Văn học 11 Soạn bài mộ (chiều tối)

Soạn bài mộ (chiều tối) của Hồ Chí Minh

I. Gợi ý trả lời câu hỏi

Câu 1. So sánh bản dịch thơ với bản dịch nghĩa, tìm những chỗ chưa sát với nguyên tác.

Chẳng hạn:

- Câu 2: 

Nguyên tác là “Cô vân mạn mạn độ thiên không”

Dịch nghĩa là: Chòm mây lẻ trôi lững lờ trên tầng không

Dịch thơ là: Chòm mây trôi nhẹ giữa tầng không.

Các từ dịch chưa sát:

+ “Cô vân” dịch thơ là “chòm mây” thì chưa nói được sự lẻ loi, cô đơn.

+ “Mạn mạn” nghĩa là “trôi lững lờ” dịch thơ là “trôi nhẹ” chưa thể hiện được sự mệt mỏi, không muốn trôi, trôi một cách chậm chạp của chòm mây.

- Câu 3. 

Nguyên tác là “Sơn thôn thiếu nữ ma bao túc”

Dịch nghĩa là: Thiếu nữ xóm núi xay ngô

Dịch thơ là: Cô em xóm núi xay ngô tối.

+ Dịch thơ chưa phù hợp: “Thiếu nữ” dịch là “Cô em” không hợp với cách nói của Bác.

+ Dịch thơ dư từ “tối” (Bác không nói “tối” mà từ hình ảnh lò than “hồng” đã có ý cho biết trời tối).

Câu 2. Bức tranh thiên nhiên trong hai câu đầu:

“Quyện điệu quy lâm tầm túc thụ

Cô vân mạn mạn độ thiên không”.

(Chim mỏi về rừng tìm chốn ngủ

Chòm mây trôi nhẹ giữa tầng không)

- Hình ảnh cánh chim:

+ Ý nghĩa tả thực: Cánh chim chiều nên dáng bay mệt mỏi nhưng hướng bay có mục đích “về rừng tìm chốn ngủ”. Chiều tối đối với vạn vật là sự trở về nơi nghỉ ngơi. Hoạt động của chim có động lực thúc đẩy.

+ Ý nghĩa liên tưởng: giữa chủ thể trữ tình (người tù bị giải đi suốt một ngày, chiều tối vẫn ở trên đường) với hình ảnh cánh chim có nét tương đồng ở chỗ là đều mỏi mệt, chim tiếp tục bay, người tù tiếp tục đi; nhưng lại có nét tương phản ở chô chim cố gắng bay để được về tổ ấm, còn người tù tiếp tục đi củng chỉ đến một nhà lao khác mà thôi. Người tù chẳng có động lực thúc đẩy. Nếu không có bản lĩnh thì rất dễ mệt mỏi, chán nản.

Mặt khác, khi nhìn cánh chim bay về núi lúc chiều tối làm sao Bác khỏi chạnh lòng. Có lẽ người rất nhớ đất nước, nhớ đồng bào.

- Hình ảnh chòm mây:

+ Ý nghĩa tả thực: Chòm mây lẻ trôi lững lờ giữa tầng không. (Cùng như cánh chim sau một ngày kiếm ăn mệt mỏi bay về tổ để nghỉ ngơi, đám mây cũng như muốn ngừng hoạt động, hình ảnh phù hợp với cảnh chiều tà).

+ Ý nghĩa liên tưởng: Đám mây lẻ loi giữa bầu trời cũng như sự cô đơn, lẻ loi của người tù giữa bao la rừng núi (mặc dù xung quanh có lính áp giải nhưng đó là kẻ thù).

- > Thiên nhiên được miêu tả bằng bút pháp cổ điển:

• Bút pháp ước lệ (hình ảnh chim bay về núi – chỉ thời gian chiều tối).

• Hình ảnh chọn lọc nói lên được cái hồn của cảnh núi rừng lúc chiều tối: đẹp nhưng tĩnh lặng, phảng phất buồn.

• Tả cảnh ngụ tình (người tù kín đáo gửi tâm trạng qua cảnh).

Câu 3. Bức tranh đời sống trong hai câu cuối:

“Sơn thôn thiếu nữ ma bao túc

Bao túc ma hoàn lô dĩ hồng”

(Cô em xóm núi xay ngô tối

Xay hết lò than đã rực hồng)

- Hình ảnh thiếu nữ xay ngô là trung tâm của bức tranh, thu hút sự chú ý của người tù. Đó là một vẻ đẹp khỏe khoắc của người lao động. Sự xuất hiện của “thiếu nữ xay ngô” khiến cho bài thơ có một bước phát triển mới:

+ Nếu như ở hai câu đầu, thiên nhiên đã đi vào sự nghỉ ngơi thì con người vẫn gợi lên nhịp sống dẻo dai.

+ Cảnh ở hai câu đầu rất tĩnh thì đến đây nhờ hoạt động xay ngô của thiếu nữ mà trở nên sinh động hơn.

+ Đặc biệt là lò than rực hồng được bàn tay thiếu nữ nhen nhóm lên. Một chút sáng trong đêm tối cũng nhen nhóm được niềm vui, niềm lạc quan. Một chút ấm từ màu hồng của lò than, cũng xóa bớt cảm giác lạnh lẽo, cô đơn trong lòng người tù, xa xứ. Chữ “hồng” cuối bài thơ có thể gọi là thi nhân.

- > Hai câu cuối miêu tả cảnh bằng tinh thần hiện đại:

• Hình tượng thơ có sự vận động tích cực.

• Bài thơ kết thúc ở màu hồng.

• Đằng sau cặp mắt quan sát cảnh là tâm hồn của một người chiến sĩ cộng sản luôn hướng tới cuộc sống để tìm niềm vui, tăng niềm lạc quan tin tưởng để bước tiếp trên con đường chuyển lao gian khổ.

Câu 4. Nghệ thuật tả cảnh và sử dụng ngôn ngữ trong bài thơ:

- Đậm màu sắc cổ điển và tinh thần hiện đại.

- Ngông ngữ tả ít, gợi nhiều, ý tồn tại ngoài lời.

II. Luyện tập

Câu 1. Thép và tinh trong bài “Chiều tối”

- Chất thép: Tinh thần Chiến sĩ chủ động, bình tĩnh trước gian khổ, biết vượt lên hoàn cảnh bằng niềm lạc quan.

- Tình: Tình yêu thiên nhiên, yêu cuộc sống bình dị của người lao động.

Câu 2. Cảm nghĩ về hình ảnh buổi chiều và cảm xúc của chủ thể trữ tình trong bài thơ Chiều tối của Hồ Chí Minh và trong khổ cuối bài Tràng Giang của Huy Cận.

- Bài Tràng giang

+ Hình ảnh tương phản giữa cá thể (cánh chim) với vũ trụ hùng vĩ, rộng lớn. (lớp lớp mây cao đùn núi bạc) diễn tả cảm xúc cô đơn, rợn ngợp.

+ Kết thúc là nỗi buồn nhớ quê hương – cũng là do chủ thể trữ tình cảm nhận sự lạc quan của mình trước cuộc đời.

- Bài Chiều tối

+ Có chút buồn, chút mệ mỏi trước hoàn cảnh gửi gắm kín đáo qua hình ảnh thiên nhiên. Nhưng chủ thể trữ tình vẫn toát lên phong thái bình tĩnh, ung dung.

+ Hướng về cuộc sống con người để tiếp thêm nghị lực.

+ Bài thơ kết thúc trong niềm tin tưởng, lạc quan.

Đó là tâm hồn người Chiến sĩ Cách mạng.

Từ Khóa

soạn bài thuyết minh về một thể loại văn học,soạn bài một số thể loại văn học kịch nghị luận,soạn văn bài từ ấy,soạn bài chiếu dời đô ngữ văn 8,soạn bài từ ấy,soạn bài mô sinh học 8,giáo án bài chiều tối,soạn bài chiều tối violet,

Tác giả: Lê Văn Toàn
12-10-2016
Note Nếu bạn có bất cứ thắc mắc gì về bài viết này. hãy để lại bình luận. Quan quản trị sẽ trả lời lại bạn ngay lập tức.

Đánh Giá


Cùng Tác Giả.

Mượn tuổi làm nhà phải mượn tuổi đàn ông
Trong thực tế nếu trong năm nào đó gia chủ chưa được tuổi làm nhà thì có thể mượn tuổi người thân hoặc bạn bè hợp tuổi đứng ra động thổ giúp.
Ý nghĩa của những bức tranh mang tài lộc vào nhà
Trong sách Quần phương phả có viết về hoa hồng như sau: “Hoa nở rực rỡ suốt bốn mùa”. Do nở hoa trong suốt bốn mùa nên hoa hồng được xem là loài hoa tượng trưng cho sự cát tường, mang hàm ý bốn mùa bình an.
Văn 8 Soạn bài thông tin về ngày trái đất năm 2000
Hướng dẫn Soạn bài thông tin về ngày trái đất năm 2000 của chương trình văn học lớp 8. Giúp cho các em học tốt môn ngữ văn của mình cũng như các quý phụ huynh tham khảo để giản dạy cho các em.
Văn học 11 Soạn bài thương vợ
Hướng dẫn Soạn bài thương vợ của chương trình văn học lớp 11. Giúp cho các em học tốt môn ngữ văn của mình cũng như các quý phụ huynh tham khảo để giảng dạy cho các em.
Nhà cuối đường và cách hóa giải
Theo phong thủy, nên tránh xây nhà ở cuối đường vì sẽ rất bất lợi cho người sống trong nhà.
Phong thủy cho đồ dùng trong văn phòng
Những đồ dùng lớn trong văn phòng như bàn ghế, máy vi tính khi lựa chọn và bố trí đều cần lưu ý đến khía cạnh phong thủy để công việc của chủ nhân thêm thuận lợi.
Màu sắc cửa chính theo ngũ hành
Cửa chính ngược với hành Kim. Hướng Tây và Tây Bắc thuộc hành Kim, là hướng không tốt cho người thuộc Đông tứ mệnh. Ngũ hành của Đông tứ mệnh lần lượt thuộc các hành Mộc (Chấn, Tốn), Thủy (Khảm) và Hỏa (Ly).
Trang trí biểu tượng Dê trong nhà mang lại may mắn, cát tường
Trong phong thủy Dê mang biểu tượng may mắn, cát tường và tránh thị phi hàng đầu. Vì vậy, trong năm Ất Mùi, gia chủ nên lựa chọn bài trí biểu tượng dê trong trang trí nhà để mọi việc tốt lành có thể diễn ra trong suốt cả năm.
Văn lớp 9 Soạn bài tiếng nói của văn nghệ
Hướng dẫn Soạn bài tiếng nói của văn nghệ của chương trình văn học lớp 9. Giúp cho các em học tốt môn ngữ văn của mình cũng như các quý phụ huynh tham khảo để giản dạy cho các em.
Văn học 12 Soạn bài phong cách ngôn ngữ khoa học tiếp theo
Hướng dẫn Soạn bài phong cách ngôn ngữ khoa học tiếp theo của chương trình văn học lớp 12. Giúp cho các em học tốt môn ngữ văn của mình cũng như các quý phụ huynh tham khảo để giảng dạy cho các em.

Chúng tôiĐiều khoảnHỏi đápKiếm tiền