Văn học 11 Soạn bài lưu biệt khi xuất dương

Soạn bài lưu biệt khi xuất dương  - Phan Bội Châu

(Lưu biệt trước khi ra nước ngoài) 

I. Gợi ý trả lời câu hỏi

Câu 1. Đọc phần tiểu dẫn để hiểu bối cảnh ra đời của bài thơ là do những ảnh hưởng từ nước ngoài vào để hiểu cái nhiệt tình, hăm hở, “vượt biển Đông” của tác giả và các đồng chí của mình (Những quyển Tân thư – sách bằng chữ Hán do các nhà cách mạng Trung Quốc trước tác hoặc dịch từ tiếng Anh, tiếng Pháp nhằm truyền bá những tư tưởng dân chủ tư sản, những thành tích duy tân của Nhật Bản; đất nước Trung Hoa “duy ngã độc tôn” đang chuyển mình…)

Câu 2. Lẽ sống mới và khát vọng hành động của nhà chí sĩ Phan Bội Châu trong buổi ra đi tìm đường cứu nước (Các em dựa trên cảm xúc của tác giả và những hình tượng nghệ thuật trong bài thơ để giải đáp câu hỏi này).

- Hai câu đề:

Làm trai phải lạ ở trên đời

Há để càn khôn tự chuyển dời.

+ Trước hết nó vẫn nói đến chí nam nhi, một quan niệm nhân sinh phổ biến dưới thời phong kiến. (Trong xã hội trọng nam khinh nữ, được sinh ra là nam nhi làm niềm vinh hạnh, nhưng đồng thời trọng trách cũng rất nặng nề) – Nam nhi phải làm nên chuyện lớn, phải lập nên kì tích lớn lao, dám mưu đồ những việc lớn. Có thể thấy đây là một quan niệm sống tích cực đã khích lệ được biết bao đấng nam nhi lập nên công tích, lưu danh muôn đời.

Phạm Ngũ Lạo từng bày tỏ khát khao được tài giỏi, mưu lược như Gia Cát Lượng để giúp vua, giúp nước ( mặc dù ông đã là tướng giỏi, có công chống giặc Nguyên Mông).

Công danh nam tử còn vương nợ

Luống thẹn tai nghe chuyện Vũ Hầu.

Hoặc những câu thơ của Nguyễn Công Trứ:

Chí làm train am, bắc, đông, tây

Cho phỉ sức vẫy vùng trong bốn biển.

Tất cả đều xuất phát từ quan niệm như Phan Bội Châu đã nói “Làm trai phải lạ ở trên đời”.

+ Dưới thời phong kiến người ra quan niệm tạo hóa sinh ra con người, chi phối số phận con người vì vậy thường nảy sinh tư tưởng phó thác số mệnh cho trời định đoạt. Điểm mới mẻ, táo bạo trong quan niệm về chí làm trai của Phan Bội Châu là sự chủ động xoay chuyển thời thế (Câu thơ “Há để càn khôn tự chuyển dời” là một câu hỏi tu từ biểu hiện sự phủ định: Há để …. Không thể để…).

Đặt trong bối cảnh hiện tại, câu thơ của Phan Bội Châu ngụ ý nói đến mục tiêu hành động của nam nhi là phải tìm con đường Cách mạng mang tới độc lập về cho đất nước.

- Hai câu thực:

Trong khoảng trăm năm cần có tớ

Sau này muôn thuở há không ai?

+ Trong cuộc đời này cần có ta. Không phải lối nói tự cao tự đại thiếu khiêm tốn mà đó là cách tự thể hiện mình hết sức mới mẻ, đáng kính trọng. Ta đã gặp một cái tôi “ngất ngưởng” giữa cuộc đời của Nguyễn Công Trứ nhưng nhà thơ nghiêng về phác thảo ột chân dung, một phong cách sống – Còn ở đây, Phan Bội Châu thể hiện rất rõ cái tôi công dân đầy tinh thần trách nhiệm gánh vác giang sơn, không chỉ riêng ông mà còn khích lệ các trang nam nhi cần có ý thức đó (cuộc đời này cần có chúng ta “xúm vai vào xốc vác cựu giang sơn “Bài ca chúc Tết thanh niên – Phan Bội Châu”).

+ Một đời người sống vì nước, ngàn năm sau tên tuổi sẽ được lưu.

Hai câu thơ cụ thể hóa lẽ sống của nam nhi: phải tự giác, chủ động, trước cuộc đời, phải lưu danh thiên cổ. Tác giả khẳng định mình đồng thời thúc giục mọi người sống có ích cho đời.

- Hai câu luận:

Non sông đã chết sống thêm nhục

Hiền thánh còn đâu học cũng hoài.

Tác giả gắn chí nam nhi vào hoàn cảnh thực tế của đất nước.

+ Khi đất nước có ngoại xâm, những người có lòng yêu nước thường hay đặt ra vấn đề “vinh – nhục” (Các em nhớ lại một số câu văn trong bài “Hịch tướng sĩ” của Trần Quốc Tuấn; “Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc” của Nguyễn Đình Chiểu). Câu thơ của Phan Bội Châu, thể hiện sâu sắc nỗi đau mất nước, ý thức về nỗi nhục của thân phận nô lệ, ngầm chứa sự phản kháng, không cam chịu (sống thêm nhục).

+ Sách thánh hiền răn dạy đạo đức lễ nghĩa, nhất là đạo làm tôi phải trung với vua. Phan Bội Châu cũng là tri thức nho học, cũng từng đọc sách thánh hiền nhưng ông đã có nhận thức khác. Đất nước đã đổi thay, những ông vua tài giỏi, đức độ không còn, chỉ còn những ông vua phản dân hại nước, “Thánh hiền đã vắng” trung quân một cách ngu muội chẳng ích lợi gì. Sách thơ thức tỉnh ý thức hành động thiết thực, yêu nước là phải cứu nước (ở một bài thơ khác, Phan Bội Châu khuyên thanh niên “Xếp bút nghiêng mà tu dưỡng lấy tinh thần” – Bỏ lối học cũ để tu dưỡng tinh thần cứu nước).

Phan Bội Châu đã dám đối mặt với nền học vấn cũ bằng sự quyết liệt, táo bạo của một nhà cách mạng đi tiên phong cho thời đại mới.

- Hai câu kết:

Muốn vượt biển Đông theo cánh gió

Muôn trùng sóng bạc tiễn ra khơi.

+ Những hình ảnh kì vĩ, lớn lao: “Biển Đông”, “Cánh gió”, “muôn tùng sóng bạc”, phù hợp với hành động cao cả, tầm vóc phi thường của chủ thể trữ tình.

+ Câu thơ cuối dịch nghĩa là “Ngàn đợt sóng bạc cùng bay lên” là một hình ảnh hào hùng lãng mạn. Sóng của biển cả hay nhiệt huyết cứu nước dân trào chắp cánh cho ý chí vượt đại dương tìm đường cứu nước thêm phần hăm hở, tự tin. Tư thế và khát vọng lên đường của chủ thể trữ tình ở hai câu kết có một sức truyền cảm mạnh mẽ. Phan Bội Châu đã từ bài thơ này mà khơi gợi được nhiệt huyết của cả một thế hệ.

3. Âm hưởng hào dùng, giọng thơ tâm huyết, sục sôi, là những yếu tố có sức lôi cuốn người nghe, người đọc.

II. Luyện tập

1. Viết đoạn văn ngắn bình giảng hai câu cuối bài thơ (Các em xem phần gợi ý ở trên)

2. Có thể xem “Xuất dương lưu biệt” là bài thơ mở đầu xứng đáng cho một thời đại văn học mới.

- Bài thơ đã thể hiện những tư tưởng mới mẻ, táo bạo, phù hợp với xu thể của thời đại.

- Bài thơ mở đầu cho thơ văn tuyên truyền, vận động cách mạng.

Từ Khóa

soạn bài lưu biệt khi xuất dương nâng cao,soạn bài hầu trời,trả lời câu hỏi bài lưu biệt khi xuất dương,bài thơ lưu biệt khi xuất dương,lưu biệt khi xuất dương giáo án,xuất dương lưu biệt ngữ văn 11,lưu biệt khi xuất dương violet,soạn bài lưu biệt khi xuất dương violet,

Tác giả: Lê Văn Toàn
11-10-2016
Note Nếu bạn có bất cứ thắc mắc gì về bài viết này. hãy để lại bình luận. Quan quản trị sẽ trả lời lại bạn ngay lập tức.

Đánh Giá


Cùng Tác Giả.

Văn lớp 9 Soạn bài Bắc Sơn
Hướng dẫn Soạn bài Bắc Sơn của chương trình văn học lớp 9. Giúp cho các em học tốt môn ngữ văn của mình cũng như các quý phụ huynh tham khảo để giản dạy cho các em.
Thuật phong thủy trong bố trí không gian bếp
Nhà bếp là nơi nấu nướng cho cả nhà, tạo ra không khí sum họp gia đình. Bởi vậy đây là không gian rất quan trọng mà ông bà ta từ xưa đã chú ý tới.
Bố trí không gian phụ trong nhà hợp phong thủy
Ngày nay, khi đời sống đô thị rất cao, người ta càng coi trọng việc xây dựng công trình phụ, sao cho đảm bảo sự tiện lợi và tính thẩm mỹ trong tổng thể kiến trúc của căn nhà. Đặc biệt, dưới góc nhìn của Phong thuỷ, những không gian phụ như nhà tắm hay khu vệ sinh có quan hệ rất lớn đến sức khoẻ của người ở cũng như tài vận của toàn bộ ngôi nhà. Chính vì vậy mà việc sắp xếp những không gian này càng không thể xem nhẹ.
Cải vận cho nhà ở để được may mắn
Nếu bạn đang tìm cách để tạo ra một phong cách thiết kế hoàn hảo cũng như một không gian lý tưởng trong ngôi nhà của bạn thì phong thủy là điều đầu tiên bạn nên nghĩ tới.
Phòng ngủ nên tốt nhất tránh xa máy tính và ti vi
Trong trường hợp bắt buộc phải để máy tính ở phòng ngủ, gia chủ nên để xa cửa, tránh làm dao động các nguồn năng lượng ra vào, đồng thời hãy đặt nó càng xa giường càng tốt.
Xem phương vị đặt ti vi hợp phong thủy
Theo phong thuỷ, nếu tivi đặt sai vị trí, nhất là tivi càng to và thời gian xem càng nhiều, thì sẽ có ảnh hưởng không nhỏ đến sức khoẻ và mối quan hệ vợ chồng.
Cách bố trí phòng khách để tài lộc dồi dào
Phòng khách là nơi tụ nhiều vượng khí nhất của ngôi nhà, là trung tâm sinh hoạt hàng ngày cho các thành viên trong gia đình. Chính vì vậy, phong thủy phòng khách cần phải được đặc biệt chú ý nếu gia chủ muốn gặp nhiều may mắn, phát tài, phát lộc.
Phong thủy bài trí cho phòng đọc sách
Khi bài trí, sắp xếp phòng đọc sách, ngoài việc đòi hỏi phong thủy tốt, căn phòng còn phải sạch sẽ, yên tĩnh để người đọc tập trung học tập, nghiên cứu, không bị phân tâm.
Những kiểu cửa sổ nên tránh trong phong thủy nhà ở
Cửa sổ, tương tự cửa chính, cũng có chức năng thu hút ánh sáng và không khí tự nhiên vào nhà, là thông đạo giao lưu giữa cuộc sống riêng tư của mọi thành viên trong gia đình với thế giới bên ngoài.
Văn học 11 Soạn bài luyện tập phỏng vấn và trả lời phỏng vấn
Hướng dẫn Soạn bài luyện tập phỏng vấn và trả lời phỏng vấn của chương trình văn học lớp 11. Giúp cho các em học tốt môn ngữ văn của mình cũng như các quý phụ huynh tham khảo để giảng dạy cho các em.

Chúng tôiĐiều khoảnHỏi đápKiếm tiền