Văn học 11 Soạn bài lưu biệt khi xuất dương

Hướng dẫn Soạn bài lưu biệt khi xuất dương của chương trình văn học lớp 11. Giúp cho các em học tốt môn ngữ văn của mình cũng như các quý phụ huynh tham khảo để giảng dạy cho các em.

Soạn bài lưu biệt khi xuất dương  - Phan Bội Châu

(Lưu biệt trước khi ra nước ngoài) 

I. Gợi ý trả lời câu hỏi

Câu 1. Đọc phần tiểu dẫn để hiểu bối cảnh ra đời của bài thơ là do những ảnh hưởng từ nước ngoài vào để hiểu cái nhiệt tình, hăm hở, “vượt biển Đông” của tác giả và các đồng chí của mình (Những quyển Tân thư – sách bằng chữ Hán do các nhà cách mạng Trung Quốc trước tác hoặc dịch từ tiếng Anh, tiếng Pháp nhằm truyền bá những tư tưởng dân chủ tư sản, những thành tích duy tân của Nhật Bản; đất nước Trung Hoa “duy ngã độc tôn” đang chuyển mình…)

Câu 2. Lẽ sống mới và khát vọng hành động của nhà chí sĩ Phan Bội Châu trong buổi ra đi tìm đường cứu nước (Các em dựa trên cảm xúc của tác giả và những hình tượng nghệ thuật trong bài thơ để giải đáp câu hỏi này).

- Hai câu đề:

Làm trai phải lạ ở trên đời

Há để càn khôn tự chuyển dời.

+ Trước hết nó vẫn nói đến chí nam nhi, một quan niệm nhân sinh phổ biến dưới thời phong kiến. (Trong xã hội trọng nam khinh nữ, được sinh ra là nam nhi làm niềm vinh hạnh, nhưng đồng thời trọng trách cũng rất nặng nề) – Nam nhi phải làm nên chuyện lớn, phải lập nên kì tích lớn lao, dám mưu đồ những việc lớn. Có thể thấy đây là một quan niệm sống tích cực đã khích lệ được biết bao đấng nam nhi lập nên công tích, lưu danh muôn đời.

Phạm Ngũ Lạo từng bày tỏ khát khao được tài giỏi, mưu lược như Gia Cát Lượng để giúp vua, giúp nước ( mặc dù ông đã là tướng giỏi, có công chống giặc Nguyên Mông).

Công danh nam tử còn vương nợ

Luống thẹn tai nghe chuyện Vũ Hầu.

Hoặc những câu thơ của Nguyễn Công Trứ:

Chí làm train am, bắc, đông, tây

Cho phỉ sức vẫy vùng trong bốn biển.

Tất cả đều xuất phát từ quan niệm như Phan Bội Châu đã nói “Làm trai phải lạ ở trên đời”.

+ Dưới thời phong kiến người ra quan niệm tạo hóa sinh ra con người, chi phối số phận con người vì vậy thường nảy sinh tư tưởng phó thác số mệnh cho trời định đoạt. Điểm mới mẻ, táo bạo trong quan niệm về chí làm trai của Phan Bội Châu là sự chủ động xoay chuyển thời thế (Câu thơ “Há để càn khôn tự chuyển dời” là một câu hỏi tu từ biểu hiện sự phủ định: Há để …. Không thể để…).

Đặt trong bối cảnh hiện tại, câu thơ của Phan Bội Châu ngụ ý nói đến mục tiêu hành động của nam nhi là phải tìm con đường Cách mạng mang tới độc lập về cho đất nước.

- Hai câu thực:

Trong khoảng trăm năm cần có tớ

Sau này muôn thuở há không ai?

+ Trong cuộc đời này cần có ta. Không phải lối nói tự cao tự đại thiếu khiêm tốn mà đó là cách tự thể hiện mình hết sức mới mẻ, đáng kính trọng. Ta đã gặp một cái tôi “ngất ngưởng” giữa cuộc đời của Nguyễn Công Trứ nhưng nhà thơ nghiêng về phác thảo ột chân dung, một phong cách sống – Còn ở đây, Phan Bội Châu thể hiện rất rõ cái tôi công dân đầy tinh thần trách nhiệm gánh vác giang sơn, không chỉ riêng ông mà còn khích lệ các trang nam nhi cần có ý thức đó (cuộc đời này cần có chúng ta “xúm vai vào xốc vác cựu giang sơn “Bài ca chúc Tết thanh niên – Phan Bội Châu”).

+ Một đời người sống vì nước, ngàn năm sau tên tuổi sẽ được lưu.

Hai câu thơ cụ thể hóa lẽ sống của nam nhi: phải tự giác, chủ động, trước cuộc đời, phải lưu danh thiên cổ. Tác giả khẳng định mình đồng thời thúc giục mọi người sống có ích cho đời.

- Hai câu luận:

Non sông đã chết sống thêm nhục

Hiền thánh còn đâu học cũng hoài.

Tác giả gắn chí nam nhi vào hoàn cảnh thực tế của đất nước.

+ Khi đất nước có ngoại xâm, những người có lòng yêu nước thường hay đặt ra vấn đề “vinh – nhục” (Các em nhớ lại một số câu văn trong bài “Hịch tướng sĩ” của Trần Quốc Tuấn; “Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc” của Nguyễn Đình Chiểu). Câu thơ của Phan Bội Châu, thể hiện sâu sắc nỗi đau mất nước, ý thức về nỗi nhục của thân phận nô lệ, ngầm chứa sự phản kháng, không cam chịu (sống thêm nhục).

+ Sách thánh hiền răn dạy đạo đức lễ nghĩa, nhất là đạo làm tôi phải trung với vua. Phan Bội Châu cũng là tri thức nho học, cũng từng đọc sách thánh hiền nhưng ông đã có nhận thức khác. Đất nước đã đổi thay, những ông vua tài giỏi, đức độ không còn, chỉ còn những ông vua phản dân hại nước, “Thánh hiền đã vắng” trung quân một cách ngu muội chẳng ích lợi gì. Sách thơ thức tỉnh ý thức hành động thiết thực, yêu nước là phải cứu nước (ở một bài thơ khác, Phan Bội Châu khuyên thanh niên “Xếp bút nghiêng mà tu dưỡng lấy tinh thần” – Bỏ lối học cũ để tu dưỡng tinh thần cứu nước).

Phan Bội Châu đã dám đối mặt với nền học vấn cũ bằng sự quyết liệt, táo bạo của một nhà cách mạng đi tiên phong cho thời đại mới.

- Hai câu kết:

Muốn vượt biển Đông theo cánh gió

Muôn trùng sóng bạc tiễn ra khơi.

+ Những hình ảnh kì vĩ, lớn lao: “Biển Đông”, “Cánh gió”, “muôn tùng sóng bạc”, phù hợp với hành động cao cả, tầm vóc phi thường của chủ thể trữ tình.

+ Câu thơ cuối dịch nghĩa là “Ngàn đợt sóng bạc cùng bay lên” là một hình ảnh hào hùng lãng mạn. Sóng của biển cả hay nhiệt huyết cứu nước dân trào chắp cánh cho ý chí vượt đại dương tìm đường cứu nước thêm phần hăm hở, tự tin. Tư thế và khát vọng lên đường của chủ thể trữ tình ở hai câu kết có một sức truyền cảm mạnh mẽ. Phan Bội Châu đã từ bài thơ này mà khơi gợi được nhiệt huyết của cả một thế hệ.

3. Âm hưởng hào dùng, giọng thơ tâm huyết, sục sôi, là những yếu tố có sức lôi cuốn người nghe, người đọc.

II. Luyện tập

1. Viết đoạn văn ngắn bình giảng hai câu cuối bài thơ (Các em xem phần gợi ý ở trên)

2. Có thể xem “Xuất dương lưu biệt” là bài thơ mở đầu xứng đáng cho một thời đại văn học mới.

- Bài thơ đã thể hiện những tư tưởng mới mẻ, táo bạo, phù hợp với xu thể của thời đại.

- Bài thơ mở đầu cho thơ văn tuyên truyền, vận động cách mạng.

Từ Khóa

soạn bài lưu biệt khi xuất dương nâng cao,soạn bài hầu trời,trả lời câu hỏi bài lưu biệt khi xuất dương,bài thơ lưu biệt khi xuất dương,lưu biệt khi xuất dương giáo án,xuất dương lưu biệt ngữ văn 11,lưu biệt khi xuất dương violet,soạn bài lưu biệt khi xuất dương violet,

Tác giả: Lê Văn Toàn
11-10-2016
Note Nếu bạn có bất cứ thắc mắc gì về bài viết này. hãy để lại bình luận. Quan quản trị sẽ trả lời lại bạn ngay lập tức.

Đánh Giá


Cùng Tác Giả.

Chuông gió mang lại cát khí và may mắn cho căn nhà
Chuông gió là vật khí không thể thiếu được trong Phong Thuỷ. Nó có tác dụng đem lại cát khí và may mắn cho căn nhà, văn phòng.
Trang trí pha lê mang lại may mắn, trừ tà
Phong thủy học cho rằng pha lê là biểu tượng đem lại nhiều điềm tốt lành, giúp giảm căng thẳng, tạo hòa khí cho các mối quan hệ và yểm trừ tà.
Bí quyết tăng cường may mắn từ gian bếp
Phòng bếp là biểu tượng cho tiền tài và chất lượng của các mối quan hệ cá nhân, gia chủ càng phải chú ý cách hóa giải hung tính, tăng cường may mắn. Sau đây là một vài bí quyết để cải tạo một gian bếp trong không gian căn hộ vừa đảm bảo yếu tố thẩm mỹ vừa mang lại thịnh vượng cho gia chủ.
Khó giàu vì nhà có quá nhiều cửa sổ
Nếu cửa ra vào và cửa sổ nằm trên cùng một đường thẳng thì tiền bạc của gia đình đó sẽ dễ dàng “tiêu tan”.
Phong thủy đối với lối dẫn khí vào nhà
Đường dẫn sinh khí bao gồm lối vào và cửa chính, là nơi đón tiếp sinh khí, vị thần may mắn vào trong ngôi nhà. Nếu nhà bạn ở chung cư, cần dùng một tấm thảm lau chân có màu sặc sỡ, một vài chậu cảnh… để trước cửa nhà để tạo sự khác biệt.
Nhà ở nên ‘tàng phong tụ khí’ mới tốt
Thiết kế tường nhà hợp lý sẽ che bớt được những khiếm khuyết và tranh được những tác động xấu từ môi trường bên ngoài xâm nhập, đảm bảo sức khỏe cũng như tâm lý người sử dụng trong đó.
Cách treo tranh hoa lan hợp phong thủy
Hoa lan được mệnh danh là một trong tứ quân tử gồm Lan, Mai, Trúc và Cúc, là biểu tượng cửa sự tao nhã, thanh khiết và được cho là nguồn gốc của các loài hương hoa.
Sử dụng màu đỏ hợp lý trong phong thủy
Trong phong thủy, màu đỏ đóng vai trò khá quan trọng. Nó tượng trưng cho lửa và danh vọng. Màu đỏ giúp tăng cường năng lượng và làm rung động cả những thứ vô tri vô giác.
Tư vấn màu sơn theo phong thủy cho phòng khách hướng tây
Phòng khách nhà tôi hướng tây, diện tích 24m2, nhà tôi cũng ở gần biển. Xin chuyên mục tư vấn giúp tôi nên sơn màu gì là phù hợp. Trả lời:
Tranh chim công biểu tượng của tình yêu và phú quý
Theo phong thủy, chim chóc thể hiện sức mạnh vô tận của trái đất và mỗi loài chim đều có những ý nghĩa phong thủy riêng cho ngôi nhà của bạn. Nó được coi là biểu tượng cho sức mạnh của những cơ hội mới, của tình duyên và sự giàu có.

Chúng tôiĐiều khoảnHỏi đápKiếm tiền