao lương mĩ vị, nói tóm lại, chân ước chân ráo…

- Tính chung trong ngôn ngữ còn thể hiện qua các phương thức chung, các quy tắc chung như phương thức chuyển nghĩa từ (từ nghĩa gốc sang nghĩa khác, phương thức ẩn dụ), quy tắc cấu tạo các loại câu.

2. Lời nói – tài sản riêng của cá nhân

- Cái riêng trong lời nói cá nhân biểu hiện qua:

+ Giọng nói cá nhân

+ Vốn từ ngữ cá nhân

+ Việc sử dụng các từ ngữ quen thuộc một cách sáng tạo

+ Việc cấu tạo ra từ mới

+ Việc vận dụng linh hoạt, sáng tạo quy tắc chung, phương thức chung.

- Biểu hiện rõ nhất của nét riêng trong lời nói cá nhân là phong cách ngôn ngữ cá nhân.

II. Luyện tập

Bài tập 1. Đối với người Việt Nam thì những từ giao tiếp trong hai câu trên đều rất quen thuộc. Nhưng hai câu thơ trong bài Khóc Dương Khuê của Nguyễn Khuyến là sản phẩm cá nhân, mang đậm dấu ấn của tác giả. Chính vì vậy, từ thôi đã được dùng  với nghĩa: sự mất mát, sự đau đớn. Thôi là hư từ được nhà thơ dùng như động từ nhằm diễn đạt nỗi đau của mình khi nghe tin bạn mất, đồng thời cũng là cách nói giảm, nói tránh để làm vơi đi nỗi đau mất mát người ở lại.

Bài tập 2. Hai câu thơ của Hồ Xuân Hương được sắp xếp theo lối đối lập: xiêng ngang – đâm toạc; mặt đất – chân mây; rêu từng đám – đá mấy hòn, kết hợp với hình thức đạo ngữ. Thiên nhiên trong hai câu thơ như cũng mang theo nỗi niềm phẫn uất của con người. Rêu là một sinh vật nhỏ bé nhưng cũng không chịu khuất phục; nó phải xiên ngang mặt đất. Đá vốn rắn chắc nhưng giờ cũng nhọn hơn để đâm toạc chân mây. Nhà thơ sử dụng biện pháp đảo ngữ để làm nội tâm trạng phẫn uất của thiên nhiên mà cũng là sự phẫn uất của nhà thơ. Các động từ mạnh như xiên, đâm kết hợp với các bổ ngữ như ngang, toạc thể hiện sự bướng bỉnh, ngang ngạnh của thi sĩ. Chính biện pháp đối lập và đảo ngữ, cách dùng các từ ngữ tạo hình đó đã tạo nên ấn tượng mạnh mẽ, làm nên cá tính sáng tạo của Hồ Xuân Hương. Đó cũng là cách miêu tả sáng tạo về thiên nhiên trong thơ Hồ Xuân Hương: bao giờ cũng chuyển động, căng đầy sức sống ngay cả trong những tình huống bi thảm nhất.

Bài tập 3. Có thể khẳng định ngôn ngữ là tài sản chung của xã hội, lời nói là sản phẩm của từng cá nhân. Có thể nhận thấy mối quan hệ này qua bài thơ Cảnh khuya của Hồ Chí Minh.

Tiếng suối trong như tiếng hát xa

Trăng lồng cổ thụ bóng lồng hoa

Cảnh khuya như vẽ người chưa ngủ

Chưa ngủ vì lo nỗi nước nhà.

- Sức gợi, sự liên tưởng của từ ngữ đã khẳng định được sức sáng tạo của Bác, đặc biệt là từ lồng. Từ lồng gợi nhớ đến Chinh phụ ngâm: Hoa dái nguyệt, nguyệt in một tấm / Nguyệt lồng hoa, hoa thắm từng bông /  Nguyệt hoa, hoa nguyệt trùng trùng / Trước hoa dưới nguyệt trong lòng xót đau. Từ lồng cũng gợi nhớ đến Truyện Kiều: Vàng gieo ngấn nước, cây lồng bóng sân.

- Cấu trúc so sánh mới lạ ở hai câu đầu (theo cấu trúc so sánh thông thường thì câu thơ đầu là Tiếng hát như như tiếng suối).

- Điệp ngữ cuối câu 3 và đầu câu 4 (chưa ngủ) như chờ một kết thuc bất ngờ, độc đáo: vì lo nỗi nước nhà.

Bài thơ Cảnh khuya của Bác là sản phẩm mang đậm dấu ấn phong cách sáng tạo, thể hiện được vẻ đẹp rất cổ điển nhưng cũng rất hiện đại của một thi sĩ – chiến sĩ.

Từ Khóa

từ ngôn ngữ chung đến lời nói cá nhân tiếp theo,soạn bài tự tình,giáo án từ ngôn ngữ chung đến lời nói cá nhân tiếp theo,luyện tập về ngôn ngữ chung và lời nói cá nhân nâng cao,ngôn ngữ chung và lời nói cá nhân lớp 11 nâng cao,tự tình lớp 11,bai tap từ ngôn ngữ chung đến lời nói cá nhân,soạn bài bài ca ngất ngưởng,

Tác giả: Lê Văn Toàn
11-10-2016
Note Nếu bạn có bất cứ thắc mắc gì về bài viết này. hãy để lại bình luận. Quan quản trị sẽ trả lời lại bạn ngay lập tức.

Đánh Giá


Cùng Tác Giả.

Phong thủy may mắn khi bắt đầu công việc mới
Cùng với sự thay đổi cơ cấu kinh tế xã hội như hiện nay, các doanh nghiệp đua nhau tuyển dụng đội ngũ nhân viên mới, trẻ trung và năng động. Bởi vậy, tình trạng thất nghiệp hoặc chuyển sang ngành nghề khác ở lứa tuổi trung niên ngày càng phổ biến.
Những kiểu bài trí phong thủy phòng tắm nên tránh
Việc bài trí phong thủy nhà tắm rất quan trọng vì nó có liên quan mật thiết đến sức khỏe của những người sống trong nhà. Dưới đây là những kiểu bài trí nhà tắm theo phong thủy nên tránh và cách hóa giải.
Cách chọn và bài trí cây xanh hợp phong thủy
Cây xanh nói riêng và thiên nhiên nói chung luôn có vai trò quan trọng đối với đời sống hàng ngày. Do đó, việc lựa chọn loại cây và vị trí trồng được chú trọng và lựa chọn cẩn thận theo những quy luật của thuật phong thủy.
Mùa hè đến rực rỡ hoa phượng và tiếng ve kêu râm ran. Em hãy tả lại cảnh này và nói lên cảm tưởng của mình khi mùa hè đến
Sáng nay, sân trường đã rụng đầy những cánh phượng màu đỏ thắm. Hương thơm dịu nhẹ thoang thoảng lan toả trong một không gian rộng lớn.
Văn học 12 Soạn bài tổng kết phương pháp đọc – hiểu văn bản văn học
Hướng dẫn Soạn bài tổng kết phương pháp đọc – hiểu văn bản văn học của chương trình văn học lớp 12. Giúp cho các em học tốt môn ngữ văn của mình cũng như các quý phụ huynh tham khảo để giảng dạy cho các em.
Phòng ngủ không nên trổ cửa sổ quá lớn
Phòng ngủ có trổ cửa sổ sẽ đem lại sự thông thoáng, giúp cho giấc ngủ ngon hơn và khung cảnh phòng ngủ lãng mạn, thư thái hơn. Tuy nhiên, theo phong thủy ứng dụng, không nên trổ cửa sổ quá lớn.
Bí quyết phong thủy làm ấm nhà mùa đông
Cùng tham khảo một vài bí quyết Phong Thủy để ngôi nhà thêm ấm áp khi mùa đông đã gần kề…
Cách hóa giải nhà ở thế nghịch âm dương
Nếu căn nhà có thế “trước cao sau thấp”tức là đã rơi vào thế nghịch âm dương. Cần phải làm gì để hóa giải thế xấu ấy?
Bố trí cửa chính đón dòng năng lượng tốt cho nhà ở
Cửa chính là nơi đón dòng năng lượng cho toàn bộ ngôi nhà, vì thế điều quan trọng cơ bản là lối vào nhà bạn không để bị cản trở dưới bất cứ hình thức nào, đặc biệt là dòng năng lượng khí lưu thông.
Vị trí trồng cây hút tài lộc cho nhà ở
Phòng khách là nơi thể hiện gần như toàn bộ diện mạo và thẩm mỹ của ngôi nhà và phong cách, lối sống của gia chủ. Vì vậy, với một ngôi nhà thì việc trang trí phòng khách là việc cần thiết và quan trọng. Cây cảnh trang trí trong phòng khách phải hài hòa về màu sắc, hài hòa về bố cục và đáp ứng được thẩm mỹ cá nhân của gia chủ.

Chúng tôiĐiều khoảnHỏi đápKiếm tiền