Văn học 11 Soạn bài mộ (chiều tối)

Soạn bài mộ (chiều tối) của Hồ Chí Minh

I. Gợi ý trả lời câu hỏi

Câu 1. So sánh bản dịch thơ với bản dịch nghĩa, tìm những chỗ chưa sát với nguyên tác.

Chẳng hạn:

- Câu 2: 

Nguyên tác là “Cô vân mạn mạn độ thiên không”

Dịch nghĩa là: Chòm mây lẻ trôi lững lờ trên tầng không

Dịch thơ là: Chòm mây trôi nhẹ giữa tầng không.

Các từ dịch chưa sát:

+ “Cô vân” dịch thơ là “chòm mây” thì chưa nói được sự lẻ loi, cô đơn.

+ “Mạn mạn” nghĩa là “trôi lững lờ” dịch thơ là “trôi nhẹ” chưa thể hiện được sự mệt mỏi, không muốn trôi, trôi một cách chậm chạp của chòm mây.

- Câu 3. 

Nguyên tác là “Sơn thôn thiếu nữ ma bao túc”

Dịch nghĩa là: Thiếu nữ xóm núi xay ngô

Dịch thơ là: Cô em xóm núi xay ngô tối.

+ Dịch thơ chưa phù hợp: “Thiếu nữ” dịch là “Cô em” không hợp với cách nói của Bác.

+ Dịch thơ dư từ “tối” (Bác không nói “tối” mà từ hình ảnh lò than “hồng” đã có ý cho biết trời tối).

Câu 2. Bức tranh thiên nhiên trong hai câu đầu:

“Quyện điệu quy lâm tầm túc thụ

Cô vân mạn mạn độ thiên không”.

(Chim mỏi về rừng tìm chốn ngủ

Chòm mây trôi nhẹ giữa tầng không)

- Hình ảnh cánh chim:

+ Ý nghĩa tả thực: Cánh chim chiều nên dáng bay mệt mỏi nhưng hướng bay có mục đích “về rừng tìm chốn ngủ”. Chiều tối đối với vạn vật là sự trở về nơi nghỉ ngơi. Hoạt động của chim có động lực thúc đẩy.

+ Ý nghĩa liên tưởng: giữa chủ thể trữ tình (người tù bị giải đi suốt một ngày, chiều tối vẫn ở trên đường) với hình ảnh cánh chim có nét tương đồng ở chỗ là đều mỏi mệt, chim tiếp tục bay, người tù tiếp tục đi; nhưng lại có nét tương phản ở chô chim cố gắng bay để được về tổ ấm, còn người tù tiếp tục đi củng chỉ đến một nhà lao khác mà thôi. Người tù chẳng có động lực thúc đẩy. Nếu không có bản lĩnh thì rất dễ mệt mỏi, chán nản.

Mặt khác, khi nhìn cánh chim bay về núi lúc chiều tối làm sao Bác khỏi chạnh lòng. Có lẽ người rất nhớ đất nước, nhớ đồng bào.

- Hình ảnh chòm mây:

+ Ý nghĩa tả thực: Chòm mây lẻ trôi lững lờ giữa tầng không. (Cùng như cánh chim sau một ngày kiếm ăn mệt mỏi bay về tổ để nghỉ ngơi, đám mây cũng như muốn ngừng hoạt động, hình ảnh phù hợp với cảnh chiều tà).

+ Ý nghĩa liên tưởng: Đám mây lẻ loi giữa bầu trời cũng như sự cô đơn, lẻ loi của người tù giữa bao la rừng núi (mặc dù xung quanh có lính áp giải nhưng đó là kẻ thù).

- > Thiên nhiên được miêu tả bằng bút pháp cổ điển:

• Bút pháp ước lệ (hình ảnh chim bay về núi – chỉ thời gian chiều tối).

• Hình ảnh chọn lọc nói lên được cái hồn của cảnh núi rừng lúc chiều tối: đẹp nhưng tĩnh lặng, phảng phất buồn.

• Tả cảnh ngụ tình (người tù kín đáo gửi tâm trạng qua cảnh).

Câu 3. Bức tranh đời sống trong hai câu cuối:

“Sơn thôn thiếu nữ ma bao túc

Bao túc ma hoàn lô dĩ hồng”

(Cô em xóm núi xay ngô tối

Xay hết lò than đã rực hồng)

- Hình ảnh thiếu nữ xay ngô là trung tâm của bức tranh, thu hút sự chú ý của người tù. Đó là một vẻ đẹp khỏe khoắc của người lao động. Sự xuất hiện của “thiếu nữ xay ngô” khiến cho bài thơ có một bước phát triển mới:

+ Nếu như ở hai câu đầu, thiên nhiên đã đi vào sự nghỉ ngơi thì con người vẫn gợi lên nhịp sống dẻo dai.

+ Cảnh ở hai câu đầu rất tĩnh thì đến đây nhờ hoạt động xay ngô của thiếu nữ mà trở nên sinh động hơn.

+ Đặc biệt là lò than rực hồng được bàn tay thiếu nữ nhen nhóm lên. Một chút sáng trong đêm tối cũng nhen nhóm được niềm vui, niềm lạc quan. Một chút ấm từ màu hồng của lò than, cũng xóa bớt cảm giác lạnh lẽo, cô đơn trong lòng người tù, xa xứ. Chữ “hồng” cuối bài thơ có thể gọi là thi nhân.

- > Hai câu cuối miêu tả cảnh bằng tinh thần hiện đại:

• Hình tượng thơ có sự vận động tích cực.

• Bài thơ kết thúc ở màu hồng.

• Đằng sau cặp mắt quan sát cảnh là tâm hồn của một người chiến sĩ cộng sản luôn hướng tới cuộc sống để tìm niềm vui, tăng niềm lạc quan tin tưởng để bước tiếp trên con đường chuyển lao gian khổ.

Câu 4. Nghệ thuật tả cảnh và sử dụng ngôn ngữ trong bài thơ:

- Đậm màu sắc cổ điển và tinh thần hiện đại.

- Ngông ngữ tả ít, gợi nhiều, ý tồn tại ngoài lời.

II. Luyện tập

Câu 1. Thép và tinh trong bài “Chiều tối”

- Chất thép: Tinh thần Chiến sĩ chủ động, bình tĩnh trước gian khổ, biết vượt lên hoàn cảnh bằng niềm lạc quan.

- Tình: Tình yêu thiên nhiên, yêu cuộc sống bình dị của người lao động.

Câu 2. Cảm nghĩ về hình ảnh buổi chiều và cảm xúc của chủ thể trữ tình trong bài thơ Chiều tối của Hồ Chí Minh và trong khổ cuối bài Tràng Giang của Huy Cận.

- Bài Tràng giang

+ Hình ảnh tương phản giữa cá thể (cánh chim) với vũ trụ hùng vĩ, rộng lớn. (lớp lớp mây cao đùn núi bạc) diễn tả cảm xúc cô đơn, rợn ngợp.

+ Kết thúc là nỗi buồn nhớ quê hương – cũng là do chủ thể trữ tình cảm nhận sự lạc quan của mình trước cuộc đời.

- Bài Chiều tối

+ Có chút buồn, chút mệ mỏi trước hoàn cảnh gửi gắm kín đáo qua hình ảnh thiên nhiên. Nhưng chủ thể trữ tình vẫn toát lên phong thái bình tĩnh, ung dung.

+ Hướng về cuộc sống con người để tiếp thêm nghị lực.

+ Bài thơ kết thúc trong niềm tin tưởng, lạc quan.

Đó là tâm hồn người Chiến sĩ Cách mạng.

Từ Khóa

soạn bài thuyết minh về một thể loại văn học,soạn bài một số thể loại văn học kịch nghị luận,soạn văn bài từ ấy,soạn bài chiếu dời đô ngữ văn 8,soạn bài từ ấy,soạn bài mô sinh học 8,giáo án bài chiều tối,soạn bài chiều tối violet,

Tác giả: Lê Văn Toàn
12-10-2016
Note Nếu bạn có bất cứ thắc mắc gì về bài viết này. hãy để lại bình luận. Quan quản trị sẽ trả lời lại bạn ngay lập tức.

Đánh Giá


Cùng Tác Giả.

Bí quyết tăng vận may cho nhà ở
Để mang lại sự thịnh vượng, điều quan trọng là tạo nên cảm hứng sôi động, lành mạnh và loại bỏ sự bừa bộn. Bừa bộn gây ùn tắc nguồn khí, dẫn đến sự trì trệ. Cây và hoa mang lại năng lượng sôi động cho cuộc sống, giúp không khí trong lành.
Bài trí nhà vệ sinh nên tránh xa bếp
Sai lầm trong việc bài trí nhà vệ sinh sẽ dẫn đến không ít tác hại. Bởi vậy gia chủ làm cách nào để nhà vệ sinh trong căn hộ trở thành một nơi lý tưởng?
Chọn trang sức phong thủy theo ngũ hành bản mệnh
Tương sinh: Mộc sinh Hỏa nên người mệnh Hỏa hợp nhất đeo trang sức màu xanh lá cây
Phong thủy phòng tắm giúp tái tạo năng lượng,
Quan tâm tới phong thủy phòng tắm sẽ giúp bạn tái tạo năng lượng, giữ gìn sức khỏe một cách toàn diện…
Bố trí rèm cửa tốt cho sức khỏe và tài lộc của gia chủ
Phong thủy quan niệm, trần nhà đại diện cho trời, sàn nhà đại diện cho đất và tường đại diện cho con người. Chính vì vậy màu sắc của tường hay rèm cửa có tác dụng kết nối trần và sàn nhà. Để tạo sự hài hòa màu tường và rèm cửa nên sẫm hơn trần nhà và nhạt hơn sàn.
Những lưu ý phong thủy khi thiết kế cầu thang
Không nên đặt cầu thang ở phương Sát, bởi, gia chủ sẽ dễ gặp phải những tai họa hoặc là xảy ra tranh chấp. Nếu đặt cầu thang ở phương Hổ, tức là phía bên phải nhìn từ trong nhà ra ngoài cửa, thì đa phần phụ nữ làm chủ trong nhà và không tốt cho nam giới.
Cách bố trí bàn thờ Thần Tài
Mọi người, đặc biệt là người buôn bán làm ăn thường thờ Thần Tài và Thần Đất (Thổ Địa) để cầu mong sự phù trợ của các vị thần trên con đường lập nghiệp mưu sinh, giúp mọi người làm ăn phát đạt, tấn tài tấn lộc.
Giải pháp bố trí bếp ăn cạnh phòng vệ sinh
Với quan điểm “Thủy hỏa xung khắc”, nhiều cặp vợ chồng trẻ lo lắng về việc có nên bố trí bếp ăn cạnh phòng vệ sinh (dưới gầm cầu thang) hay không?
Kiêng kị đặt hai bàn thờ đối diện nhau
GS Nguyễn Tiến Đích, chuyên gia về Dịch học và Phong thủy học khuyên, các bàn thờ không nhất thiết thờ chung về một hướng nhưng phải đảm bảo không có hai bàn thờ đối diện nhau.
Mối liên hệ giữa màu sắc và tâm lý con người
Nghiên cứu đã chỉ ra rằng màu sắc và tâm lý của chúng ta có quan hệ mật thiết với nhau.

Chúng tôiĐiều khoảnHỏi đápKiếm tiền